Мартин Буцер: Немец реформаторы және діни келісімге ұмтылысшы
Martin Bucer
Мартин Буцер (1491-1551) – неміс протестант реформаторы, лютерандық, кальвиншілдік және англикандық ілімдерге әсер еткен. Страсбургтағы реформаторлар тобының мүшесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс протестанттық реформаторы (1491–1551)
German Protestant reformer (1491–1551)
Мартин Буцер (ерте немісше: Martin Butzer; 11 қараша 1491 – 28 ақпан 1551) – Страсбургте тұрған неміс протестанттық реформаторы, лютерандық, кальвинистік және англикандық ілімдер мен тәжірибелерге әсер еткен. Буцер бастапқыда Доминикан орденінің мүшесі болған, бірақ 1518 жылы Мартин Лютермен кездесіп, оның ықпалына түскеннен кейін, монахтық антын жоюды ұйымдастырды. Содан кейін ол Франц фон Сиккингеннің қолдауымен Реформация үшін жұмыс істей бастады. Буцердің Виссембургте шіркеуді реформалауға жасаған тырысы қақтығысқа алып келді, нәтижесінде ол Католик шіркеуінен шеттетілді және Страсбургке қашуға мәжбүр болды. Ол Мэтью Зелл, Вольфганг Капито және Каспар Хедио сияқты реформаторлар тобына қосылды. Буцер Евхаристия доктринасы бойынша келіспеушіліктерге байланысты Мартин Лютер мен Гулдрих Цвингли арасында делдалдық қызмет атқарды. Кейін Буцер Тетраполиттік жариялану және Виттенберг келісімі сияқты ортақ сенім принциптері бойынша келісімге қол жеткізуге тырысты, соңғысында Филипп Меланхтонмен тығыз жұмыс істеді. Буцер Киелі Рим империясындағы католиктерді Реформацияға қосылуға көндіруге болатынына сенді. V Карл ұйымдастырған бірқатар конференциялар арқылы ол протестанттар мен католиктерді біріктіріп, Римнен тәуелсіз неміс ұлттық шіркеуін құруға тырысты. Саяси жағдайлар Шмалькальдия соғысына және империядағы протестантизмнің шегінуіне әкелгендіктен, ол бұл мақсатына жете алмады. 1548 жылы Буцер, қысыммен, католик құлшылығының белгілі бір формаларын енгізген Аугсбург уақытша келісіміне қол қоюға көндірілді. Алайда, ол Страсбург қаласы уақытша келісімді қабылдап, оны кетіруге мәжбүрлегенге дейін реформаларды ілгерілетуді жалғастырды. 1549 жылы Буцер Англияға жер аударылды, онда Томас Кранмердің басшылығымен ол Эдуардтық ординальдарға және Ортақ дұға кітабының екінші қайта қаралуына әсер ете алды. Ол 59 жасында Англияның Кембридж қаласында қайтыс болды. Оның қызметі жаңа діннің құрылуына әкелмегенімен, көптеген протестанттық діндер оны өздерінің ізашары деп санайды. Ол экуменизмнің ерте пионері ретінде есте қалады.
Martin Bucer (early German: Martin Butzer; 11 November 1491 – 28 February 1551) was a German Protestant reformer based in Strasbourg who influenced Lutheran, Calvinist, and Anglican doctrines and practices. Bucer was originally a member of the Dominican Order, but after meeting and being influenced by Martin Luther in 1518 he arranged for his monastic vows to be annulled. He then began to work for the Reformation, with the support of Franz von Sickingen. Bucer's efforts to reform the church in Wissembourg resulted in his excommunication from the Catholic Church, and he was forced to flee to Strasbourg. There he joined a team of reformers which included Matthew Zell, Wolfgang Capito, and Caspar Hedio. He acted as a mediator between the two leading reformers, Martin Luther and Huldrych Zwingli, who differed on the doctrine of the Eucharist. Later, Bucer sought agreement on common articles of faith such as the Tetrapolitan Confession and the Wittenberg Concord, working closely with Philipp Melanchthon on the latter. Bucer believed that the Catholics in the Holy Roman Empire could be convinced to join the Reformation. Through a series of conferences organised by Charles V, he tried to unite Protestants and Catholics to create a German national church separate from Rome. He did not achieve this, as political events led to the Schmalkaldic War and the retreat of Protestantism within the Empire. In 1548, Bucer was persuaded, under duress, to sign the Augsburg Interim, which imposed certain forms of Catholic worship. However, he continued to promote reforms until the city of Strasbourg accepted the Interim, and forced him to leave. In 1549, Bucer was exiled to England, where, under the guidance of Thomas Cranmer, he was able to influence both Edwardine Ordinals and the second revision of the Book of Common Prayer. He died in Cambridge, England, at the age of 59. Although his ministry did not lead to the formation of a new denomination, many Protestant denominations have claimed him as one of their own. He is remembered as an early pioneer of ecumenism.
Тарихи контекст
XVI ғасырда Киелі Рим империясы тек есімде ғана орталықтандырылған мемлекет болды. Империя көптеген князьдік және қала мемлекеттеріне бөлінді, олар Киелі Рим императорының билігін күшті түрде тежеді. Император мен түрлі мемлекеттер арасындағы биліктің бөлінуі Германиядағы Реформацияның мүмкін болуына жағдай жасады, себебі жеке мемлекеттер өз аумақтарындағы реформаторларды қорғады. Саксонияда Мартин Лютерді сайлаушы Фредерик III және оның ізбасарлары Иоанн мен Иоанн Фредерик қолдады. Гессеннің ландграфы Филипп I – оның жерлері Саксония мен Рейн арасында орналасқан – Реформацияны қолдады және ол Лютер мен Буцердің өмірінде маңызды рөл атқарды. Император Карл V өзінің императорлық поддандыларының талаптарын теңестіруге тиіс болды. Сонымен қатар, ол Франциямен, Осман империясымен және Италиядағы соғыстарға жиі алаңдады. Барлық тараптардың арасындағы саяси бәсекелестік Империядағы діни дамуға зор әсер етті. Князьдік мемлекеттерден басқа, номиналды түрде Императордың бақылауында болған, бірақ іс жүзінде тәуелсіз үкіметтер сияқты әрекет ететін кеңестермен басқарылатын еркін императорлық қалалар Империяның барлық жеріне шашырап жатты. Реформация қалыптасқан сайын көптеген қалаларда жергілікті реформаторлар мен консервативті қалалық билік арасында қақтығыстар туды. Мартин Буцер өзінің қызметін еркін императорлық Страсбург қаласында бастады. Империяның батыс шекарасында орналасқан Страсбург, императорлық иеліктен құтылған швейцариялық қалалармен тығыз байланыста болды. Кейбіреулері лютерандықтан өзгеше, гуманистік әлеуметтік ұғымдар мен қоғамдық этиканың үлкен рөл атқарған реформаланған дінді қабылдады. Германияның оңтүстігі мен батысындағы еркін императорлық қалалар тобымен бірге Страсбург Реформацияның осы үлгісін ұстанды. Бұл қала күрделі жергілікті үкіметпен, негізінен бірнеше күшті отбасылар мен бай гильдия мүшелерінің бақылауымен басқарылды. Буцердің заманында төменгі деңгейдегі шеберлер әлеуметтік ұялмаушылыққа және табыс аралығының кеңеюіне наразылық білдіргендіктен, әлеуметтік толқулар күшейді. Азаматтар революция жоспарламаған болуы мүмкін, бірақ олар өмірлерін өзгерте алатын жаңа идеяларға құлықты болды.
