Кіріспе
760 жылдары Лу Ю жазған шай туралы монография "Сай классикасы" немесе "Сай классикасы" - бұл 760 және 762 жылдар аралығында Қытай жазушысы Лу Ю жазған, Тан династиясы кезінде әлемде алғашқы белгілі шай туралы монография. Лу Юның түпнұсқа қолжазбасы жоғалып кетті; қол жетімді ең алғашқы басылымдары Мин династиясына жатады. Чай туралы аңыз бойынша, Лу Ю Цзиньлинь округінің (қазіргі Хубэй провинциясының Тяньмен қаласы) жетім баласы болған. Оны Аждаһа бұлт монастырының буддалық монахтары асырап алған. Ол монастырь киімдерін киюден бас тартты, әрі әкесі оған қарапайым жұмыс істеуге бұйырды. Лу Ю қашып кетіп, циркке клоун болып кірді. 14 жасында Лу Юны жергілікті губернатор Ли Цыву тауып алады. Ол Лу Юға өзінің кітапханасын пайдалануға және мұғаліммен оқу мүмкіндігін ұсынады. Ан Лушан мен Ши Симинг бүлігі кезінде Лу Ю Шаокиге (қазіргі Усинь округі, Чжэцзян) кетіп қалды. Лу Ю көптеген әдебиетшілермен, соның ішінде каллиграф Ян Чжэнцинмен және ақын Хуанфу Чжэнмен достық қарым-қатынас құрды. Лу Ю үшін шай ғаламның үйлесімділігі мен құпия бірлігін білдірді. "Ол Чха Цзинге өз дәуірінің діни ой-пікірлерін, буддалық, даосизм немесе конфуциандық ой-пікірлерді, басты назарға алған: жалпыға ортақ нәрсенің көрінісін көру". Лу Юның туған жері Тяньменде дәстүрлі стильдегі мұнара бар.
The Classic of Tea or Tea Classic is the first known monograph on tea in the world, by Chinese writer Lu Yu between 760 CE and 762 CE, during the Tang dynasty. Lu Yu's original manuscript is lost; the earliest editions available date to the Ming dynasty. According to tea lore, Lu Yu was an orphan of Jinling county (now Tianmen City in Hubei Province) who was adopted by a Buddhist monk of the Dragon Cloud Monastery. He refused to take up the monastic robes and was assigned menial jobs by his stepfather. Lu Yu ran away and joined the circus as a clown. At age 14, Lu Yu was discovered by the local governor Li Qiwu, who offered Lu Yu the use of his library and the opportunity to study with a teacher. During the An Lushan and Shi Siming rebellion period, Lu Yu retired to Shaoqi (now Wuxing county, Zhejiang). Lu Yu made friends with many literati, including the calligrapher Yan Zhenqing and the poet Huangfu Zheng. For Lu Yu, tea symbolized the harmony and mysterious unity of the universe. "He invested the Ch'a Ching with the concept that dominated the religious thought of his age, whether Buddhist, Taoist, or Confucian: to see in the particular an expression of the universal". In Lu Yu's hometown, Tianmen, there is an ancient styled tower named according to the classic in honour of the great writer.
Мазмұны
Лу Юның "Сәй классикасы" - шай туралы ең ерте кездегі трактат және, мүмкін, шай туралы ең танымал еңбек. Кітап үлкен емес, шамамен 7000 қытай таңбасы Тан әулетінің әдеби тілінде, қытай тілінің тығыз, тазартылған және поэтикалық стилі. Ол "Үш шиыршықтың он тарауынан" (三卷十章) тұрады:
Біріншіден: шығу тегі (一之源)
Бұл тарауда Қытайдағы шайдың мифологиялық шығу тегі қарастырылады. Сондай-ақ, онда шай ағашының бау-бақшалық сипаттамасы мен оны дұрыс отырғызу, сондай-ақ кейбір этимологиялық болжамдар, шай ағаштарының ерекшеліктері мен сипаттамалары бар. Сәй сапасына қатысты сапалы шай жапырақтарының, топырақтың және топографияның сипаттамалары. Жақсы және жаман шайдың пайдасы. Географиялық аймақ, жинау кезеңдері және өсіру әдістері шайдың сапасына байланысты.
Екінші: Құралдар (二之具)
Бұл тарауда шай жапырақтары мен торттарды жинауға, буға пісіруге, сығу, кептіру және сақтауға арналған он бес құрал сипатталған.
Үшінші: Жасау (三之造)
Бұл тарауда шай торттарын өндіру әдістері ұсынылады.
Алты: Ішу (六之飲)
Бұл тарауда шайдың нақты тұтынуы, кейбір қасиеттері, шай ішу тарихы және 8-ғасырда Қытайда белгілі болған шайдың әртүрлі түрлері талқыланады.
Жеті: Тарих (七之事)
Бұл тарауда қытай жазбаларында, Шэньнонгтан Тан династиясына дейінгі шай тарихы туралы түрлі анекдоттар берілген. Ол Тан әулетінің алдындағы шаймен байланысты ықпалды адамдардың индекс тізімімен басталады. Сондай-ақ, әдебиеттер мен тарихи жазбалар жинағы, аңыздар мен танымал адамдар, фольклор мен әдет-ғұрыптар, шай өлеңдері мен шай оқиғалары, жазылған медициналық кітаптардағы шайдың денсаулыққа пайдасы, шайдың дәрілік шөп және шайдың емдік формуласы, шайды тамақ пісіруде және шайдың рецептілері.
Сегізінші: Өсіп келе жатқан өңірлер (八之出)
Бұл тарауда Қытайдың сол кездегі шай өсіретін сегіз аймағы салыстырылып, олардың рейтингісі берілген.
Тоғызыншы: Қарапайымдастыру (九之略)
Бұл тарауда қандай процедураларды және қандай жағдайларда қалдыруға болады, аномальды жағдайларда өсіру мен өңдеу кезінде алынып тасталуы мүмкін құралдар мен әдістер, әр түрлі ашық және әдеттегі емес тіршілік ортасында оңайлатылуы немесе импровизациялануы мүмкін шай ыдыстары мен пісіру әдістері тізімделеді.
Он: Суреттеу (十之圖)
Бұл тарауда мазмұнды тез анықтама алу үшін қабырғаға ілетін плакаттарға немесе үлкен шиыршықтарда қалай көшіру керектігі туралы айтылады. Алдыңғы тоғыз тараудың қысқартылған нұсқасын беретін жібек шиыршықтар.