Кіріспе
Жапониядағы феминистік қозғалыстың тарихы Жапониядағы феминизм ежелгі заманнан басталған әйелдер құқықтары қозғалыстарынан басталды. Бұл қозғалыстың қарқыны 1868 жылы Мейдзи реставрациясы кезінде Жапонияға батыс ой-пікірлері әкелінгеннен кейін күшейе бастады. Жапон феминизмі батыс феминизмінен ерекшеленеді, өйткені жеке автономияға аз көңіл бөлінеді. XIX ғасырдың аяғына дейін жапон әйелдері дәстүрлі патриархалдық жүйемен байланысты болды, онда отбасының аға еркек мүшелері үй ішіндегі билігін сақтайды. Мейдзи реставрациясы әкелген реформалардан кейін жапон қоғамында әйелдердің мәртебесі де бірқатар өзгерістерге ұшырады. 1970 жылы Вьетнам соғысына қарсы қозғалыстардан кейін Жапонияда жаңа солшылдық пен радикалдық студенттік қозғалыстардан 1960-шы жылдардың соңында "уман рибу" (әйелдер бостандықтары) деп аталатын жаңа әйелдер бостандық қозғалысы пайда болды. Бұл қозғалыс АҚШ-тағы және басқа да елдерде радикалды феминисттік қозғалыстармен үйлесімді болды, бұл 1970-ші жылдардағы және одан кейінгі феминисттік белсенділіктің қайта өркендеуіне септігін тигізді. Активистер қазіргі Жапонияның еркек басымдылығына жан-жақты сын айтып, қоғамның саяси-экономикалық жүйесі мен мәдениетін түбегейлі өзгертуді талап етті. Бұрынғы феминисттік қозғалыстардан оларды ерекшелендірген нәрсе - олардың жыныстық бостандыққа баса назар аударғаны (性解放). Олар еркектермен теңдікке ұмтылмаған, керісінше, еркектердің патриархалды және капиталистік жүйенің қысымшы аспектілерінен босатылуын шақыруға бағытталған. 1979 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясы әйелдерді кемсітудің барлық түрлерін жою туралы конвенцияны қабылдады. Жапон үкіметі оны 1985 жылы ратификациялады.
Feminism in Japan began with women's rights movements that date back to antiquity. The movement started to gain momentum after Western thinking was brought into Japan during the Meiji Restoration in 1868. Japanese feminism differs from Western feminism in that less emphasis is placed on individual autonomy. Prior to the late 19th century, Japanese women were bound by the traditional patriarchal system where senior male members of the family maintain their authority in the household. After the reforms brought by Meiji Restoration, women's status in Japanese society also went through series of changes. In 1970, in the wake of the anti–Vietnam War movements, a new women's liberation movement called ūman ribu (woman lib) emerged in Japan from the New Left and radical student movements in the late 1960s. This movement was in sync with radical feminist movements in the United States and elsewhere, catalyzing a resurgence of feminist activism through the 1970s and beyond. The activists forwarded a comprehensive critique of the male dominated nature of modern Japan, arguing for a fundamental change of the political economic system and culture of the society. What distinguished them from previous feminist movements was their emphasis on sexual liberation (性の解放). They did not aim for equality with men, but rather focused on calling for men's liberation from the oppressive aspects of a patriarchal and capitalist system. In 1979, the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women was adopted by the United Nations General Assembly. The Japanese government ratified it in 1985.
Жаңа әйел қауымдастығының құрылуы
1919 жылы Ичикава Фузаэ мен Оку Мумеоның көмегімен Райчо Хирацука Жаңа әйелдер қауымдастығын құрды: Шин Фудзин Кёкай. Олардың мақсаты әйелдер класын анықтау арқылы қорғау және қамтылу құқығын алу болды. 1919 жылы қарашада Хирацука "Барлық Кансай әйелдер ұйымдары федерациясында" "Әйелдерді біріктіру жолында" атты баяндама жасады. Онда әйелдердің құқықтары болса, олар мемлекеттің бір бөлігі бола алады және оның болашағын анықтауға көмектеседі деп айтылған. Олар өтінішхаттар дайындады және кез келген қарсылық әйелдерге жақсы әйелдер мен аналар болуға мүмкіндік береді деген дәлелмен қарсы болды.
