Кіріспе

Ритмдік қозғалыстың бұзылуы (РРБ) - ұйқыдан бірден бұрын және ұйқы кезінде жиі бас пен мойынды қамтитын ірі бұлшықет топтарының қайталанатын қозғалыстарымен сипатталатын неврологиялық бұзылыс. Оны алғаш рет 1905 жылы Запперт jactatio capitis nocturna деп сипаттады, ал Круше - rhythmie du sommeil деп атады. RMD эпизодтарының көпшілігі NREM ұйқы кезінде болады, бірақ REM қозғалыстары туралы хабарланған. РМД жиі басқа психиатриялық аурулармен немесе ақыл-ой кемшіліктерімен байланысты. Бұл ауру жиі жарақаттар әкеледі. Бұлшықеттердің үнемі жиырылуынан науқастардың ұйқысы жиі бұзылады. Бұл бейбітсіз аяқ синдромынан ерекшеленеді, өйткені РМД ұйқы алдында және ұйқы кезінде бұлшық еттердің еріксіз жиырылуын қамтиды, ал бейбітсіз аяқ синдромы - ұйқы алдында қозғалуды қажет етеді. РМД ерлер мен әйелдерде де кездеседі, көбінесе балалық шақта, ал симптомдары жасқа қарай төмендейді. Көптеген ауру адамдарда ұйқы апноэсі сияқты ұйқыға байланысты басқа да аурулар бар. Бұл бұзылысты ұйқыға байланысты бруксизм, бас бармақты сору, гипнагогиялық аяқ тербелісі және ырғақты сору сияқты кішігірім кішігірім топтарға бөлуге болады. Патологиялық деп саналу үшін ICSD II ұйқыға байланысты ырғақты қозғалыстар қалыпты ұйқыға айтарлықтай кедергі келтіреді, күндізгі қызметте елеулі бұзылуларға әкеледі немесе медициналық емдеуді қажет ететін (немесе алдын алу шаралары қолданылмаса, жарақаттануға әкелетін) өз-өзіне келтірілген дене жарақаттарына әкеледі.

Белгілері мен симптомдары

РМД-ның көптеген белгілері салыстырмалы түрде пассивті және ешқандай ауыртпалық тудырмайды. Көптеген науқастар эпизодтың пайда болғанын немесе пайда болғанын білмейді. Ритмді қозғалыстар құлап кету немесе бұлшықеттердің шиеленісуі арқылы денеге зақым келтіруі мүмкін, бірақ бұл барлық науқастарда айтылмаған. Кейбір науқастар қайталанатын қозғалыстарды демалу деп сипаттайды және тек кейде МРТ эпизодынан оянады. Көбінесе, олардың жұбайы немесе ата-анасы бірінші болып бұл белгілерді байқайды. Сонымен қатар, жиі науқастарды дәрігерге жүгінуге жұбайы немесе ата-анасы итермелейді.

Эпизодтар

РМД эпизодтары қысқа, 3 және 130 секунд аралығында созылады. Сирек кездесетін тұрақты РМД бірнеше сағатқа созылуы мүмкін. RMD эпизодтарының көпшілігі әдетте ұйқы алдында немесе ұйқы кезінде пайда болады. Ұйқыда пайда болған кезде, РМД эпизодтары REM емес, 2- сатыдағы ұйқы кезінде пайда болуы ықтимал. Ұйқыдағы РМД эпизодтарының шамамен 46% -ы тек REM емес ұйқыда, 30% -ы REM және REM емес ұйқыда, ал тек 24% -ы REM ұйқыда кездеседі. Пациенттердің көпшілігі эпизод кезінде есін жимайды және оянғаннан кейін болған қозғалыстарды есіне түсіруі мүмкін емес. Кейбір пациенттерде сондай- ақ ұйқыда апноэ пайда болған кезде апноэ эпизодтары RMD сияқты симптомдармен бірден жалғасуы мүмкін, бұл апноэ эпизодтары RMD эпизодын бастауы мүмкін екенін көрсетеді. Қазіргі зерттеулер де сыртқы қоздырғыштар МРТ эпизодтарының себебі емес екенін көрсетеді.

Қатысқан жағдайлар

Бұл ауру даму қабілетінің бұзылуымен немесе аутизммен тығыз байланысты. Жақында жүргізілген зерттеулер ұзаққа созылған РМД мен СДВГ арасында тығыз байланыс бар екенін көрсетті.

