Лискард және Лу каналы: Корнуоллдың тарихы

Кіріспе

Ұлыбритания Корольдігіндегі Корнуоллдағы бұрынғы канал

Лискард және Лу каналы – Ұлыбритания Корольдігіндегі Корнуоллда Лискард пен Лу арасындағы кең канал. Оның ұзындығы шамамен 6 миль (10 км) болды, 24 шлюздері бар және ол 1827 жылдан бастап кезең-кезеңімен ашылды. Инженері Роберт Коад болды. Бастапқыда оның негізгі мақсаты – ауыл шаруашылығы жерлерінің қышқыл топырағын жақсарту үшін теңіз құмын және әк тасын тасымалдау еді, бірақ Карадон төбесіндегі минералдық кен орындары игерілгенде, ол минералды Лу портына дейін тасып, айтарлықтай пайда тапты. Сауда осылайша өсті, сол себепті Канал компаниясы оның бойымен Лискард және Лу теміржолын салды, ал каналдың өзі біртіндеп кеме жүруге жарамсыз болды.

Шығу тегі

Лоу аңғарларындағы егіс жерлерінің сапасы жоғары деп есептелді, бірақ қышқыл топырақ әкпен жыл сайын жақсартуды қажет етті. Дәстүр бойынша, оны дайындау үшін қолданылатын әктас Плимут аймағынан шығыс Лоу аңғарына теңіз арқылы тасылып, онда пештерде күйдіріліп әкке айналдырылатын. Сапардың теңіз арқылы жүзеге асырылатын бөлігі оңай болғанымен, тіпті маңызды жолдар да жағдайы нашар болды; мысалы: өзінің мәртебелі атауына қарамастан, "Корольдік Корнуолл жолы" (қазіргі A30) 18-ші ғасырдың басында лайлы арба жолынан көп жақсырақ болған жоқ. Кейбір жерлерде оның нақты шеттері мен беті болмауы мүмкін, бұл саяхатшыларды тұман мен қараңғыда барынша күресуге мәжбүр етті. Лискардқа, кеме жүретін өзеннен жоғары көтерілу үшін, көлік құралдары жылқылардың арқасында тасымалданды: 1790 жылы Лискард ауданына алғашқы дөңгелекті арба енгізілді. 1830 жылдарға дейін округ бойынша тауарларды тасымалдаудың негізгі құралы жылқылар мен қашырлар болды. Лискеардқа арна салу идеясы алғаш рет 1777 жылы Эдмунд Лич пен "Лискеардтан келген бір джентльмен" Банка Милл (Лискеардтың батысында) мен Сэндплейс (Лоудың солтүстігінде 3 км қашықтықта) арасында өтетін арнаны ұсынғанда зерттелді. Бұл контурлы арна болар еді, үш бөлігі "машиналар" арқылы байланыстырылған. Сол кезде әлемде ешбір арнаға көлбеу жазықтық орнатылмаған еді: алғашқысы 1788 жылы Кетли каналында орнатылды. Жобаның құны 17 495 фунт стерлинг шамасында бағаланды, ол күтілетін кіріске сүйене отырып, жеті жылдың ішінде өтелмек. Бірақ жоспар ілгері жылжуға мүмкін болмады. Кем дегенде бір тағы басқа сәтсіз ұсыныстан кейін, жергілікті адвокат Питер Глубб 1823 жылдың 2 тамызында Лискеардта кездесу ұйымдастырып, алға қадам жасау жолын келісті. 9 тамызда Шығыс Лоуда өткен екінші кездесуден кейін инженер Джеймс Гринге Лоу мен Лискардты байланыстыратын арна, теміржол немесе автокөлік жолы туралы ұсыныстар беруі сұралды. Ол 30 тамызда өз пікірін жылдам білдіріп, төрт тонналық қайықтарға арналған (яғни байланысты топтар) түтік тәрізді арнаны ұсынды. 