Қызыл толқын қоғамы
Қызыл толқын қоғамы, Секиранкай, алғашқы социалистік әйелдер қауымдастығы болды. Ямакава Кикуе және басқалар 1921 жылы сәуірде қауымдастықты ұйымдастырды. Қызыл толқынның манифесті капитализмді айыптап, әйелдерді құлға және жезөкшеге айналдырды деп дәлелдеді. Ауылдық отбасылар қаржылық қиындықтарға байланысты қыздарын зауыттарға жұмысқа орналастыруға мәжбүр болды. Бұл қыздар жатақханада тұрып, жұмысқа баратын кезден басқа уақытта үйден шыға алмайтын. Олар 12 сағаттық ауысымда жұмыс істеді. Көптеген адамдар қоңыр өкпеге шалдықты, бұл аурудың себебі - желдеткіштің нашар болуымен жұмыс істейтін орындарда мақта тозаңына ұшыраған және тоқыма фабрикаларында жұмыс істеумен байланысты басқа да аурулар (Равина). Мемлекет зауыттағы әйелдерді қорғау үшін қажетті заң шығарудан бас тартты. Жатақханаларда кезекші дәрігерлер де, қоңыр өкпе ауруы немесе басқа да аурулар үшін медициналық өтемақы да жоқ еді. Келісімшарт аяқталғаннан кейін олар ауылға үйленуге оралды. Қызыл толқын қоғамы негізінен сайлау құқығы мен әйелдер құқығына назар аударды. 1921 жылы 1 мамырда Қызыл толқын қоғамының әйелдері оның құрылуынан кейін көп ұзамай демонстрацияға қатысты. Бұл оқиғаға дайындық қызыл толқын қоғамының манифестінің алғашқы жобасын Ямакава Кикуэ жазуға мәжбүр етті. Кику 1910-шы жылдардан бастап ашық түрде адал социалист ретінде өмір сүрді және капитализмді толық жоюға сенді. Манифестінде Кикуэдің социалистік көзқарастары да айтылған. Бұл манифест қызыл толқын қоғамының мүддесін қолдауға басқа әйелдерді итермелейді деген үмітпен наразылық акциясы кезінде басылып, таратылды. Бұл шараға қатысқан барлық әйелдерді полиция ұстады. Өздерінің талаптары бойынша басқа топтар құрылды. Кейбір әйелдер саяси құқықтар үшін күрескен, ал басқалары жезөкшелікті тоқтатуға тырысқан. Үй шаруасындағы әйелдер өз рөлдерін жақсарту үшін үгіт-насихат жүргізді. 1923 жылы болған үлкен жер сілкінісінен кейін әйелдер реформасы қоғамының мүшесі Кубусиро Очими және басқа да көптеген әйелдер көмекке жүгінді. Ямакава сияқты социалистер, орта таптағы христиандар мен үй шаруасындағы әйелдер бірлесіп көмек көрсетуді ұйымдастырды.
