Кіріспе

Жан-Филипп Рамо операсы - Ле Бореад - Жан-Филипп Рамоның (1683 - 1764) бес актідегі операсының түрі. Бұл оның бес шығармасының соңғысы. Либретто Луи де Кахусакқа (17061759) тиесілі, ол гиперборейлік Абарис туралы грек аңызына негізделген және масондық элементтерді қамтиды; Бореадтар Бореас ұрпақтары.

Өмірбаян

Рамоның өмірінде бұл операның белгілі орындалуы болған жоқ. Бұл шығарма 1763 жылы Париж операсында репетицияда болды, мүмкін ол Шойзидегі соттың жеке орындау үшін. Орындаудың неге тоқтағаны белгісіз, бірақ көптеген теориялар айтылды, соның ішінде соттағы топтар онымен күресті, музыка тым қиын болды, сюжет элементтері болды және Опера репетициялар айында өртелген. Бұл шығарманың алғашқы танымал орындалуы 1770 жылы Лиллдегі концерттік қойылымда болды. Ж.Д.М.Декроа композитордың өлімінен кейін Рамоның шығармаларын жинап, осы ұпайдың сақталуын қамтамасыз етті. Ұлттық кітапханада жиналған шығармалар, соның ішінде осы операға қатысты түрлі қолжазбалар сақталған.

Қазіргі заманғы өнер тарихы

Ең алғашқы заманауи қойылым 1964 жылы 16 қыркүйекте (Рамоның қайтыс болуының 200 жылдығын атап өту) Париждегі Радио үйінде болды. Ол өзінің қазіргі жаңғыруына жетекші Джон Элиот Гардинерге борышты. Ол бұл шығарманың концерттік нұсқасын (онда Тревор Пиннок клавесин контуиносын ойнады) 1975 жылы 14 сәуірде Лондонның Королева Елизавета залында өткізді. Ол оркестрлік материалды алдыңғы жылы түпнұсқа қолжазбалардан дайындаған болатын. 1982 жылдың шілдесінде Гардинер бірінші толық сахналық қойылымды Кэтрин Туроси, хореограф және оның Нью-Йорк барокколық би компаниясымен Aix en Provence фестивалінде көрсетті. Содан бері операның беделі мен танымалдылығы айтарлықтай өсті. 2020 жылы дирижер Вацлав Люкс бастаған Collegium 1704 чех барокко оркестрі операның концерттік қойылымымен Еуропаны аралады (Вена, Мәскеу, Версаль); Каролина Вейнанц, Деборах Каше, Бенедикт Кристиансон, Матиас Видал және Бенойт Арнульд қатысқан толық жазба сол жылы Château de Versailles Spectacles лейблімен жарық көрді. Бұл жазба жылдың ең жақсы опералық жазбасы үшін француздық Trophées сыйлығын жеңіп алды.

Қысқаша мазмұны

Альфиза, Бактрия патшайымы, шығу тегі белгісіз Абариске ғашық. Елінің дәстүріне сәйкес, Альфиза Бореадаға, яғни солтүстік желінің құдайы Бореастың ұрпақтарына үйлену керек. Абариске үйленуге бел буған Альфиза орнынан кетеді, бұл Бореастың ашуын тудырып, Альфизаны өз патшалығына алып кетеді. Аполлон мен Муза Полихимнияның көмегімен Абарис оны құтқару үшін жолға шығады. Ол Борей мен оның ұлдарына алтын жебемен қарсы шығады. Аполлон deus ex machina ретінде түсіп, Абаристің шын мәнінде Бореад нимфасынан туған ұлы екенін айтады. Сондықтан да Абарис пен Альфизаның некелесуіне ешқандай кедергі жоқ.