In the 16th century, the Holy Roman Empire was a centralised state in name only. The Empire was divided into many princely and city states that provided a powerful check on the rule of the Holy Roman Emperor. The division of power between the emperor and the various states made the Reformation in Germany possible, as individual states defended reformers within their territories. In the Electorate of Saxony, Martin Luther was supported by the elector Frederick III and his successors John and John Frederick. Philip I, Landgrave of Hesse—whose lands lay midway between Saxony and the Rhine—also supported the Reformation, and he figured prominently in the lives of both Luther and Bucer. The Emperor Charles V had to balance the demands of his imperial subjects. At the same time, he was often distracted by war with France and the Ottoman Empire and in Italy. The political rivalry among all the players greatly influenced the ecclesiastical developments within the Empire. In addition to the princely states, free imperial cities, nominally under the control of the Emperor but really ruled by councils that acted like sovereign governments, were scattered throughout the Empire. As the Reformation took root, clashes broke out in many cities between local reformers and conservative city magistrates. It was in a free imperial city, Strasbourg, that Martin Bucer began his work. Located on the western frontier of the Empire, Strasbourg was closely allied with the Swiss cities that had thrown off the imperial yoke. Some had adopted a reformed religion distinct from Lutheranism, in which humanist social concepts and the communal ethic played a greater role. Along with a group of free imperial cities in the south and west of the German lands, Strasbourg followed this pattern of Reformation. It was ruled by a complex local government largely under the control of a few powerful families and wealthy guildsmen. In Bucer's time, social unrest was growing as lower level artisans resented their social immobility and the widening income gap. The citizens may not have planned revolution, but they were receptive to new ideas that might transform their lives.
Алғашқы жылдары (14911523)
Мартин Бусер Альзастың Селестат (Шлетштадт) қаласында, Киелі Рим империясының еркін императорлық қаласында дүниеге келді. Оның әкесі мен атасының екеуінің де аты Клаус Бутцер болған. Бусердің анасы туралы ештеңе белгілі емес. Бусер Селестаттың беделді латын мектебінде оқыған болуы мүмкін, онда шеберлер өз балаларын жіберген. Ол 1507 жылғы жазда оқуын аяқтап, доминикандықтар қатарына жаңадан келді. Кейін Бусер өзінің атасы оны орденге мәжбүрлегенін айтты. Бір жылдан соң ол Страсбургтағы Вильямдар шіркеуінде аколит болып бағышталды және толыққанды доминикан монахына айналды. 1510 жылы ол діни қызметкер болып тағайындалды. 1515 жылы Бусер Хайдельбергтегі доминикандық монастырда теологияны оқыды. Келесі жылы ол Майнцте догматика курсына қатысып, діни қызметкер болып тағайындалды. Осы уақытта ол гуманизмнің ықпалына түсіп, Иоганн Фробен басып шығарған, соның ішінде ұлы гуманист Эразмның кітаптарын сатып ала бастады. 1518 жылы Бусердің кітаптарының тізіміне доминикандықтар орденінің ортағасырлық схоластикасының жетекшісі Томас Аквиннің маңызды еңбектері енді. 1518 жылғы сәуірде августиндіктердің бас викарі Иоганнес фон Штаупиц Виттенберг реформаторы Мартин Лютерді өзінің теологиясын қорғау үшін Гейдельбергтегі дау-дебатқа шақырды. Осы жерде Бусер Лютермен алғаш рет кездесті. Өзінің ұстазы Беат Ренанусқа жазған ұзақ хатында Бусер оның білгендерін баяндап, Лютердің 95 тезисіне қатысты бірнеше пікірін білдірді. Ол Лютер мен Эразмның идеяларымен келісіп, олардың үйлесімді екенін түсінді. Лютермен кездесудің қауіпті екенін білгендіктен, Ренанустан хатын басқалардың қолына тимеуін өтінді. Сондай-ақ, ол өсиетнамасын жазып, кітаптарының тізімін жасады. 1519 жылдың басында Бусер бакалавр дәрежесін алды, ал сол жазда ол теологиялық көзқарасын Хайдельбергтегі факультет алдындағы пікірталаста жариялады, бұл оның Аквин мен схоластикадан айырылғанын көрсетті. Бусердің доминикандықтар орденінен кетуіне себеп болған оқиғалар оның жаңа идеяларды қабылдауынан және басқа гуманистермен және реформаторлармен байланысын күшейтуінен туындады. Доминикандықтар арасында өмір сүрген Якоб ван Хугстратен, Кельннің бас инквизиторы гуманистік ғалым Иоганн Рейхлинді соттауға тырысты. Басқа гуманистер, соның ішінде дворяндар Ульрих фон Хуттен және императорлық рыцарь Франц фон Сикинген, Рейхлиннің жағына шықты. Хогстратеннің әрекеті сәтсіз аяқталды, бірақ ол енді Бусерді нысанаға алуды жоспарлады. 1520 жылдың 11 қарашасында Бусер реформатор Вольфганг Капитоға хат жолдады. Доминикандықтардың билігінен құтылу үшін Бусерді монахтық антынан босату қажет болды. Капито мен басқалар оның антын тездетіп бұзды, ал 1521 жылдың 29 сәуірінде ол доминикандықтар қауымынан ресми түрде босатылды. Келесі екі жыл бойы Бусерді Сикинген мен Хуттен қорғады. Ол сондай-ақ Людвиг V, Палатиндік курфюрсттің сарайында Людвигтің кіші інісі Фредериктің капелланы ретінде жұмыс істеді. Сикинген Людвигтің сарайында жоғары лауазымды тұлға болған. Бұл тағайындама Бусерге империяның ең қуатты қаласы Нюрнбергте тұруға мүмкіндік берді. Ол өзінің көзқарасын бөлісетін көптеген адамдармен кездесті, соның ішінде гуманист Виллибальд Пиркхаймер және Нюрнберг реформаторы Андреас Осиандермен. 1521 жылдың қыркүйегінде Бусер Сикингеннің Ландштульдегі пастор лауазымын қабылдады, онда Сикингеннің қамалы болды, ал Бусер 1522 жылдың мамыр айында қалаға көшіп келді. 