Әйелдер ұйымдарының Токио федерациясы
1923 жылы 28 қыркүйекте көптеген ұйымдардың 100 жетекшісі Токиодағы әйелдер ұйымдарының федерациясын құруға жиналды: Токиодағы Ренго Фунжинкай. Олар бес бөлімге бөлінді: қоғам, жұмыспен қамту, еңбек, білім беру және үкімет. Үкімет бөлімінде әйелдердің құқықтары туралы айтылып, штаттың мүшелігіне түсу жолдары талқыланды. Үкіметтік бөлімнің басшысы Кубусиро Очими 1924 жылы қарашада әйелдер құқығын қорғау мәселесімен айналысуға қызығушылық танытқан әйелдер үшін кездесу өткізді. Бұл кездесуде әйелдердің сайлау құқығын жүзеге асыру лигасы (Фудзин Сансейкен Какутоку Кисей Домей) деп аталатын негізгі әйелдер сайлау құқығы ұйымы құрылды. 1946 жылы 10 сәуірде Жапониядағы әйелдер алғаш рет дауыс беруге қатысқанда, бұл олардың шын мәнінде азаматтар және мемлекеттің толыққанды мүшелері екенін көрсетті. Хирацука Райчо, Йосано Акико және Кубусиро Очими сияқты әйелдер өзін-өзі асырып, өзін-өзі жүзеге асыру үшін өте көп жұмыс істеді. Жапон әйелдерінің сайлауға қатысуға ғана емес, сонымен қатар, сайлауға қатысуға құқығы беріле бастағаннан кейін көптеген әйелдер саяси салаға көбірек араласа бастады. Бұл 1946 жылдың көктемінде Жапонияның Ұлттық диетасына 39 әйелді сайлауға әкелді және келесі жылы 1947 жылы Жапонияның бірінші әйел министрлік бюросының басшысы сайланды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Томас Р. Х. Хавенс зерттеген ауызша тарихқа сәйкес, дәстүрлі патерналистік нормалар үкімет әйелдердің күшін соғыс күшін толық пайдалану үшін пайдалануды қалт жіберді. Оқ-дәрі фабрикаларында ерлі-зайыпты емес әйелдерді міндетті түрде жұмысқа орналастыруға болады, бірақ әлеуметтік нормалар Ресей, Ұлыбритания, Германия және АҚШ-қа қарағанда, үйленген әйелдерге осындай жұмыс істеуге тыйым салады. Көптеген жас жігіттердің жоқтығы неке, балалылық және отбасылық өмірдің ұзақ уақыттан бері қалыптасқан үлгілерін күрт бұзды. Өкiметтiң үгіт-насихат шараларынан гөрi, азық-түлiк пен баспана сияқты қарапайым заттардың қатты жетіспеушiлiгi әлдеқайда қысымшылыққа ұшырады. Жапондық әйелдер бұйрықтарды мойынсұнып орындады, ал азық-түлік тапшылығынан болған көтерілістер сияқты күрделі кедергілер болған жоқ. Жапондық солдаттардың пайдасына мәжбүрлі жезөкшелік "уақыт әйелдері" бағдарламасын жасады, ол соғыс аяқталғаннан кейін онжылдықтар бойы Жапония үшін өте ұятқа қалды. Корея мен Формоза сияқты отарлардан шыққан жапондық емес әйелдер әсіресе зардап шекті. XX ғасырдың аяғынан бастап мәдениет тарихшылары әйелдердің соғыс уақытындағы, әсіресе Екінші дүниежүзілік соғыстағы рөліне назар аударды. Көбінесе әйелдерге арналған "ерлер" журналдары пайдаланылады. Әдетте ойдан шығарылған және ойдан шығарылмаған әңгімелер аналар мен әйелдер ретінде әлеуметтік рөлдерге, әсіресе тұрғын үй мен азық-түлікпен қамтамасыз ету қиындықтары мен соғыста ер адамдар болмаған кездегі қаржылық мәселелерге назар аударды. Соғыс кезіндегі сән проблемалары барлық ірі елдерде осындай журналдарда жоғары басымдыққа ие болды. Тарихшылар Жапондық мата және сән индустриясы соғыс уақытындағы жетіспеушіліктерге және үгіт-насихат қажеттіліктеріне бейімделуде өте табысты болғанын айтады. Жасөспірім қыздарға арналған журналдар оларды жасөспірімдік бостандықтарынан бас тартуға және "шожодан", яғни жасөспірімдік ойыншықты білдіретін "гункоку шожоға" [әскери ұлттың қыздарына], үй алдындағы маңызды жауапкершіліктерге айналуға мәжбүр ететін ұлтшылдық талаптарға сәйкес келу керектігін атап өтті. Әлемдік бомбалаудан қорқып, ірі қалалардан әйелдер мен балаларды эвакуациялау туралы толық баяндалды, бұл