Кіріспе
Псевдотерапияның түрі Отбасылық шоқжұлдыздар, сондай-ақ жүйелі шоқжұлдыздар және жүйелі отбасылық шоқжұлдыздар деп аталады, бұл отбасылық жүйелер терапиясының элементтеріне, экзистенциалдық феноменологияға және Зулу нанымдарына және отбасына деген көзқарасына негізделген псевдоғылыми терапиялық әдіс. Бір сеанста Отбасылық шоқжұлдыз белгілі бір отбасындағы бірнеше ұрпақты қамтитын танылмаған динамиканы ашуға және осы динамиканың зиянды әсерін шешуге тырысады. Бұл тақырыпты өкілдер арқылы өткеннің нақты шындықтарымен кездесіп, қабылдауға шақырады. "Отбасылық шоқжұлдыздар" когнитивтік, мінез-құлық және психодинамикалық психотерапияның дәстүрлі түрлерінен айтарлықтай ерекшеленеді. Бұл әдісті физиктер кванттық мистика деп сипаттады, ал оның негізін қалаушы Берт Хелингер морфтық резонанс туралы болжамды идеяны өзінің түсіндірмесіне енгізді. Терапияның оң нәтижелері әдеттегі түсіндірмелерге, мысалы, ұсынысқа және эмпатияға байланысты. Дәрігерлер қазіргі проблемалар мен қиындықтарға отбасының бұрынғы буындарынан өткен жарақаттар әсер етуі мүмкін деп мәлімдейді, тіпті олар бастапқы оқиға туралы білмесе де. Хелингер тікелей жеке тәжірибеден туындамаған қазіргі және өткен проблемалардың арасындағы байланысты жүйелі түйісулер деп атады, бұл шешілмеген травма отбасын кісі өлтіру, өзін-өзі өлтіру, ананың босану кезінде қайтыс болуы, ата-ананың немесе бауырларының ерте қайтыс болуы, соғыс, табиғи апат, көшіп кету немесе зұлымдық сияқты оқиғалар арқылы зардап шеккен кезде болады. Психиатр Иван Босерменье Нагь бұл құбылысты "көрінбейтін адалдық" деп атады.
Family Constellations, also known as Systemic Constellations and Systemic Family Constellations, is a pseudoscientific therapeutic method which draws on elements of family systems therapy, existential phenomenology and Zulu beliefs and attitudes to family. In a single session, a Family Constellation supposedly attempts to reveal an unrecognized dynamic that spans multiple generations in a given family and to resolve the deleterious effects of that dynamic by encouraging the subject, through representatives, to encounter and accept the factual reality of the past. Family Constellations diverges significantly from conventional forms of cognitive, behaviour and psychodynamic psychotherapy. The method has been described by physicists as quantum mysticism, and its founder Bert Hellinger incorporated the speculative idea of morphic resonance into his explanation of it. Positive outcomes from the therapy have been attributed to conventional explanations such as suggestion and empathy. Practitioners claim that present day problems and difficulties may be influenced by traumas suffered in previous generations of the family, even if those affected are unaware of the original event. Hellinger referred to the relation between present and past problems that are not caused by direct personal experience as systemic entanglements, said to occur when unresolved trauma has afflicted a family through an event such as murder, suicide, death of a mother in childbirth, early death of a parent or sibling, war, natural disaster, emigration, or abuse. The psychiatrist Iván Böszörményi Nagy referred to this phenomenon as "invisible loyalties".
Тұжырымдамалық негіз
Отбасылық шоқжұлдыздардың философиялық бағыты экзистенциалдық феноменология, отбасылық жүйелер терапиясы және жергілікті мистика элементтерінің бірігуі арқылы алынған. Феноменологиялық ұрпақты философтар Франц Брентано, Эдмунд Гуссерл және Мартин Хайдеггер арқылы табуға болады. Бұл көзқарас ғылыми психологияның позитивистік редукционисттік бағытына қарама-қайшы келеді. Эксзистенциалдық феноменология ақыл-ойды, эмоцияны және сананы оның құрамдас бөліктері тұрғысынан түсінудің орнына, адам тәжірибесінің толық панорамасы бойынша қабылдауды ашады және мағынаны түсінуге тырысады. Отбасылық шоқжұлдыздар отбасылық жүйелер психологиясынан өз түрін алады. Бұл қозғалыстың ықпалды тұлғаларына психодраманың негізін қалаушы Джейкоб Морено; Ұрпақтан-ұрпаққа ауыспалы жүйелі ойлаудың ізашарсы Иван Босерменьи Нагги; Қысқаша терапия мен гипнотерапияның ізашарсы Милтон Эриксон; Өмір сценарийлері деген түсінікті ойлап тапқан Эрик Берн; және жүйелі шоқжұлдыздардың басында отбасылық мүсінді жасаған Вирджиния Сатир жатады. Зулу мәдениетінде Хелингер Хайдеггердің ауқымды шынайы Өзімінің белгілері болған сенімділік пен теңдікті тапты. Дәстүрлі Зулу халқы діни әлемде өмір сүрді және әрекет етті, онда басты назар ата-бабаларға аударылды. Олар оң, конструктивті және шығармашылық көзқарастар ретінде қарастырылады. Ата-бабалармен байланысу - Констелляция процесінің басты ерекшелігі. "Отбасылық шоқжұлдыздар" термині алғаш рет Альфред Адлер әр адамның өзінің отбасы жүйесінің басқа мүшелеріне қатысты және байланысты құбылысты көрсету үшін біршама басқа контексте қолданған. Оның жұмысының бір тұжырымдамасы - адам травманы мұра ете алады.
