Кіріспе

Батыс Мидлендс, Англиядағы канал

Стаффордшир және Ворчестершир каналы – Англия Мидлендсіндегі Стаффордшир және Ворчестерширде орналасқан, кеме жүзе алатын тар канал. Оның ұзындығы 74 километрді құрайды және Ворчестерширдегі Стурпорт қаласындағы Северн өзенін Грейт Хейвудтағы Хейвуд тоғысындағы Трент және Мерси каналымен байланыстырады.

Жасау

Джеймс Бриндли каналдың бас инженері болды, бұл оның Халл (Трент арқылы), Ливерпуль (Мерси арқылы), Бристоль (Северн арқылы) және Лондон (Темза арқылы) қалаларындағы маңызды порттарды байланыстыратын "Ұлы торап" жоспарының бір бөлігі еді. Каналды құруға рұқсат беретін Парламент Актісі (6 Geo. 3. c. 97) 1766 жылдың 14 мамырында қабылданды. Осы актімен "Стаффордшир және Ворчестершир каналының меншік иелері компаниясы" құрылды, оған бастапқыда 70 000 фунт стерлинг (теңгемен баламасы көрсетілмейді), ал қажет болған жағдайда канал құрылысын қаржыландыру үшін тағы 30 000 фунт стерлинг (теңгемен баламасы көрсетілмейді) жинауға құқық берілді. Канал 1771 жылы аяқталды, құрылысқа жұмсалған қаражат бекітілген капиталдан асып кетті, ал 1772 жылы саудаға ашылды. Канал табысты болды, Стаффордшир аймағынан Глостер және Бристольге оңтүстікке қарай, ал Қара аймақтан солтүстікке қарай Бирмингем каналымен Алдерслидегі қосылыс арқылы керамика тасымалданды. Алайда, 1860 жылдардан бастап пайда көлемі азайды. 1947 жылғы Көлік заңымен 1948 жылдың 1 қаңтарында Ұлыбританияның барлық каналдары мемлекеттік меншікке алынғанға дейін канал тәуелсіздігін сақтап келді.

Қалпына келтіру

1959 жылы Британдық көлік комиссиясы каналды жабуды жоспарлады, бірақ оны еріктілер тобы – Стаффордшир және Ворстершир канал қоғамы сақтап қалды. 1968 жылы канал кеме жүретін жол ретінде қайта жіктеліп, келесі жылы оның барлық бөлігі Ескерткіштерді қорғау аймағы деп жарияланды. Бұл тарихи ғимараттар мен құрылыстарды сақтап, оларды мұқият жаңартуға әкеп соқты.

Трент су айдыны алабының ішінде

Каналдың солтүстік басталу нүктесі – Ұлы Хейвуд, оның Трент және Мерси каналымен қосылатын жері, Соу өзенінің Трент өзенімен бірігетін жерінен шамамен арақашықтықта орналасқан. Канал батысқа қарай Тиксалл Вайд арқылы және Соу өзенінің аңғарымен, өзенге жақын, Стаффордтың оңтүстік-шығыс жиегіндегі, Соу өзеніне Пенк өзенінің құятын жеріне дейін созылады. Содан кейін канал оңтүстікке тік бұрылып, Пенк өзенінің арнасын қабылдайды. Одан әрі Актон Трасселл және Пенкридж арқылы Кальф Хитке жетеді, онда қолданыстан шыққан Хатертон каналы қосылады. Оңтүстікке қарай Ковен арқылы жалғасып, Пенк өзенінен алшақтай бастайды, оның бастауы Пертоннан, каналдың батыс жағында жатыр. Канал солтүстік-батыс Вулвергемптонға кіреді. Мұнда ол бірден Шропшир Юнион каналымен Аутерли тоғысында және BCN магистральдық желісімен Алдерсли тоғысында қосылады.

Северн су айдыны аумағында

Алдерслиден оңтүстікке қарай канал, Северн су жинау алабының бөлігі – Сместоу өзенінің көлеңкесін түсіре бастайды. Сместоу өзені Бриндли жоспарлаған Дансталл су көпірі – шағын акведук арқылы каналдан өтеді, бұл өзен ағысын сақтау үшін салынған, содан кейін кеңірдеуге түсіп, оның жанымен ағады. Вулвергемптон қаласын айналып, Комптон мен Теттенхоллдың тік беткейлері арасынан, Сместоу аңғарының жергілікті табиғат ескерткіші арқылы канал Уайтвикке жетеді. Бұл жерде ол оңтүстікке бұрылып, Сместоу өзенінің кең иілімін кесіп өтеді. Братч шлюздары арқылы тік төмен түсіп, канал Вомбурнның оңтүстігінде Сместоу өзенімен қосылады. Одан әрі ол өзенге өте жақын, Прествуд маңындағы Стур өзеніне құятын жерге дейін ілесіп өтеді. Сместоу мен Стурдың қосылған жеріне Стаффордшир және Ворчестершир каналдарының Стоурбридж каналымен қосылуы да жақын орналасқан, ол Стоур аңғары арқылы Стоуртонға қарай төмендейді. Осы нүктеден оңтүстікке қарай канал өте тік құмтас жартастардан өтеді және Данслидегі туннель арқылы өзеннің көптеген иілімдерін кесіп, оның жанымен үздіксіз жүреді. Кинвер, Коансолл, Кукли және Вулверли қалалары арқылы өтетін ол Киддерминстердің ескі өнеркәсіптік қаласындағы кемежайларға қызмет көрсетеді. Соңында ол екі шлюз жиынтығы арқылы тік төмен түсіп, Стурпорт-он-Северн каналы қаласындағы кемежайлар мен бассейндер кешеніне жетеді.