көркем әдебиеттер, жаңалықтар мен фотосуреттер арқылы бейнеленген патриотизм үшін құрбандыққа баруға дайындықты баса көрсету үшін. Үкімет барлық БАҚ-ты бақылап, танымал журналдарды бақылап отырды, сондықтан олардың мазмұны үкіметтің мақсаттары мен пропагандасын стратегиялық түрде таратады. Соғысқа түсу 1931 жылдың қыркүйегінде Маньчжурия оқиғасынан бастап үкіметтік үгіт-насихат пен цензураның күрт артуын көрсетті. Екі әйел, Беате Сирота Гордон және экономист Элеонора Хэдли кіретін кіші комитет жария етіліп, Жапониядағы азаматтық құқықтар мен әйелдер құқықтарына арналған конституцияның бөлімін жазуға тағайындалды. Олар Жапонияда ерлер мен әйелдердің құқықтық теңдігі туралы мәтінді құрастыруда маңызды рөл атқарды. Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы "Women's Review" (Fujin Kōron) журналының танымалдылығының артуына да себеп болды. Бұл журналда Ямакава Кикуе сияқты социалистік авторлардың әйелдерге ғана емес, жалпы төменгі тапқа тең қаржылық және әлеуметтік құқықтарды талап ететін мақалалары жарияланды. Бұл заң 1946 жылы Жапонияның жаңа конституциясы енгізілгеннен кейін күшін жойды.
Екінші толқын феминизм және тууды бақылау белсенділігі
Жапон феминизміне тән репродуктивті құқықтар үшін күрес 1920-шы жылдардағы социалистік белсенді Ишимото Шидзэудің еңбегімен басталады. Шидзу күйеуімен Нью-Йоркке көшіп, АҚШ-та әйелдердің репродуктивті құқықтарын қорғауды қолдайтын американдық белсенді Маргарет Сангермен бірлесіп жұмыс істеді. Екі әйел де қазіргі кезде әйелдерге әсер ететін репродуктивті құқықтар мен жалақы еңбегінің жоқтығын социализмнің әсерімен жеңілдетуге болады деп сенді. Тууды бақылау әлі Жапонияда тұтастай түсінікке айналған жоқ, 1921 жылы қайтып оралғаннан кейін Шидзуэ Токиода тумауға қарсы білім беру туралы екі бөлімді мақала жариялады. Бірнеше солшыл топтардың оны танымал етуге тырысқанына қарамастан, тууды бақылау және контрацепция тақырыбы әлі де табу тақырыбы деп саналды. Бұл 1922 жылы сәуірде Жапонияға келіп, Кайзо баспасының тапсырысы бойынша лекция оқыған Маргарет Сангердің келуінен кейін өзгерді. Бұл ашықтан-ашық жыныстық лекция әйелдердің бұған дейін мақұлданбаған құқықтарының концепциясына тек ұрпақ алумен ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік, қаржылық және саяси тұрғыда да ашықтық әкелді. Бұл кездесудің нәтижесінде жыныстық қатынас оңайырақ болды. 1970-ші жылдары жапондық әйелдер азаттық қозғалысы кезінде көптеген феминисттік очерктер мен мәтіндер аударылып, жарияланды. Жапонияда бұқаралық ақпарат құралдарында көп көңіл бөлінген тағы бір белсенді Мисако Еноки болды. Еноки дәріханада жұмыс істеген, ол бала тууды болдырмау үшін дәрі-дәрмектерді заңдастыруды талап ететін белсенділерді ұйымдастырған. Оның әдісі - қызыл түсті мотоцикл қалқандарын киіп, кеңселерінде адал емес күйеулеріне қарсы тұру сияқты жарнамалық трюктерге қатысатын Чупирен деп аталатын наразылық тобы құрып, бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аудару болды. Жапонияда абортқа көбінесе балалардың көзін тазалау үшін қарастырылады. Халықаралық жоспарлы ата-аналық федерацияның филиалы Жапонияның отбасылық жоспарлау қауымдастығы 1954 жылы құрылды. Әйелдер құқығын қорғаушы, жазушы, зейнеткер журналист Мацуи Яйори 2000 жылы "Әйелдер халықаралық соғыс қылмыстары трибуналының" ұйымдастырушысы болды. Комиссия Жапондық сарбаздар мен лауазымды адамдардың Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде белсенді болған "салтанатты әйелдер" жүйесінің ұжымдық құрбандарына қарсы жасаған соғыс қылмыстарын соттауға арналған символикалық сот өткізді.
