Кіріспе

Орта Корнуоллдық пьеса Беунанс Ке (The Life of Saint Ke) - Корнуолл, Бретань және басқа жерлерде қастерленген Қасиетті Кеяның өмірі туралы орта Корнуоллдық пьеса. Ол 1500 жылы жазылған, бірақ 16 ғасырдың екінші жартысындағы толық емес қолжазбада сақталған. Бұл пьеса 2000 жылға дейін мүлдем белгісіз болды, ол J. E. Caerwyn Williams жеке жинағының арасында анықталды, ол өткен жылы қайтыс болғаннан кейін Уэльстің Ұлттық кітапханасына сыйға берілді. Бұл табылған материал корнуол тілінің әдебиеті мен тілін зерттеудегі ең маңызды табылғандардың бірі болып табылады. Bewnans Ke - бұл екі белгілі корнуолл драмасының бірі, ол әулие өмірінен алынған; бұл және басқа да дәлелдер басқа осындай шығармамен, Beunans Meriasek-пен байланысты. Бұл оқиға француз мәтінімен, Кеяның жоғалған ортағасырлық латын агиографиясының аудармасымен көп сәйкес келеді, бұл баяндаудағы олқылықтарды уақытша толтыруға мүмкіндік береді. Пьеса екі бөлек бөлімге бөлінген, бұл оның екі күндік қойылымға арналғандығын білдіруі мүмкін. Бірінші бөлім Кеяның іс-әрекеттері мен кереметтері, оның ішінде оның тираникалық патша Теудармен болған қақтығыстары туралы. Екіншісі - Артурдың римдіктермен және оның немере інісі Мордредпен соғыстарын сипаттайтын ұзақ Артурлық эпизод; ол Кеяны қазіргі түрінде атамайды.

Тарих

Беунанс Ке бір қолжазбада сақталған, NLW MS 23849D, қазір Уэльстің Ұлттық кітапханасында сақталған. Пьесаның мәтінінде атау жоқ; Ұлттық кітапхана корнуоллингтанушы ғалымдармен кеңескеннен кейін оған қазіргі атауын берді. Томас өзінің бұл табылғанын 2002 жылы Уэльстің Ұлттық кітапханасы журналына жариялады, ал қолжазба кейіннен жөнделіп, зерттелді. Бұл қолжазбаны XVI ғасырдың екінші жартысында бір жазушы 1500 жыл шамасында жазылған бір құжаттың көшірмесін жасап шығарған. Бұл және басқа да ұқсастықтар екі пьесаның да бір уақытта және бір ортада, әрине, Пенриндегі Гласни колледжінде жазылғандығын көрсетеді. Егер бұл дұрыс болса, Беунанс Ке Беунанс Мериасек орындалған деп белгілі сол есімді жақын маңдағы ауылдағы әлі күнге дейін сақталған "Ойын орнында" орындалған болуы мүмкін. Екінші бөлім Артур патшаның сотында ақсүйектердің ұзақ тізімін қабылдауымен басталады, оның ішінде Джеффри Монмуттан Duke Cador, Шотландияның Augelus, Bedivere, басқа Ke (Сэр Кей), Mordred және Gawain сияқты таныс есімдер бар. Бұл оқиға Римге ауысады, онда император Люций Артурдың өзін танудан бас тартқанын естіді. Ол Артурдан сый-тарту алу үшін он екі елші жібереді. Британияға келген елшілер патшаны қарсы алғаннан кейін бір сәтке тоқталады. Келесі бөлімде Артур сый-тарту төлеуден бас тартып, легаттарды Луцийге бос қолмен қайтарады. Луций кеңесшілерімен ақылдасып, Артурға қарсы күштерін көтеруге шешім қабылдайды. Артур немересі Мордредке тапсырманы қалдырып, Гвиневрамен қоштасады да, Люциуспен кездесу үшін Францияға кетеді. Екі әскер шайқасады, Артур жеңіске жетіп, Люцийді өлтіреді және оның кесілген басын Римге қайтарады. Сол арада Мордред пен Гвинера тақты тартып алуға сөз байласады, ал Мордред Артурдың орнына патша болып тағына отыр. Артур бұл сатқындық туралы естіп, кеңесшілерін жинап алады, ал Мордред саксондық Челдрикпен одақтасады. Артур Британияға оралады, екі әскер қақтығысады. Текст Гвиневраның сарайдағы сахнасы кезінде үзіледі; аяғы жоқ. Егер ол "Өмір" желісіне қосылса, Кеа қайтадан суретке түсер еді. Өмірде Кеа Артур мен Мордред арасында арадастық жасау үшін шақырылады, бірақ ол бұл әрекеттің пайдасыз екенін түсінеді. Ол Бриттанияға қайтып, Винчестерде тоқтап, Гвиневрені қатаң жазалайды. Өкінішпен шошып кеткен патшайым монастырға кіреді. Кей Кледерге оралады, ол ақырында тыныш қайтыс болады.

Талдау және маңыздылығы

Ғалымдар Беунанс Мериаске бірнеше ұқсастықтарды атап көрсетті. Екі пьесаның тақырыптары ұқсас: олар Ұлыбританияда шығарылған қасиеттілердің агиографиясы туралы халық тіліндегі жалғыз пьесалар. Екі шығармадағы тіл де ұқсас және бір дәуірге жатады, бұл олардың бір уақытта және бір жерде пайда болған деген тұжырымға әкеледі. Екі пьесада да 1497 жылғы Корнуолл көтерілісін басып алғаннан кейін король Генрих VII-ді пародиялау ретінде қарастырылуы мүмкін. Осылайша, Беунанс Ке, Беунанс Мериасек сияқты, 16 ғасырдың басында Глазни колледжінде жазылған деп есептеледі. Мүмкін, екі пьесаның қолжазбалары Уэльске бірге әкелінген. Бұл кітаптың корнуол тілінің зерттеуінде де маңызы зор, өйткені ол Корнуолдың Тюдор дәуіріндегі жағдайы туралы құнды дәлел береді. Пьесадағы көптеген сөздер басқа көздерден дәлелденген жоқ. Ұлттық кітапхана қолжазбаның цифрлық көшірмесін жасады, ол 2006 жылы кітапхананың веб-сайтында жарияланды.