10 км қашықтықтағы 180 метрлік көтерілу шлюздер арқылы келісілген жағдайда сумен жабдықтау қиындықтарын тудыруы мүмкін болды, сондықтан Грин екі көлбеу жазықтық туралы бұрынғы ұсынысын қайталады. Жазылу тізімі тез толтырылды, бірақ көп ұзамай бұл ұсыныс Lostwithiel және Fowey мүдделерінен күшті қарсылық пен "иелердің қаржылық жағынан әлсіздігі және басқа да еңсерілмейтін кедергілер" салдарынан тоқтап қалды. Келесі жылы жоспар қайта жаңғыртылды, бұл жолы шлюздері бар арна. Жергілікті жер иесі Джон Буллердің көңілінен шығу үшін, арнада "джентльмендердің кареттеріне жеткілікті ені бар сүйрейтін жол" болады. Бұл заң жобасын Парламентке енгізу үшін Буллердің қолдауы қажет болды. Грин заң жобасына жоспар дайындады және 22 маусымда қажетті Парламент актісі қабылданды, бірақ Грин кеткеннен кейін меншік иелері Роберт Коадтан маршрутты егжей-тегжейлі жобалауды сұрады. Акт Liskeard and Looe Union Canal Company компаниясын құрды, оның жарғылық капиталы 13 000 фунт стерлинг, акциялары 25 фунттан және қажет болған жағдайда ипотека бойынша қосымша 10 000 фунт қарыз алуға өкілеттік берді. Акт "Дюлое еншісіндегі Таррас Пиллден Лискеард еншісіндегі Мурсвотерге немесе оған жақын жерге дейін кеме жүретін канал жасау және оны күтіп ұстау, сондай-ақ онымен байланыс орнату үшін бірнеше жолдар салу" үшін өкілеттік берді. Сондай-ақ, ол Looe өзенінен және "Crylla Rivulet" суын алуға рұқсат берді; бірақ соңғысына шектеулер қойылды, сондықтан "Crylla өзені қосалқы өзені болып табылатын Fowey-дің кеме қатынасына зиян келтірмеу үшін". Моорсвотерден Лискеардқа дейін Дин Веллден 1200 фунт стерлингке жол салынуы керек болды, ол 1829 жылы аяқталды. Дин-Велл Дин-стриттің солтүстік-батыс шетінде орналасқан, сондықтан аталған жол "Жаңа жол" деп аталды. Жол қозғалысы бірден тік және ыңғайсыз автокөлік жолынан ("Ескі жол") осы жолға ауысты, ал Канал компаниясы автокөлік жолының сенімді өкілдерінен техникалық қызмет көрсету үшін абоненттік төлемді талап етті. Канал компаниясының жолын пайдаланушылар жол ақысын төледі. 1835 жыл шамасында Лу Миллзден Хайвудқа дейінгі жолдың бір бөлігі Канал компаниясымен салынды. Хайвуд Лу Миллстің солтүстігінде, Мурсвотерден солтүстік-батысқа қарай Turnpike Road жолында орналасқан. Жаңа жол Highwood-қа арнадан, Moorswater-ден Looe Mills-ке дейінгі Turnpike Road-ты пайдалану арқылы кіруге мүмкіндік берді.

Agricultural land around the Looe valleys was considered to be of high quality, but the acidic soil required annual improvement with lime. Traditionally the limestone to prepare this had come from the Plymouth area by coastal shipping to the East Looe Valley where it was burnt in kilns to make the lime. While the coastal shipping element of the journey was straightforward, even main roads were in a primitive condition; for example:

Despite its grand title, it would seem that the 'Royal Cornish Way' (today's A30) was little better than a muddy cart track by the beginning of the 18th century. In places it may well have had no defined edge or surface at all, leaving travellers to struggle as best they could in mist or darkness. To get to Liskeard above the navigable river, the means of transport was on the backs of horses: the first wheeled wagon was introduced into the Liskeard district in 1790. As late as the 1830s, pack horses and mules were the general means of transport for goods throughout the county, once off the turnpike roads. The idea for a canal to Liskeard was first investigated in 1777 when Edmund Leach and "a gentleman from Liskeard" proposed a canal which would run between Banka Mill, west of Liskeard, and Sandplace, 2 mile (3 km) to the north of Looe on the East Looe River. It would have been a contour canal, with three reaches connected by "machines"—evidently inclined planes. At the time no canal inclined plane had been installed anywhere in the world: the first actually installed on a canal was on the Ketley Canal in 1788. The project was estimated to cost £17,495, which would be recouped in seven years, based on expected income, but the scheme was not progressed. After at least one other abortive proposal, a local solicitor Peter Glubb convened a meeting on 2 August 1823 in Liskeard to agree the way forward. After a second meeting at East Looe on 9 August, the engineer James Green was asked to present proposals for a canal, a railway or a turnpike road to link Looe to Liskeard. He swiftly presented his views, on 30 August, recommending a tub boat canal, suitable for four ton boats in trains (i. e. connected groups). The rise of 180 feet in 6.25 mile (10 km) in 10 km) threatened water supply difficulties if negotiated by locks, so Green repeated the earlier proposal for two inclined planes. A subscription list was quickly filled, but soon this proposal too stalled, due to strong opposition from interests in Lostwithiel and Fowey, and "weakness of the proprietors in a pecuniary point of view and other insuperable obstacles". The following year the plan was revived, this time for a canal with locks. In order to appease John Buller, a substantial local landowner, the canal would have a "Towing Path of sufficient width for Gentlemen's Carriages". The committee needed Buller's support to aid the passage of the bill through Parliament. Green prepared plans for a Bill, and the necessary Act of Parliament was obtained on 22 June 1825, but after Green's departure, the proprietors asked Robert Coad to design the route in detail. The Act created the Liskeard and Looe Union Canal Company, with an authorised capital of £13,000 in shares of £25, and authority to borrow a further £10,000 on mortgage if required. The Act gave powers "for making and maintaining a navigable canal from Tarras Pill, in the parish of Duloe to or near Moorswater, in the parish of Liskeard, and for making several Roads to communicate therewith". It also allowed feed water to be taken from the River Looe and the "Crylla Rivulet"; but there were restrictions on the latter, so "that no injury may be done to the navigation of the Fowey, of which river the Crylla is a tributary stream". An engineer could be appointed by the Mayor of Lostwithiel to monitor compliance with this obligation. A road had to be made from Moorswater into Liskeard at Dean Well, at a cost of £1,200, completed in 1829. Dean Well was at the north western extremity of Dean Street, so the road referred to would appear to be "New Road". Traffic immediately transferred to this road from the steep and inconvenient turnpike road ("Old Road") and the Canal Company demanded a subscription for maintenance from the Turnpike Trustees. Users of the Canal Company's road were subject to tolls. About 1835 a section of road from Looe Mills to Highwood was constructed by the Canal Company. Highwood is a little less than a mile (about 1 km) north of Looe Mills, on the Turnpike Road north west of Moorswater. The new road gave access to Highwood from the canal, using the Turnpike Road from Moorswater to Looe Mills.