Кейінгі феминизм
Жапониядағы соңғы онжылдықтардағы танымал феминисттік академиктер арасында социолог Чизуко Уено және феминисттік теоретик Хайре Юмико бар. 2018 жылы Жапонияның бұқа күресі ұйымдастырушылары әйелдерге бұқа күресі рингіне кіруге тыйым салды.
Тіл
Жапонияда әйелдердің сөйлеуі әдетте әйелге арналған дұрыс мінез-құлық кодексі - оннараши (女らしい) дәстүрлі стандарттарына сәйкес келеді деп күтіледі. Сөйлеуде оннарашии жасанды түрде жоғары дауыс реңкін қолданумен, әдепті және құрметпен сөйлеу формаларын ерлерге қарағанда жиі қолданумен және ішкі жағынан әйелдік деп саналатын грамматикалық формаларды қолданумен көрінеді. Феминисттер тілдік гендерлік айырмашылықтарға жауап беруде әртүрлі; кейбіреулер оны "қабылданбайды", ал басқалары мұндай гендерлік айырмашылықтардың тарихы батыстағыдай тарихи қысыммен байланысты емес деп санайды. Жапонияда неке туралы заңда ерлі-зайыптылардың бір фамилияда болуы талап етіледі, өйткені олар бір косекиге (үй ішіне) тиесілі болуы керек. 1976 жылдан бастап белгілі бір жағдайларда күйеуінің әйелінің отбасына қосылуы мүмкін болғанымен, 98% жағдайда әйел ер адамның отбасына қосылады және сол себепті өзінің тегін ауыстырады. Ерлер әйелінің тегін "келіншектің ағасы жоқ болған жағдайда және күйеу жігітті қыздың ата-анасы отбасының мұрагері ретінде қабылдаған жағдайда ғана" ала алады.
Білім
Едо дәуірінен Мэйдзи дәуіріне дейін бүкіл Жапонияда кеңінен таралған оқулық - "Она Дайгаку", әйелдерге жақсы әйелдер мен ақылды аналар болуға үйретуді мақсат еткен. Әйелдер жапон қоғамының негізгі бірлігі ретінде қатаң отбасы жүйесін күйеулеріне және ата-аналарына сөзсіз мойынсұну арқылы сақтауға тиіс еді. Олар өз үйлерінде ғана өмір сүрді, өз бетінше өмір сүрмеді, негізінен, әкелерінің немесе күйеулерінің отбасыларына бағынышты болды. Әйелдер бойсұнбағандықтан, қызғаныш пен тіпті көп сөйлеушілік үшін ажырасатын. Феодалдық дәуірде білімді әйелдерді аталары немесе ағалары оқытатын. Жоғары санаттағы әйелдер төмен санаттағы әйелдерге қарағанда көбірек білім алудан бас тартты. Жоғары санаттағы ерлер төмен санаттағыларға қарағанда әлеуметтік нормаларды қатаң түрде орындады. Бұл жоғары санаттағы әйелдерді нормаларға бағындыруға мүмкіндік берді. "Джусанья" [13-ші түн] - неке арқылы қосылған екі отбасы туралы. Әйел төменгі санаттағы, ал ер адам жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер. Неке арқылы отбасылар өздерінің әл-ауқатын қамтамасыз ете алады және бұл қоғамдағы жоғары деңгейге көтерілудің жалғыз жолы болды. Әйел күйеуінің қатыгездік пен қорлауына төзу үшін отбасына құрбандыққа шалды, ал әлеуметтік нормаларға байланысты өзін қорғай алмайды. Ичиёның әңгімелері әйелдердің жағдайын ашық бейнелеуден басқа шешімдер ұсынбайды. Кейбіреулердің айтуынша, оның төрт жарым жылдық мансабы