Себептер

РМД- ның тікелей себебі мен патофизиологиялық негізі әлі күнге дейін белгісіз және ол кемелді немесе кемелді емес денсаулықтағы балалар мен ересектерде болуы мүмкін. Ересектерде РМД сирек кездеседі, себебі олар бас жарақаты, стресс және герпес энцефалитімен ауырады. Алғашқы зерттеулер бойынша, бұл аурудың таралуының себебі - балаларда рефлексиялық жүрек ауруының таралуының себебі. Вестибулярлық жүйелері жетілмеген балалардың вестибулярлық жүйені ынталандыратын МРД сияқты қимылдарды жасауының пайдасы бар екені байқалады .

Диагностика

Ритмдік қозғалыстың бұзылуы диагнозы басқа тығыз байланысты қозғалыстың бұзылуы жүйелі түрде жоққа шығарылатын, алып тастау негізінде жасалады. Осыған байланысты мұқият клиникалық бағалау қажет. Көбінесе бұл процеске жеткілікті түрде әсер етпейді, сондықтан РМД диагнозы өте ауыр немесе мүгедектік белгілері болмаса, жиі анықталмайды. Көптеген науқастар МРД-ға тікелей емделуді сұрамайды және олардың көпшілігі ұйқыға әсер ететін симптомдарды жеңілдету үшін кәсіби көмекке жүгінеді. Бұл мәселені одан да бетер қиындатады, өйткені көп жағдайда қате диагноз қойылады: "Тынықсыз аяқ синдромы" немесе ұйқыда апноэ, немесе екеуінің бірі. Сонымен қатар, эпилепсия кезінде байқалатын қозғалыстардан айырмашылығы, пациенттер әдетте өтініш бойынша қозғалыстарды тоқтата алады. Паркинсон ауруы, Хантингтон ауруы, атаксия және дистония сияқты басқа қозғалыс бұзылулары РМБ-дан ерекшеленеді, өйткені олар негізінен ояну және ұйқының төмендеуі кезінде пайда болады, ал РМБ эпизодтары ұйқы кезінде немесе оның айналасында болады.

Дәрі-дәрмектер

Балаларға дәрі-дәрмек қажет емес, себебі аурудың белгілері әдетте бала өскен сайын өздігінен жойылады. Алайда бұл ауру ұйқысыз жүріс-тұрысқа әсер етуі мүмкін, сондықтан РМД-мен ауыратын көптеген ересектер емге жүгінеді. Бензодиазепиндер немесе трициклдік антидепрессанттар бұзылысты басқарудағы терапиялық нұсқалар ретінде қарастырылды. Балалық және жасөспірімдердегі РМД клоназепамның төмен дозасына жақсы жауап береді. Рецептімен берілетін ропинирол немесе прамипексол сияқты бейбітсіз аяқ синдромы бар науқастарға берілген дәрілер РМД- мен ауырған көптеген науқастарда клиникалық жақсаруды көрсетпейді.

Дәрігерлік емес

Ұйқыда апноэны үздіксіз оң қысыммен (CPAP) емдеу апноэда күрт жақсаруды және РМД симптомдарының толықтай жойылуын көрсетті. Әдептілікпен байланысты интервенциялар РМД кейбір белгілері мен қозғалыстарын жеңілдетуі мүмкін. Мұндай терапияда аурудан зардап шеккен адамдардан күндіз RMD сияқты қозғалыстарды баяу және әдістемелік түрде орындау сұралады. Мұндай жағдайда науқастар ұйқыда болатын толық ырғақты қозғалыстардан қалады. Мұндай мінез-құлықтық жаттығулар ұйқыға ұласады және RMD қозғалыстарының күштілігі азаяды немесе жойылады. Гипноз және ұйқыны шектеу кейбір жағдайларда жақсы нәтижелерге қол жеткізді.

Эпидемиология

Ұйқыға байланысты қозғалыстар көбінесе балаларда, әсіресе сәбилерде байқалады. Алайда, бұл қозғалыстардың басым бөлігі баланың жасына қарай тоқтап қалады. 9 айлық нәрестелердің 66% -ында РМД-ға ұқсас симптомдар байқалады, ал 4 жастағы нәрестелердің тек 8% -ында ғана.