Кіріспе
Фонетикалық құбылыс Тоскана горгиясы (; "Тоскандық мойын") - Италияның Тоскана аймағындағы, әсіресе орталық аймақтағы, дәстүрлі түрде Флоренция орталығы ретінде қаралатын, Тоскана диалекттеріне тән алофоникалық ережелердің кешенімен реттелетін фонетикалық құбылыс.
The Tuscan gorgia ( ˈɡɔrdʒa tosˈkaːna, ; "Tuscan throat") is a phonetic phenomenon governed by a complex of allophonic rules characteristic of the Tuscan dialects, in Tuscany, Italy, especially the central ones, with Florence traditionally viewed as the center.
Географиялық таралуы
Сыныптың ішінде әлсірету иерархиясын орнату оңай іс емес. Соңғы зерттеулер дәстүрлі көзқарасты күмәнге ұшыратты және географиялық жағынан → -ден аз таралған және ереже автоматты емес жерлерде жиі әлсіреуі мүмкін. Екінші жағынан, жылдам сөйлеудегі өшіру әрқашан бірінші кезекте қай жерде пайда болса да әсер етеді, бірақ жиі емес , әсіресе ең көп таралған формаларда, мысалы, қатысушылар (ито "жоқ"). Алайда, фрикативизация үштіктің ең танымал түрі болып табылады, сондықтан ол Тоскана диалектілерінің стереотиптеріне айналды. Бұл құбылыс айқын көрінеді және оның сәулелену нүктесі Флоренция қаласында. Сол жерден ол өз ықпалын бүкіл Арно аңғарына таратады, ал жағалауға жақын жерде күшін жоғалтады. Жағалауда, және әдетте әсер етпейді. Бұл тілдік континуумның әлсіреуі бүкіл Арно аңғарында, Прато, Пистоя, Монтекатини Терме, Лукка, Пиза, Ливорно қалаларында. Солтүстік-батыста ол белгілі бір дәрежеде Версилияда кездеседі. Шығыс жағынан, ол Pratomagno-ға дейін созылып, Bibbiena және оның шеткі аймақтарын қамтиды, кейде олар әсер етеді, толық жабылатын және лениттелген (лаксациялық, дауыссыз) аллофондар негізгі балама болып табылады. Апеннин таулары құбылыстың солтүстік шекарасы болып табылады, ал нақты оңтүстік шекарасы белгіленбесе де, ол Сиенада және оңтүстікке қарай кем дегенде Сан-Квирико-д'Орсияға дейін бар. Тоскананың оңтүстігінде солтүстік және жағалаудағы Лациоға тән лениция (лаксинг) пайда болады.
On the other hand, deletion in rapid speech always affects first and foremost wherever it occurs, but reduces less often to , especially in the most common forms such as participles ( andato "gone"). Fricativisation of is by far the most perceptually salient of the three, however, and so it has become a stereotype of Tuscan dialects. The phenomenon is more evident and finds its irradiation point in the city of Florence. From there, the gorgia spreads its influence along the entire Arno valley, losing strength nearer the coast. On the coast, and usually are not affected. The weakening of is a linguistic continuum in the entire Arno valley, in the cities of Prato, Pistoia, Montecatini Terme, Lucca, Pisa, Livorno. In the northwest, it is present to some extent in Versilia. In the east, it extends over the Pratomagno to include Bibbiena and its outlying areas, where are sometimes affected, both fully occlusive and lenited (lax, unvoiced) allophones being the major alternates. The Apennine Mountains are the northern border of the phenomenon, and while a definite southern border has not been established, it is present in Siena and further south to at least San Quirico d'Orcia. In the far south of Tuscany, it gives way to the lenition (laxing) typical of northern and coastal Lazio.
Тарих
Тосканалық горгия, мүмкін, орта ғасырларда табиғи фонетикалық құбылыс ретінде пайда болды, солтүстік итальян диалектілеріне және Батыс романның қалған бөлігіне әсер еткен қос дауыссыз дыбысталу сияқты (қазір "дос" (f.) > ), бірақ ол Тосканада алофоник болып қалды, өйткені басқа жерлерде де орта Италияда және Корсикада. Бір кезде горгия құбылысы осы аймақтың романшалануына дейінгі этрус тіліндегі ұқсас ерекшеліктердің жалғасы деп болжанса да, бұл пікірді көптеген мамандар енді қабылдамайды. Оның орнына, ол Орталық Италиядағы басқа да сөйлеуге әсер ететін, одан да алыс, Батыс роман тіліне әсер ететін бірдей дауыссыздықтың жергілікті түрі ретінде қабылданады. Бұл гипотезаның қолдауы бірнеше фактілерден көрінеді: этрус тілінің фонетикалық егжей-тегжейі белгісіз, сондықтан олардың жалғасын анықтау мүмкін емес. 16 ғасырға дейін құбылыстың есімі айтылмаған, және ескі жазуларда ешқандай із жоқ (көкірек фонетикалық құбылыс болғандықтан, оның жазуда пайда болуы күтпеген болуы мүмкін, бірақ ол 19 ғасырда жазуда пайда болады). Горгия Луккада аз байқалады және Тоскананың оңтүстігінде немесе этрусктардың қонысы шоғырланған Лациода жоқ. Шығыс Тосканадағы әлеуметтік-лингвистикалық зерттеулер (мысалы, Крейвенс және Джаннелли 1995, Пачини 1998) горгияның дәстүрлі лаксациямен бірдей поствокальдық позицияда бәсекелесетінін көрсетеді, бұл екі нәтиже бірдей фонологиялық ережелердің фонетикалық жағынан әртүрлі шешімдері екенін көрсетеді. Горгия толық плазивтермен ( "үй", "үй", "үш үй") кезектесіп, табиғи түрде дамыған аллофоникалық ережелердің барлық сипаттамаларын көрсетеді. Фрикатификация әлем тілдерінде кең таралған. Осыған ұқсас процестер Proto Germanic (осы себепті герман тілдерінде итальяндық padre, corno, dente, Grimm's Law-ға қарама-қарсы ата, мүйіз, тіс сияқты сөздер бар) және венгр тілінің дамуы кезінде және Proto Austronesian-дан Chamorro-ға дейін болды.
The phonetic details of Etruscan are unknown and so it is impossible to identify their continuance. There is no mention of the phenomenon until the 16th century, and no trace in older writing (since the gorgia is a phonetic phenomenon, not phonemic, its appearance in writing might not be expected, but it appears in writing in the 19th century). The gorgia is less evident in Lucca and does not exist in the far south of Tuscany or in Lazio, where Etruscan settlement was quite concentrated. Sociolinguistic studies in Eastern Tuscany (such as Cravens and Giannelli 1995, Pacini 1998) show that the gorgia competes with traditional laxing in the same postvocalic position, suggesting that the two results are phonetically different resolutions of the same phonological rule. The gorgia shows all the characteristics of a naturally developed allophonic rule in its alternations with full plosives ( "house", "the house", "three houses"). Fricativisation of is common in the languages of the world. Similar processes have happened such as in Proto Germanic (which is why in Germanic languages there are words such as father, horn, tooth as opposed to Italian padre, corno, dente, from Grimm's Law) and during the development of the Hungarian language and from Proto Austronesian to Chamorro.