жапон әйелдерінің өзін-өзі тануының бастауын білдіреді. Әлемге, патриархалды қоғамға берілмейтін әйелдер ішкі күш-қуатқа ие бола алады. Ито Ноэ (18951923) 1915 жылы Хирацука денсаулығына байланысты кеткеннен кейін журналдың редакторы болды. Ол әйелдердің абортқа құқығы туралы мақалалар жазды, бұл 1916 жылы журналдың аяқталуына дейін қызу тақырып болып қала берді. Ито анархист Осуги Сакеге тұрмысқа шықты. Екеуі де саяси тұтқынға түсіп, 1923 жылғы Ұлы жер сілкінісінен кейін әскери полиция тарапынан өлтірілді. Хаяши Фумико (19041951) Оканмото Кантоның қарама-қарсысы болды. Хаяши өмірді тәжірибе ретінде сипаттаған натуралист еді (Рейх, 286). Оның әңгімелері әйелдердің еркексіз экономикалық өмір сүруі туралы. Алайда, ерлер қоғамға қайтып оралғанда, бұл мәселе шешілмейді. Ол Хигучи Ичиёдан кейінгі ең танымал жазушы. Үкімет қарсылық білдіріп, мазмұнды "жапон әйелдерінің қадірлі қасиеттеріне зиян келтіреді" деп есептеп, Сейтоның бес санын тыйым салды (Райчо, 218). Басып шығарылған алғашқы саны Тамура Тошиконың "Икичи" ["Өмір қаны"] атты әңгімесі болды. Хирацука Райчоның басылымы отбасылық жүйе мен некеге қарсы шыққандықтан тыйым салынды. Ито Ноэдің "Шупон" ["Қошу"] атты кітабы күйеуін тастап кеткен әйел туралы, содан кейін сүйіктісі оған сатқындық жасады, бұл да тыйым салынған басылым.
Манга
Манга Жапониядағы әйел жазушылар арасында әсіресе танымал; кейбіреулер әйелдер бұл форманы "жыныстық қатынас пен балалылыққа қатысты дәстүрлі көзқарастарды бұзу үшін" қолданады деп айтады.
Аниме
Сиқырлы қыз - жапондық фантастикалық медианың (аниме, манга, жеңіл романдар және тікелей эфирлік медиа) сиқырлы қабілеттерге ие жас қыздарға арналған жанр. Олар әдетте идеалдық альтер-эго арқылы пайдаланады, олар оны өзгерте алады.
Проституция
Жапондық әйелдер тобы 1880 жылдары институционалды жезөкшелікке қарсы науқан жүргізе бастады және 1935 жылы Ұлттық тазалау лигасын (Кокумин Джункецу Домей) құру үшін бірікті. Алғашқы белсенділер мұндай қызметтерді басқаратын еркектерге қарағанда, әсіресе кең таралған әскери жезөкшелер жүйесінде, жезөкше әйелдерге наразылық білдірді. Кейін жапон феминисттері жыныстық қатынасты басқару және әскери бордельдердегі нәсілдік иерархияны нығайту туралы алаңдаушылық білдірді.
Көбейту құқықтары
Жапон феминисттері 1930 жылдары тууды бақылауға қарсы күресті бастады; 1948 жылы үкімет абортқа рұқсат берді, бірақ тек евгеникалық мақсаттар үшін. Көп бала тудырған әйелдер үкімет тарапынан марапатталды. Жапонияның отбасылық жоспарлау федерациясы - Халықаралық ата-аналық жоспарлау федерациясының филиалы, Жапонияның негізгі ұрпақ алу құқықтарының ұйымы, оральды контрацептивті заңдастыру және абортты заңдастыру үшін лоббилік қызмет атқарады және отбасылық жоспарлау туралы білім беру материалдарын таратады.