1522 жылдың жазында ол бұрынғы монах Елизавета Сильберейзенмен танысып, үйленді. Сикинген сонымен қатар Бусердің Виттенбергте оқуына қаржы жұмсауды ұсынды. Жолда Бусер Виссембург қаласында тоқтады, ондағы жетекші реформатор Генрих Мётерер оны өзінің капелланы болуға шақырды. Бусер сапарынан бас тартып, дереу жұмысқа кірісіп, күнделікті уағыздар айтты, онда ол дәстүрлі шіркеу тәжірибелері мен монастырлық тәртіптерді сынады. Ол құтқарылуға жету үшін білімнің жалғыз көзі – Киелі кітап екендігіне (sola scriptura) сенгендіктен, Мессаны Мәсіхті қайтадан айқышқа шегелеу ретінде емес, Мәсіх арқылы құтқарылудың Құдайдың сыйы ретінде қарастыру керек деп уағыздады. Ол монахтарды Киелі кітапта жазылғаннан артық ережелерді жасап шығаратындарында айыптады. Ол өзінің сенімдерін алты тезисте жинақтап, оны жария талқылауға шақырды. Оның қарсыластары, жергілікті францискандықтар мен доминикандықтар, оған назар аудармады, бірақ оның уағыздары қала тұрғындарын қаладағы монастырларға қауіп төндіруге итермеледі. Шпейер епискобы Бусерді қауымнан шығарып тастады, ал қала кеңесі оны қолдауды жалғастырғанмен, Виссембургтен тыс жағдай Бусерді қауіпті жағдайға түсірді. Оның бас демеушісі Франц фон Сикинген рыцарлар соғысында жеңіліске ұшырап, қаза тапты, ал Ульрих фон Хуттен қашқынға айналды. Виссембург кеңесі Бусер мен Мётерерді қаладан кетуге шақырды, және 1523 жылдың 13 мамырында олар жақын жердегі Страсбургке қашты.
Martin Bucer was born in Sélestat (Schlettstadt), Alsace, a free imperial city of the Holy Roman Empire. His father and grandfather, both named Claus Butzer, were coopers (barrelmakers) by trade. Almost nothing is known about Bucer's mother. Bucer likely attended Sélestat's prestigious Latin school, where artisans sent their children. He completed his studies in the summer of 1507 and joined the Dominican Order as a novice. Bucer later claimed his grandfather had forced him into the order. After a year, he was consecrated as an acolyte in the Strasbourg church of the Williamites, and he took his vows as a full Dominican friar. In 1510, he was ordained as a deacon. By 1515, Bucer was studying theology in the Dominican monastery in Heidelberg. The following year, he took a course in dogmatics in Mainz, where he was ordained a priest, returning to Heidelberg in January 1517 to enroll in the university. Around this time, he became influenced by humanism, and he started buying books published by Johannes Froben, some by the great humanist Erasmus. A 1518 inventory of Bucer's books includes the major works of Thomas Aquinas, leader of medieval scholasticism in the Dominican order. In April 1518, Johannes von Staupitz, the vicar general of the Augustinians, invited the Wittenberg reformer Martin Luther to argue his theology at the Heidelberg Disputation. Here Bucer met Luther for the first time. In a long letter to his mentor, Beatus Rhenanus, Bucer recounted what he learned, and he commented on several of Luther's Ninety five Theses. He largely agreed with them and perceived the ideas of Luther and Erasmus to be in concordance. Because meeting Luther posed certain risks, he asked Rhenanus to ensure his letter did not fall into the wrong hands. He also wrote his will, which contains the inventory of his books. In early 1519, Bucer received the baccalaureus degree, and that summer he stated his theological views in a disputation before the faculty at Heidelberg, revealing his break with Aquinas and scholasticism. The events that caused Bucer to leave the Dominican Order arose from his embrace of new ideas and his growing contact with other humanists and reformers. A fellow Dominican, Jacob van Hoogstraaten, the Grand Inquisitor of Cologne, tried to prosecute Johann Reuchlin, a humanist scholar. Other humanists, including the nobles Ulrich von Hutten and Imperial Knight Franz von Sickingen, took Reuchlin's side. Hoogstraten was thwarted, but he now planned to target Bucer. On 11 November 1520, Bucer told the reformer Wolfgang Capito in a letter that Hoogstraaten was threatening to make an example of him as a follower of Luther. To escape Dominican jurisdiction, Bucer needed to be freed of his monastic vows. Capito and others were able to expedite the annulment of his vows, and on 29 April 1521 he was formally released from the Dominican order. For the next two years, Bucer was protected by Sickingen and Hutten. He also worked for a time at the court of Ludwig V, Elector Palatine, as chaplain to Ludwig's younger brother Frederick. Sickingen was a senior figure at Ludwig's court. This appointment enabled Bucer to live in Nuremberg, the most powerful city of the Empire, whose governing officials were strongly reformist. There he met many people who shared his viewpoint, including the humanist Willibald Pirckheimer and the future Nuremberg reformer Andreas Osiander. In September 1521, Bucer accepted Sickingen's offer of the position of pastor at Landstuhl, where Sickingen had a castle, and Bucer moved to the town in May 1522. In summer 1522, he met and married Elisabeth Silbereisen, a former nun. Sickingen also offered to pay for Bucer to study in Wittenberg. On his way, Bucer stopped in the town of Wissembourg, whose leading reformer, Heinrich Motherer, asked him to become his chaplain. Bucer agreed to interrupt his journey and went to work immediately, preaching daily sermons in which he attacked traditional church practices and monastic orders. On the basis of his belief that the Bible was the sole source for knowledge to attain salvation (sola scriptura), he preached that the Mass should not be considered as the recrucifying of Christ, but rather the reception of God's gift of salvation through Christ. He accused the monks of creating additional rules above what is contained in the Bible. He summarised his convictions in six theses, and called for a public disputation. His opponents, the local Franciscans and Dominicans, ignored him, but his sermons incited the townspeople to threaten the town's monasteries. The bishop of Speyer reacted by excommunicating Bucer, and although the town council continued to support him, events beyond Wissembourg left Bucer in danger. His leading benefactor, Franz von Sickingen, was defeated and killed during the Knights' War, and Ulrich von Hutten became a fugitive. The Wissembourg council urged Bucer and Motherer to leave, and on 13 May 1523 they fled to nearby Strasbourg.