Операция

Канал Лискердтің үстіндегі ауыл шаруашылығы аймағына әк пен теңіз құмын тасымалдауды едәуір жеңілдетті; сонымен қатар, әк күйдіру және тұрмыстық қажеттер үшін көмір әкелінді. Бұл тауарлардың бағасы айтарлықтай төмендеді, алайда басқа тасымалдау түрлері – әсіресе, кері жүктерді қамтамасыз ететін төмен ағыс тасымалы – көңіл көншітпеді. Әк Моорсвотерде және каналдың жоғары бөліктерінде күйдірілді, нәтижесінде Sandplace-дегі пештер саудасын жоғалтып, жұмысын тоқтатты. Компания шығындарды мұқият бақылап, 1830 жылы 6 пайыз, ал кейіннен каналдың көп бөлігінде 5 пайыздық дивиденд төлеуге қол жеткізді. Кіріс көбінесе капиталдық шығыстарға бағытталды. Осы кезеңдегі жылдық таза пайда шамамен 300-ден 400 фунт стерлингке дейін болды. Сауданың өсуіне байланысты Моорсвотердегі терминалдарды жақсартуға көп көңіл бөлінді. 1832 жылы кемежай салынды, ал оның қасында трамвай (кейде "теміржол" деп те аталатын) құрылды. Уильям Ходж және Джон Лайн тиісінше канал басының батыс және шығыс жағында әк пештеріне ие болды және олардың пештермен байланысын қамтамасыз ету үшін су арқылы қозғалатын көлбеу жазықтықтары бар қарапайым рельстік жолдары болды. Ходждің рельстік жолы 2 фут 6 дюйм (760 мм) енді, тіректер тізбегімен сүйеніп тұрды және төменнен итеруші дөңгелекпен жұмыс істеді. Лайн 1831 жылы бес пеш салды, ал жұмыстың солтүстігіндегі көлден су арнасы арқылы каналға жіберіліп, үстінен итеруші дөңгелекке қуат берді. 1835 жылға қарай каналдың нашар күйі қайтадан алаңдаушылық туғызды және жағдайды түзету үшін келісімшарттар жасалды. Алайда, қанағаттанарлықсыз жағдайды түзету баяу болды және директорлардың шараларына қатысты шағымдар кем дегенде 1851 жылға дейін хаттама кітаптарында басым болды. 1842 жылдан бастап Компания каналдың пайдалану аясының және кірістің біртіндеп төмендеуіне алаңдады. Бұл жалпы ауыл шаруашылығының дағдарысына, сондай-ақ Сент-Жерманс пен Лерриннің (Фоуи өзенінің саласында) бәсекелестігіне байланысты болды; Компания канал үшін төленетін баждарды бірнеше рет төмендетті.

The canal vastly increased the facility of bringing lime and sea sand to the agricultural hinterland above Liskeard; in addition coal was brought for lime burning and for domestic use. Prices of these commodities fell considerably; however other traffics—particularly downstream traffic which would have generated return loads—were disappointing. Lime was burnt at Moorswater and elsewhere on the higher reaches of the canal, leading to the failure of kilns at Sandplace, which lost trade. The company watched expenditure carefully, but managed to pay a dividend of 6 per cent in 1830 and 5 per cent thereafter for most of the canal's life. Income was generally allocated to capital expenditure. Net annual profit seems to have been in the region of £300 to £400 during this period. Considerable attention was given to improving the terminal facilities at Moorswater, as the trade increased. In 1832 a quay was constructed, and a tramway (referred to as a "railroad") was constructed alongside it. William Hodge and John Lyne had lime kilns on the west and east side of the canal head respectively, and they had simple plateways connecting the basin with the kilns by inclined planes powered by waterwheels. Hodge's had a gauge of 2 ft 6 in gauge (760 mm), was supported by a series of pillars and used an undershot wheel. Lyne built five kilns in 1831, and water from a pond to the north of the works was channelled along a culvert to power an overshot wheel. By 1835 the poor condition of the canal works was again giving cause for concern, and contract arrangements were put in place to rectify the situation. However, the unsatisfactory state of affairs was slow to be rectified, and complaints about the conditions and measures put in place by the directors continued to dominate the minute books until at least 1851. From 1842 the Company became concerned at the gradual decline in usage of the canal and of income. This was due to a general agricultural depression, and also competition from St Germans and Lerryn (on an arm of the River Fowey); the Company repeatedly reduced dues on the canal.

Карадондағы минералдарды өндіру

Мыс кені 1836 жылы Карадонда табылды, ал өндіріс көлемі артқан сайын, одан әрі тасымалдау үшін Сент-Германс және басқа жерлерге жеткізілді. 1839 жылдан бастап Чизрингте гранит та белсенді түрде қазыла бастады. Минералдарды арбамен тасымалдау қымбат әрі қолайсыз болғандықтан, Лискеард және Карадон темір жолы кенді Мурсвотерге жеткізу мақсатымен салыныс жобасы ретінде ұсынылды; Канал компаниясы өз терминалында темір жол үшін орын бөлді. Темір жол 1846 жылдың 8 наурызында сол жерге жетті, содан кейін кен Канал арқылы Луоға тасымалданды.