Аналық
Дәстүр бойынша, жапондық қоғамдағы әйелдер ана ретінде ең көп билікке ие болды. Кейбір феминисттер бұл билік тек патриархалды жүйеге қолдау көрсетеді деп айтады. Кем дегенде біреу жапондықтар үшін мұндай талап қою ата-аналық және үй шаруасын салыстырмалы түрде төмен бағалайды деп жауап береді: Бұл көбінесе Азиялық емес феминисттермен қабылданады, олар бұл нақты билік емес деп айтады, бірақ жапондық әйелдер Солтүстік Америкадағы үй шаруасындағы әйелдердің тұрмыстық еңбегіне берілген төмен мәртебеге қарап, бұл ер адам немесе әйелдің негізгі әлеуметтік рөлін қорлау деп санайды. Алайда, кәсіподақтар әйелдердің жағдайына аз әсер етті. Одақтар ерлер доминионында қалды. Ғасырдың басым бөлігінде әйелдерге, тіпті негізінен әйелдер мүшелері бар кәсіподақтарда да, лауазымға ие болуға рұқсат етілмеді, ал кем дегенде 1980 жылға дейін кәсіподақтар әйел жұмысшыларды (бірақ еркектерді емес) ерте зейнетке шығуға мәжбүр ететін келісімшарттарға қол қойды. 1986 жылы Еңбек министрлігінің Әйелдер бюросы тең еңбекпен қамту туралы заң қабылдады, бұл бірінші "гендерлік теңдік туралы заң, оны негізінен жапондық әйелдер жасаған". Бұл Жапонияда еңбек нарығындағы гендерлік алшақтықты азайту үшін енгізілген бірқатар саясатты білдіреді. Бұл саясаттар әйелдердің еңбекке қатысуын арттыруды, әйелдердің жұмыс күшінде болуын және бала күтімімен қамтамасыз етуді қамтиды. 2012 жылы өзінің әкімшілігінің басында премьер-министр Синдзо Абэ Абеномика деп аталатын экономикалық стратегияны іске асыруды жариялады, оған Жапониядағы әйелдердің еңбекке қатысуын арттыруға бағытталған бірқатар саясат кірді. Бұл саясатты енгізудің идеясы - жұмыс күшінде әйелдердің санын арттыру Жапонияның экономикалық өсуін күшейтеді. Бұл саясатты іске асырудың бір себебі - 2013 жылы Жапонияда әйелдердің еңбекке қатысу деңгейінің басқа жоғары табысты елдерге қарағанда төмен болуы: АҚШ-пен (67,2); Германиямен (72,6); Ұлыбританиямен (66,4) және Франциямен (66,9) салыстырғанда 65%. Екінші жағынан, әйелдердің еңбекке қатысуының артуы босану деңгейін арттырады және жапон үкіметінің басты алаңдаушылығы болып табылатын халықтың қартаю проблемасын жеңілдетеді деп күтілуде. Жапонияда бала туу көрсеткіші 1,25-ке жетті, ал халықты ауыстыру үшін 2,1 бала туу керек.
Blockquote|text=In any East Asian culture you will find that women have a very tangible power within the household. This is often rejected by non Asian feminists who argue that it is not real power, but Japanese women look at the low status attributed to the domestic labor of housewives in North America and feel that this amounts to a denigration of a fundamental social role—whether it is performed by a man or a woman. However, unions had little effect on the conditions of women. Unions stayed in the male domain. Throughout most of the century, few women were allowed to hold office, even in unions with primarily female membership, and until at least the 1980s unions often signed contracts that required women workers (but not men) to retire early. In 1986, the Women's Bureau of the Ministry of Labor enacted an Equal Employment Opportunity Law, the first "gender equality law formulated mainly by Japanese women." It refers to a set of policies implemented in Japan to reduce gender gaps in the labor market. These policies include increasing female labor participation, women's presence in the labor force, and childcare provision. At the start of his administration in 2012, Prime Minister Shinzō Abe announced the implementation of an economic strategy, known as Abenomics, which included a number of policies aimed at increasing sustained female labor participation in Japan. The idea behind the introduction of these policies was that increasing women's presence in the workforce would boost Japan's economic growth. The motivations for these policy measures were, on one hand, Japan's low female labor participation rate in 2013, relative to other high income countries: 65% compared to the US (67.2); Germany (72.6); UK (66.4); and France (66.9). On the other hand, increasing female labor participation is expected to increase the fertility rate and alleviate the aging population problem, which is a major concern of the Japanese government. The fertility rate in Japan is now at 1.25, when the rate needed to ensure population replacement is 2.1.