Страсбургтегі реформатор (1523-1525)
Бусер, эксклюзивтен шығарылып, күнкөріс мүмкіндігінен айырылған күйде, Страсбургке келгенде қиын жағдайда болды. Ол қаланың азаматы емес еді, ал азаматтық мәртебе қорғау құқығын беретін еді. Сондықтан 1523 жылдың 9 маусымында ол Цюрих реформаторы Гулдрих Цвинглиге Швейцариядағы қауіпсіз қызметке өтініш білдіріп, шұғыл хат жазды. Бюсердің бақытына орай, Страсбург кеңесі реформатор Мэтью Зеллдің ықпалында болды. Бусер қаладағы алғашқы айларында Зеллдің ресми емес капелланы болып жұмыс істеді және Киелі кітаптар бойынша сабақтар берді. Страсбургтегі ең ірі гильдия – Гертнерлер (Бағбандар) 1523 жылдың 24 тамызында оны Санкт-Аврелия шіркеуінің пасторы етіп тағайындады. Бір айдан кейін кеңес оның азаматтыққа қабылдану өтінімін қабылдады. Страсбургте Бусер белгілі реформаторлар тобына қосылды: Зелл, көпшілікке уағыз айтушы; Вольфганг Капито, қаладағы ең ықпалды теолог; және Каспар Хедио, соборлық уағызшы. Реформа ісіне атсалысу үшін Бусердің алғашқы қадамдарының бірі – Лутерге сатиралық шабуыл жасаған монах Томас Мурнермен пікір таластыру болды. Қалалық кеңес діни мәселелерде бейтарап болғанымен, Реформацияны қолдаушылар мен дәстүрлі дін қызметкерлеріне қарсылық білдірушілердің саны артып келе жатқан еді. Аугустиндіктер орденінің бұрынғы провинциалы Конрад Трегер реформатор уағызшыларды және Страсбург азаматтарын еретиктер деп айыптағанда, жағдай шиеленістің шегіне жетті. 1524 жылдың 5 қыркүйегінде ашулы халық монастырларға шабуыл жасап, діни бейнелерді тонап, жойды. Реформацияға қарсы болған көптеген адамдар, соның ішінде Трегер де тұтқындалды. Кеңес реформаторлардан ресми мәлімдеме талап еткеннен кейін, Бусер Реформацияның негізгі қағидаларын, соның ішінде сенім арқылы құтқарылуды (sola fide) қамтитын он екі баптан тұратын құжат дайындады. Ол католиктік діни түсініктермен, мысалы, монахтық уәделерге, әулиелерге табынуға, тәңірлер мен арамзаларға байланысты ұғымдармен келіспеді. Ол папаның билігін мойындаудан бас тартып, керісінше, үкіметке бағынуды қажет етті. Трегер 12 қазан күні босатылып, Страсбургтен кетіп қалды. Оның кетуімен қалада Реформацияға қарсылық тоқтатылды. Реформаторлардың бірінші мақсаты – жаңа құлшылық тәртібін құру болды. Осы кезде Страсбург реформаторлары Цвинглидің литургиясын ұстанды. Олар Виттенберг және Цюрих теологтарына бүкіл Реформация қозғалысы үшін ортақ құлшылық тәртібін ұсыну туралы ұсыныстар жасады. Буцердің 1524 жылдың желтоқсанында жарық көрген «Негіз және себеп» (Grund und Ursach) кітабында ол Мессаны құрбандық ретінде қарастыру идеясын сынап, литургиялық киімдерді, алтарьды және кейбір рәсімдерді қабылдамады. Бұл басылымда қалада неміс тіліндегі әнұрандарды қауымдық түрде орындау енгізілгені де жарияланды. (Музыкалық маңызы жағынан одан тек 1541 жылғы Ән кітабына (Gesangbuch) жазған алғы сөзі ғана басым болды.) 1525 жылдың мамыр айына қарай Страсбург шіркеулерінде литургиялық реформалар жүзеге асырылды, бірақ қалалық кеңес соборда және Санкт-Томас, Жаңа Санкт-Петр және Ескі Санкт-Петр шіркеулерінде әдеттегі миссаларды жалғастыруға рұқсат берді.
Bucer, excommunicated and without means of subsistence, was in a precarious situation when he arrived in Strasbourg. He was not a citizen of the city, a status that afforded protection, and on 9 June 1523 he wrote an urgent letter to the Zürich reformer, Huldrych Zwingli, pleading for a safe post in Switzerland. Fortunately for Bucer, the Strasbourg council was under the influence of the reformer, Matthew Zell; during Bucer's first few months in the city he worked as Zell's unofficial chaplain and was able to give classes on books of the Bible. The largest guild in Strasbourg, the Gärtner or Gardeners, appointed him as the pastor of St Aurelia's Church on 24 August 1523. A month later the council accepted his application for citizenship. In Strasbourg, Bucer joined a team of notable reformers: Zell, who took the role of the preacher to the masses; Wolfgang Capito, the most influential theologian in the city; and Caspar Hedio, the cathedral preacher. One of Bucer's first actions in the cause of reform was to debate with Thomas Murner, a monk who had attacked Luther in satires. While the city council vacillated on religious issues, the number of people supporting the Reformation and hostile towards the traditional clergy had grown. The hostility reached a boiling point when Conrad Treger, the prior provincial of the Augustinians, denounced the reformist preachers and the burghers of Strasbourg as heretics. On 5 September 1524, angry mobs broke into the monasteries, looting and destroying religious images. Many opponents of the Reformation were arrested, including Treger. After the council requested an official statement from the reformers, Bucer drafted twelve articles summarising the teachings of the Reformation, including justification by faith (sola fide). He rejected the Mass and Catholic concepts such as monastic vows, veneration of saints, and purgatory. He refused to recognise the authority of the pope and instead emphasised obedience to the government. Treger was released on 12 October and left Strasbourg. With his departure, overt opposition to the Reformation ended in the city. The reformers' first goal was the creation of a new order of service—at this time the Strasbourg reformers followed Zwingli's liturgy. They presented proposals for a common order of service for the entire Reformation movement to the theologians of Wittenberg and Zürich. In Bucer's book Grund und Ursach (Basis and Cause), published in December 1524, he attacked the idea of the Mass as a sacrifice, and rejected liturgical garments, the altar, and certain forms of ritual. It was also this publication that acknowledged the introduction of congregational German hymn singing in the city. (Only his preface to the 1541 Gesangbuch surpassed it in terms of musical significance.) By May 1525, liturgical reforms had been implemented in Strasbourg's parish churches, but the city council decided to allow masses to continue in the cathedral and in the collegiate churches St. Thomas, Young St Peter, and Old St Peter.