Әдіс
Бұл сипаттама 1990 жылдары Берт Хелингер әзірлеген "Отбасылық шоқжұлдызша" прототиптік тобы. Констелляция әдісі отбасылық констелляция, энергиялық медицина және сананы зерттеу тұжырымдамаларын классикалық констелляция әдістемесін түсінуді толықтыру үшін біріктіреді. Семинарды клиентті (немесе ізденушіні) клиенттің жеке мәселесіне қатысты Констелляция (төменде сипатталған) құруға бағыттайтын фасилитатор басқарады. Жеке немесе топта (кез келген мөлшердегі топ, бірақ кішігірім топтар кейбір клиенттер үшін қиын болуы мүмкін) бұл адамдар мәселені зерттей алады. Жалпы, әр сессияда бірнеше мүшеге Констелляция құруға мүмкіндік беріледі. Қысқа сұхбаттан кейін, констеляцияда кімнің қатысатынын ұсынады. Бұл әдетте іздеушінің өкілі, бір немесе бірнеше отбасы мүшелері, кейде "депрессия" немесе ел сияқты абстрактілі ұғымдар. Мәселесін ұсынған адам (өтініш беруші немесе клиент) топтағы адамдарды Констелляцияда өкіл ретінде тұруды сұрайды. Ол өкілдерді дәл сол кездегі жағдайға қарай орналастырады. Содан кейін іздеуші отырады да, бақылайды. Бірнеше минуттан соң өкілдер тыныш тұрып, үнсіз қалады. Бастапқыда, психодрамадан айырмашылығы, өкілдер әрекет етпейді, кейіптемейді, диалог жасамайды немесе рөл ойнамайды. Өкілдерді орналастыруда және рәсімнің кейінгі кезеңдерінде интуитивті сезімге баса назар аударылады. Бұл мақсат психиатр Альбрехт Махр "Білім өрісі" деп атаған және бұрынғы биолог Руперт Шелдрейк морфтық резонанс деп айтқан нәрсеге үйлесу болып табылады. Білу өрісі қатысушыларға өздері білдіретін нақты отбасы мүшелерінің сезімдері мен сезімдерін қабылдауға және түсіндіруге көмектеседі деп мәлімделеді; алайда, өкілдік қабылдау (морфтық резонанс) ғылыми негіздемесі жоқ түсінік емес. Өкілдер өздері өкілдік ететін адамдар туралы фактілік білімге ие емес. Дегенмен, өкілдер әдетте процесті білдіретін сезімдер немесе физикалық сезімдер сезінеді. Фасилитатор әр өкілден өздерін басқалармен салыстыра отырып, қалай сезінетіндерін қысқаша баяндауын сұрай алады. Фасилитатор, іздеуші және топ мүшелері орындық орналасудағы негізгі динамиканы және тиісті жеке мәселеге әсер ететін өкілдердің сезімдерін сезінеді деп сенуі мүмкін. Көп жағдайда, отбасында бірнеше ұрпақтардың қалыптасуы, алғашқы құрбандар немесе қылмыскерлер қайтыс болғаннан кейін де, өмір сүрушілерге әсер ететін травмалардың байғұс әсерін жалғастыратынын көрсетеді деп есептеледі. Мәселелерді шешу, әдетте, өкілдерді қайта орналастырғаннан кейін және отбасы тарихынан ұмытылған немесе жазылып тасталған жүйе мүшелерін қосқаннан кейін қол жеткізіледі. Әрбір өкіл өз орнында дұрыс сезінетін және басқа өкілдер келіскен кезде, үйлестіруші бір немесе екі сөйлемді дауыстап айтуды ұсына алады. Егер өкілдер жаңа позициямен немесе сөйлемдермен татулық сезінбесе, олар қайтадан ауыса алады немесе басқа сөйлемді қолдана алады. Бұл абстрактілі түрде өтініш берушінің алдында тұрған мәселелерді шешудің мүмкіндігін білдіреді. Кейде процесс толық шешімін таппай аяқталады. Егер көмекші емделу шешімі өкілдердің арасында қалыптасқан деп ойласа, ізденуші "Констелляцияда өзінің өкілі орнын алуға" шақырылады. Бұл іздеушіге қайта құрылған жүйенің бір бөлігі болудың қандай сезім екенін сезінуге мүмкіндік береді. Әркім өз орнын жайғастырған соң, "Констелляция" аяқталады.