Әйелдер жұмыс күшінде
Әйелдердің еңбекке қатысу деңгейіне қатысты Премьер-министр Абэ 2020 жылға қарай 73% мақсат қойды. Жапонияның корпоративтік басшылар қауымдастығы (Кеитай Доюкай) және Жапонияның бизнес федерациясы (Кеиданрен) сияқты бизнес ұйымдар әйелдердің еңбекке қатысуын арттыру әлемдік экономикадағы өзгерістерге бейімделуді арттырады деген үмітпен Үкіметтің саясатын қолдайтынын білдірді. Сол жылы ерлер экзаменді 9,04 пайыз, ал әйелдер тек 2,91 пайыз ғана тапсырған. Бұл ерлер әйелдерге қарағанда 3,11 есе көп қабылданғанын көрсетеді. 2018 жылы департаментке ерлер әйелдерге қарағанда 2,02 есе жоғары деңгейде қабылданса, келесі жылы бұл көрсеткіш 0,87 есеге дейін өсті, яғни әйелдер жоғары деңгейде қабылданды. Бұл жаңалықтардың арқасында, басқа университеттер, мысалы, Juntendo University (Жапония) ерлер мен әйелдер үшін әртүрлі деңгейлерді белгілеп, әйелдер үшін емтихан нәтижелерін өзгертіп, өздеріне көбірек ерлер медициналық студенттерге ие бола алады. Әйел үміткерлерді бөліну, мектеп әйелдердің санын төмен ұстағысы келгендіктен, әйел үміткерлердің балалы болғаннан кейін немесе болашақта отбасы құрғаннан кейін жұмыстан кету немесе медициналық саладан кету мүмкіндігі жоғары екендігіне байланысты болды. Бұл жаңалық университет әкімшілігіне қатысты болғанымен, бұл жұмыс күшіндегі жалпы қызметкерлерге де қатысты мәселе. Шын мәнінде, ЭЫДҰ зерттеулері көрсеткендей, жапондық әйелдердің 70%-дан астамы жұмыс орнын тастайды немесе он жылдан астам уақыт жұмыс істемейді және алғашқы баласын туғаннан кейін қайтып келмейді, ал бұл шамамен 30%-ға жуық.
Әйелдер басшы рөлде
1986 жылы "Жұмыспен қамтудың тең мүмкіндіктері туралы" заң қабылданғаннан бері әйелдердің еңбекке қатысуы ең көп бөлшек жұмыс уақытында жұмыс істейтіндер арасында өсті. Бала тәрбиесіне байланысты еңбекке шыққан әйелдер үшін төменгі жалақымен жұмыс табудың және күдікті келісімшарттармен жұмыс істеудің мүмкіндігі өте жоғары. 2016 жылдың 31 шілдесінде Юрико Койке Токионың бірінші әйел губернаторы болды. 2020 жылы қайта сайланды.
Бала күтімімен қамтамасыз ету
Жапонияда күту тізімінде тұрған 23 000 балаға арналған бала күтімі мекемелері жетіспейді. Бұл бала күтімі мекемелерін жалға беру, бала күтімімен айналысатын кәсіпорындарды субсидиялау, бала күтімімен айналысатын жаңа мекемелерді тіркеуді қолдау және бала күтімімен айналысатын жаңа қызметкерлерді жалдау арқылы жүзеге асырылады. Саясаттың осы тұсына қойылған мақсат 2017 жылға қарай 400 000 балаға бала күтімімен қамтамасыз ету болып табылады.
Әйелдер экономикасын сынға алу
Әйелдердің еңбекке қатысуын ынталандырудың экономикалық өсімді арттырудың тиімділігі туралы халықаралық консенсус бар сияқты. 2012 жылы ХВҚ жұмыс істейтін әйелдердің саны 7%-ға өсуі ЖІӨ-нің 4%-ға өсуіне әкелуі мүмкін деп мәлімдеді.