Лютер мен Цвинглимен диалог (1524-1530)
1524 жылдан бастап Буцер реформаторлардың арасындағы басты мәселе – евхаристияға ден қойды. Ол бұл дау барысында Мартин Лютер мен Гульдрих Цвингли арасында келісімге келуге тырысты. Екі теолог та Иеміздің соңғы томағында нан мен шараптың дене мен қанға айналуы туралы мәселеде келіспеді. Лютер Мәсіхтің денелік немесе физикалық жағынан нақты түрде бар екеніне сенді, ал Цвингли Мәсіхтің денесі мен қаны Киелі Рух арқылы жасалатынын айтты. 1524 жылдың соңына қарай Буцер денелік нақты болу идеясынан бас тартып, бірнеше экзегетикалық зерттеулерден кейін Цвинглидің түсіндірмесін қабылдады. Дегенмен, ол реформацияның ешқайсысына емес, Мәсіхке сенуге байланысты екеніне сенді, ал қалған мәселелер екінші деңгейдегі болып саналды. Осы тұрғыдан ол Цвинглиден ерекшеленді. 1526 жылдың наурыз айында Буцер өзінің көзқарасын қорғап, «Апология» атты еңбегін жариялады. Ол екі тарапты да қанағаттандыруға үміттенген формула ұсынды: жазбаларды әртүрлі түсінуге болады, ал екі тарап та «Құдайға балаша сеніммен» сенген жағдайда шіркеу бірлігі сақталды. Буцер өзінің және Цвинглидің евхаристия жөніндегі түсіндірмесінің дұрыс екенін мәлімдеді, бірақ Виттенберг теологтарын қате санаса да, оларды сенімнің негізгі мәселелерінде келіскендіктен, бауырластар ретінде қабылдады. Ол сондай-ақ Лютер мен Йоханнес Бугенхагеннің еңбектерінің екі аудармасын жариялады, соның ішінде Иеміздің соңғы томағы туралы өзінің түсіндірмесін қосты. Бұл Виттенберг теологтарын ашуландырып, Буцермен қарым-қатынасын нашарлатты. 1528 жылы Лютер діни бірлестіктің тұжырымын егжей-тегжейлі баяндаған еңбегін жариялағанда, Буцер өзінің трактатымен жауап берді. Ол Нюрнбергтен келген Лютерді қолдайтын және Страсбургтен келген Буцерді қолдайтын екі саудагер арасындағы диалог түрінде жазылған, соңғысы қарсыласын жеңіп шықты. Буцер Лютердің «панация» (Мәсіхтің «нанға айналуы») идеясын қабылдамағандықтан, Лютер мен Цвингли арасында келіспеушілік болмағанын айтты; екеуі де Мәсіхтің евхаристиядағы рухани қатысына сенген. Лютер Буцердің түсіндірмесін қатаң түрде қабылдамады. Осы кезеңде Буцер мен Цвингли тығыз байланыста болып, діни бейнелерді қолдану және литургия сияқты теология мен практиканың басқа да аспектілерін талқылады. Буцер кейде Цвинглимен келіспесе де, Страсбург пен швейцариялық шіркеулер арасындағы бірлік мұндай айырмашылықтардан басым болды. 1527 жылы Буцер мен Капито Берндегі дау-дамайға қатысып, қала реформаторлардың ілімдері мен практикасын қабылдауы керек пе, жоқ па, соны шешуге көмектесті. Буцер Цвинглидің дау-дамайдағы жетекші рөлін қатты қолдады, бұл ақыры реформацияны Бернге әкелді. Цвингли мен Лютердің соңғы кездесуі 1529 жылдың қазан айында Гессеннің Филиппі ұйымдастырған Марбург колоквиумінде болды, онда Буцер сияқты көптеген жетекші реформаторлар қатысты. Лютер мен Цвингли талқыланған 14 тақырыптың 13-і бойынша келісті, бірақ Цвингли Лютертің келісімге келмейтін нақты болу доктринасын қабылдамады. Екі адам арасындағы пікір алысу тоқтағаннан кейін, Буцер жағдайды түзетуге тырысты, бірақ Лютер: «Бізде бір рухтың болмауы анық», - деп атап өтті. Кездесу сәтсіз аяқталды. Келесі жылы Буцер доктриналық икемсіздікке көңілі қалғанын былай деп жазды:
Beginning in 1524, Bucer concentrated on the main issue dividing leading reformers, the eucharist. In this dispute, he attempted to mediate between Martin Luther and Huldrych Zwingli. The two theologians disagreed on whether the body and blood of Christ were physically present within the elements of bread and wine during the celebration of the Lord's Supper. Luther believed in a corporeal or physical real presence of Christ; and Zwingli believed Christ's body and blood were made present by the Holy Spirit. By late 1524, Bucer had abandoned the idea of corporeal real presence and, after some exegetical studies, accepted Zwingli's interpretation. However, he did not believe the Reformation depended on either position but on faith in Christ, other matters being secondary. In this respect he differed from Zwingli. In March 1526, Bucer published Apologia, defending his views. He proposed a formula that he hoped would satisfy both sides: different understandings of scripture were acceptable, and church unity was assured so long as both sides had a "child like faith in God". Bucer stated that his and Zwingli's interpretation on the eucharist was the correct one, but while he considered the Wittenberg theologians to be in error, he accepted them as brethren as they agreed on the fundamentals of faith. He also published two translations of works by Luther and Johannes Bugenhagen, interpolating his own interpretation of the Lord's Supper into the text. This outraged the Wittenberg theologians and damaged their relations with Bucer. In 1528, when Luther published , detailing Luther's concept of the sacramental union, Bucer responded with a treatise of his own, It took the form of a dialogue between two merchants, one from Nuremberg who supported Luther and the other from Strasbourg who supported Bucer, with the latter winning over his opponent. Bucer noted that as Luther had rejected impanation, the idea that Christ was "made into bread", there was no disagreement between Luther and Zwingli; both believed in a spiritual presence of Christ in the eucharist. Luther harshly rejected Bucer's interpretation. During this time, Bucer and Zwingli remained in close touch, discussing other aspects of theology and practice such as the use of religious images and the liturgy. Bucer did not hesitate to disagree with Zwingli on occasion, although unity between Strasbourg and the Swiss churches took priority over such differences. In 1527, Bucer and Capito attended the Bern Disputation to decide whether the city should accept reformed doctrines and practices. Bucer provided strong support for Zwingli's leading role in the disputation, which finally brought the Reformation to Bern. The last meeting between Zwingli and Luther was at the Marburg Colloquy of October 1529, organised by Philip of Hesse and attended by various leading reformers, including Bucer. Luther and Zwingli agreed on 13 of the 14 topics discussed, but Zwingli did not accept the doctrine of the real presence, on which Luther would not compromise. After the discussion broke down between the two, Bucer tried to salvage the situation, but Luther noted, "It is obvious that we do not have one and the same spirit." The meeting ended in failure. The following year, Bucer wrote of his disappointment at doctrinal inflexibility:
1530 жылы Аугсбургте өткен мәжілісте Киелі Рим императоры Карл V реформаторлар арасындағы теологиялық бөліністің деңгейі айқын болды. Виттенбергтен келген бас делегат Филипп Меланхтон тез арада Аугсбургтік мойындама деп аталатын жобаны дайындады. Виттенберг теологтары Страсбургтың оны Иеміздің соңғы томаға арналған бапсыз қабылдауға тырысуын қабылдамады. Жауап ретінде Буцер Confessio Tetrapolitana (Тетраполиттік мойындама) деп аталатын жаңа мойындама жазды, оны тек төрт қала – Страсбург, Констанц, Мемминген және Линдау қабылдады. Меланхтонның жобасының көшірмесі бастапқы нүкте ретінде пайдаланылды, ал негізгі өзгеріс – қасиетті евхаристия туралы баптағы сөздерге қатысты болды. Элльс айтуынша, Тетраполиттік мойындамадағы евхаристияға қатысты бапта былай делінген: «Осы құрметті рәсімде Оның нағыз денесі мен нағыз қаны олардың жандарына тағам ретінде, мәңгілік өмірге ие болу үшін жеуге және ішуге беріледі, осылайша олар Онда және Ол оларда қалады». «Нағыз» деген сөздің мағынасы нақтыланбаған. Алайда 22 қыркүйекте Карл барлық реформаторлардың католиктік сеніммен келісуі керек, әйтпесе оларды әскери күшпен басып тастайды деп жарлық шығарды. Бұл Меланхтонды Буцермен кездесуге итермеледі, ал ұзақ талқылаулардан кейін олар Лютерге және Страсбургке жіберген тоғыз тезиске келісті. Страсбург судьялары оларды Базель мен Цюрихке жіберді. Буцер 26-28 қыркүйекте Кобургте Лютермен кездесті. Лютер әлі де Буцердің тезистерін қабылдамады, бірақ оны бірлік іздеуді жалғастыруға шақырды. Содан кейін Буцер Германияның оңтүстігіндегі бірнеше қалаларға, соның ішінде Ульм, Исний, Констанц, Мемминген және Линдау қалаларына, сондай-ақ Швейцарияның Базель және Цюрих қалаларына сапарлады. 12 қазанда Цюрихте ол Цвинглиге баптарды ұсынды, ол оған қарсылық білдірмеді де, келіспеді де. 1531 жылдың ақпан айында империяның евангелистік князьдері мен қалалары реформацияланған дінді қорғау үшін протестанттық Шмалькальдия лигасының құруын ұйымдастырды. Страсбургтың Якоб Штурмы қаланың Тетраполиттік мойындама негізінде лигаға қосылуы үшін келіссөздер жүргізді. Осы уақытқа дейін Буцердің Цвинглимен қарым-қатынасы нашарлаған. Страсбургтың Саксония сайлаушысымен саяси байланыстары және Буцердің Лютерді ішінара теологиялық қолдауы Цвингли үшін тым ауыр болды, сондықтан ол 1531 жылдың 21 ақпанында Буцерге достығын тоқтату туралы хат жазды. 1532 жылдың 23-24 наурызында оңтүстік неміс қалаларының өкілдері Шмалькальдия лигасымен одақтасу мәселесін талқылау үшін Ульмде бас қосты, Буцер оларға қысым көрсетілсе Аугсбургтік мойындамаға қол қоюды кеңес берді. Буцердің өзінің нұсқасынан гөрі қарсы мойындаманы ұсынуы швейцариялық қалаларды таң қалдырды. Лютер Буцерге қарсы polemikalyқ шабуылдарын жалғастырды, бірақ Буцер бұған алаңдамады: «Қалай болса да, біз әркіммен қарым-қатынаста бірлік пен махаббатты іздеуіміз керек», - деп жазды ол. 1533 жылдың сәуір және мамыр айларында ол тағы да оңтүстік неміс және швейцариялық қалаларға сапарлады. Соңғылары сенімсіздік танытып, протестанттық одаққа қосылмады.
The extent of the theological division among the reformers became evident when the Holy Roman Emperor Charles V asked them to present their views to him in 1530 at the Diet of Augsburg. Philipp Melanchthon, the main delegate from Wittenberg, quickly prepared the draft that eventually became the Augsburg Confession. The Wittenberg theologians rejected attempts by Strasbourg to adopt it without the article on the Lord's Supper. In response, Bucer wrote a new confession, the Confessio Tetrapolitana (Tetrapolitan Confession), so named because only four cities adopted it, Strasbourg and three other southern German cities, Konstanz, Memmingen, and Lindau. A copy of Melanchthon's draft was used as the starting point and the only major change was the wording on the article on the eucharist. According to Eells, the article on the eucharist in the Tetrapolitan Confession stated, "In this sacrament his true body and true blood are truly given to eat and drink, as food for their souls, and to eternal life, that they may remain in him and he in them". The ambiguous word "truly" was not defined. Charles, however, decreed on 22 September that all reformers must reconcile with the Catholic faith, or he would use military force to suppress them. This prompted Melanchthon to call a meeting with Bucer and after lengthy discussions they agreed on nine theses, which they sent to Luther and to Strasbourg. The Strasbourg magistrates forwarded them to Basel and Zürich. Bucer met Luther in Coburg on 26–28 September. Luther still rejected Bucer's theses, but he encouraged him to continue the search for unity. Bucer then traveled to several southern German cities, including Ulm, Isny, Konstanz, Memmingen, and Lindau, and to the Swiss cities of Basel and Zürich. In Zurich on 12 October, he presented the articles to Zwingli, who neither opposed him nor agreed with him. In February 1531, the evangelical princes and cities of the empire set up the Protestant Schmalkaldic League to defend the reformed religion. Strasbourg's Jakob Sturm negotiated the city's inclusion on the basis of the Tetrapolitan Confession. By this time, Bucer's relationship with Zwingli was deteriorating. Strasbourg's political ties with the Elector of Saxony, and Bucer's partial theological support of Luther, became too much for Zwingli, and on 21 February 1531, he wrote to Bucer ending their friendship. When representatives of the southern German cities convened in Ulm on 23–24 March 1532 to discuss their alliance with the Schmalkaldic League, Bucer advised them to sign the Augsburg Confession, if they were being pressured to do so. For Bucer to recommend the rival confession over his own version surprised the Swiss cities. Luther continued his polemical attacks on Bucer, but Bucer was unperturbed: "In any case, we must seek unity and love in our relationships with everyone," he wrote, "regardless of how they behave toward us." In April and May 1533, he again toured the southern German cities and Swiss cities. The latter remained unconvinced and did not join the Protestant alliance.
Страсбург шіркеуін ұйымдастыру (1529-1534)
Осы оқиғалар орын алған кезде Страсбургтегі реформаторлар біртіндеп алға жылжуда. Кеңеске барлық миссаларды тыйым салуға деген олардың қысымы ақырында сәтті аяқталды. 1529 жылғы 20 ақпанда Страсбург Реформацияға ресми түрде қосылды. Оның орнына барлық приход шіркеулерінде жексенбі күні екі уағыз қызметі (Predigtgottesdienste) өткізілді. 1530 жылғы 5 қаңтарда Страсбург швейцариялық қалалар одағына қосылғанда, кеңес жүйелі түрде шіркеулерден бейнелер мен қосалқы алтарларды алып тастады. Бюсер бастапқыда ғибадат орындарында бейнелерге табыну болмаса, оларды қабылдады. Кейіннен ол олардың зиянға бару мүмкіндігіне байланысты оларды жою керек деп ойлады және оларды тәртіпті түрде жою туралы трактат жазды. Бірінші кезекте биліктің рұқсатын алу керек, содан кейін халықты бейнелерге табынудан бас тартуға үйрету керек еді. Бюсердің Страсбургтегі басты міндеті – шіркеуде моральдық тәртіпті орнату еді. Осы мақсатта әрбір қауымға діндарлардың арасынан таңдалған арнайы күзетшілер (Kirchenpfleger) тағайындалды, олар доктринаны және тәжірибені бақылауға жауапты болды. Оның алаңдаушылығының себебі – Страсбургтің кеңшілдік бейнесіне тартылған босқындардың санының жылдам өсуі еді. 1528 жылдан кейін босқындардың келуі Страсбургке революциялық уағыздаушылардың бірнешеуін әкелді. Бұл адамдар әртүрлі апокалиптикалық және мистикалық ілімдерге, кейбір жағдайларда әлеуметтік тәртіпке және ресми шіркеу түсінігіне қарсылық білдірді. Босқындардың көп бөлігі анабаптистер мен руханилар, мысалы, Мелхиор Хоффман, Каспар Швенкфельд және Клеменс Зиглердің ізбасарлары болды. Бюсер осы және басқа да танымал уағыздаушыларға қарсы күресуге, олардың ықпалын азайтуға және оларды және олардың ізбасарларын қууға жауапкершілікті өз мойнына алды. 1532 жылғы 30 қарашада шіркеу пасторлары мен күзетшілері кеңестен этикалық стандарттарды міндеттеуді, реформаланған сенімді ресми түрде бекітуді және «секталық» ілімдерді жоққа шығаруды сұрады. Босқындар мен төменгі топ арасында секталық қауымдардың гүлденуіне жол берген билік, тек көзге түсетін бұзылғандарды ғана қуды. Бюсер кеңеске қаланың барлық христиандық құлшылығын жалпы жақсылық үшін дереу бақылауға алуды талап етті. Осы өтінішке жауап ретінде кеңес қалалық синод құруды ұсынған комиссия құрды. Бұл жиынға Бюсер шіркеу доктринасы бойынша он алты баптан тұратын құжаттың жобасын ұсынды. Синод 1533 жылғы 3 маусымда Петиция Магдалиналар шіркеуінде Бюсердің мәтінін талқылау үшін жиналды және ақырында оны толығымен қабылдады. Секталық көшбасшылар синодқа әкелініп, Бюсермен сұраққа алынды. Зиглер жұмыстан босатылып, Страсбургте қалуға рұқсат алды; Хоффман мемлекетке қауіпті деп танылып түрмеге қамалды; Швенкфельд өз еркімен Страсбургтен кетті. Синодтан кейін қалалық кеңес бірнеше ай бойы іс-қимылсыз отырды. Синод комиссиясы, құрамында Бюсер мен Капито болған, бастама көтеріп, шіркеуді реттеу үшін жарлық жобасын жасады. Ол кеңеске доктринаны бақылау, шіркеу күзетшілерін тағайындау және моральдық стандарттарды сақтау жауапкершілігін жүктеу арқылы шіркеуді толық бақылауға алуды ұсынды. Дегенмен, кеңес кешіктіріп, пасторларды отставкаға кетуге итермеледі. Тек Хоффманның ізбасарлары Мюнстерде билікті басып алғанда ғана, Мюнстер көтерілісі кезінде кеңес әрекет етті, Страсбургте де осындай оқиға болады деп қорқып. 1534 жылғы 4 наурызда кеңес Бюсердің Тетраполитандық жарияланымын және шіркеу доктринасы бойынша он алты бапты енді шіркеудің ресми сенім мәлімдемелері деп жариялады. Барлық анабаптистер осы құжаттарға қол қоюы немесе қаладан кетуі керек. Осы шешім Страсбургте жаңа шіркеу құруға әкелді, ал Капито: «Бюсер – біздің шіркеуіміздің епископы», – деп мәлімдеді.
While these events unfolded, the reformers in Strasbourg were slowly making progress. Their pressure on the council to ban all masses finally succeeded. On 20 February 1529, Strasbourg openly joined the Reformation when the practice of the mass was officially suspended. In its place, two preaching services (Predigtgottesdienste) per Sunday were held in all the parish churches. On 5 January 1530, when Strasbourg joined the alliance of Swiss cities, the , the council systematically removed images and side altars from the churches. Bucer had at first tolerated images in places of worship as long as they were not venerated. He later came to believe they should be removed because of their potential for abuse, and he advocated in a treatise for their orderly removal. First the authority of the magistrates should be obtained, and then the people instructed on abandoning devotion to images. Bucer's priority in Strasbourg was to instill moral discipline in the church. To this end, special wardens (Kirchenpfleger), chosen from among the laity, were assigned to each congregation to supervise both doctrine and practice. His concerns were motivated by the effects of a rapidly rising refugee population, attracted by Strasbourg's tolerant asylum policies. Influxes of refugees, particularly after 1528, had brought a series of revolutionary preachers into Strasbourg. These men were inspired by a variety of apocalyptic and mystical doctrines, and in some cases by hostility towards the social order and the notion of an official church. Significant numbers of refugees were Anabaptists and spiritualists, such as the followers of Melchior Hoffman, Caspar Schwenckfeld, and Clemens Ziegler. Bucer personally took responsibility for attacking these and other popular preachers to minimize their influence and secure their expulsion and that of their followers. On 30 November 1532, the pastors and wardens of the church petitioned the council to enforce ethical standards, officially sanction the reformed faith, and refute the "sectarian" doctrines. The ruling authorities, who had allowed sectarian congregations to thrive among the refugees and lower orders, would only expel the obvious troublemakers. Bucer insisted that the council urgently take control of all Christian worship in the city for the common good. In response to the petition, the council set up a commission that proposed a city synod. For this gathering, Bucer provided a draft document of sixteen articles on church doctrine. The synod convened on 3 June 1533 at the Church of the Penitent Magdalens to debate Bucer's text, eventually accepting it in full. Sectarian leaders were brought before the synod and questioned by Bucer. Ziegler was dismissed and allowed to stay in Strasbourg; Hoffmann was imprisoned as a danger to the state; and Schwenckfeld left Strasbourg of his own accord. Following the synod, the city council dragged its heels for several months. The synod commission, which included Bucer and Capito, decided to take the initiative and produced a draft ordinance for the regulation of the church. It proposed that the council assume almost complete control of the church, with responsibility for supervising doctrine, appointing church wardens, and maintaining moral standards. Still the council delayed, driving the pastors to the brink of resignation. Only when Hoffman's followers seized power in Münster, in the Münster Rebellion, did the council act, fearing a similar incident in Strasbourg. On 4 March 1534, the council announced that Bucer's Tetrapolitan Confession and his sixteen articles on church doctrine were now official church statements of faith. All Anabaptists should either subscribe to these documents or leave the city. The decision established a new church in Strasbourg, with Capito declaring, "Bucer is the bishop of our church."
Протестанттық бірліктің қорғаушысы (1534-1538)
1534 жылға қарай Бусер Германия реформациясының маңызды тұлғасына айналды. Ол Виттенберг, Оңтүстік Германия қалалары мен Швейцария арасында доктриналық келісімді қамтамасыз ету үшін бірнеше рет бастама көтерді. 1534 жылдың желтоқсанында Бусер мен Меланхтон Кассельде жемісті келіссөздер жүргізді, содан кейін Бусер Виттенберг теологтары қабылдаған он тезисті жазды. 1535 жылдың қазанында Лютер протестанттық фракциялар арасында толық келісімге қол жеткізу үшін Айзенахта кездесу ұсынды. Бусер Оңтүстік немістерді қатысуға көндірді, бірақ Цвинглидің ізбасары Генрих Буллингер бастаған швейцариялықтар оның ниетіне күдікпен қарады. Олар 1536 жылдың 1 ақпанында Базельде бас қосып, өздерінің имандылықтарын жариялады. Бусер мен Капито швейцариялықтарды еухаристия мәселесінде лютерандарды ренжітпес үшін келісімге келген формулировканы қабылдауға шақырды. Христианның нақты қатысуы мойындалды, ал Христиан мен элементтердің арасындағы табиғи немесе жергілікті байланыс жоққа шығарылды. Нәтижесінде, Бірінші Гельветик мойындауы пайда болды, оның табысы Бусердің Лютермен болашақ кездесуіне үміттендірді. Лютердің ауруына байланысты кездесу Виттенбергке ауыстырылды. Оңтүстік немістерге күтпегендей, Лютер оларға шабуыл жасап, еухаристияны дұрыс түсінбегендерін мойындауларын талап етті. Капито жағдайды басып татуға араласты, ал Бусер Лютер олардың пікірлерін дұрыс түсінбегенін мәлімдеді. Лютерандар сенімсіздер еухаристияны қабылдағанда Христианның денесі мен қанын шын мәнінде алады деп сендірді. Бусер мен Оңтүстік немістер олар тек нан мен шарап элементтерін ғана алады деп есептеді. Иоганн Бугенхаген Лютердің мақұлдауымен лайық емес (indigni) және сенімсіздерді (impii) ажырататын келісім жасады. Оңтүстік немістер лайық емес адамдар Христианды қабылдағанын мойындады, ал сенімсіздер не алады деген сұрақ жауапсыз қалды. Екі тарап та басқа мәселелер бойынша жемісті жұмыс істеді және 28 мамырда Виттенберг келісіміне қол қойды. Страсбург бұл құжатты жылдам бекітті, бірақ Бусердің Оңтүстік Германияның барлық қалаларын көндіруіне көп күш жұмсауға тура келді. Швейцария қалалары, әсіресе Цюрих қарсылық көрсетті. Олар тіпті еухаристия элементтерімен Христианның бірігуіне ишарат жасайтын жұмсақ ұсынысты да қабылдамады. Бусер швейцариялықтарға бұл мәселені шешу үшін ұлттық синод өткізуді кеңес берді, ол кем дегенде Берн мен Базельді көндіре алады деп үміттенді. Синод 1538 жылдың 28 мамырынан 4 сәуіріне дейін Цюрихте өтті, бірақ Бусер бірде-бір қаланы өз жағына тарта алмады. Швейцария Виттенберг келісімін қабылдаған да, қабылдамаған да емес. Бусердің швейцариялықтарға әсері ақырында тікелей болды. 1538 жылдың жазында ол Женеваның болашақ реформаторы Жан Кальвинды Страсбургте француз босқындары қауымын басқаруға шақырды. Бусер мен Кальвин теологиялық тұрғыдан көп нәрседе ортақ болды және ұзақ жылдар бойы достық қарым-қатынаста болды. Бусердің Кальвинге қаншалықты әсер еткені қазіргі ғалымдар арасында даулы мәселе болып табылады, бірақ Кальвин кейіннен Женевада жүзеге асырған көптеген реформалар, соның ішінде діни рәсімдер мен шіркеу ұйымы бастапқыда Страсбургте әзірленді.
By 1534, Bucer was a key figure in the German Reformation. He repeatedly led initiatives to secure doctrinal agreement between Wittenberg, the south German cities, and Switzerland. In December 1534, Bucer and Melanchthon held productive talks in Kassel, and Bucer then drafted ten theses that the Wittenberg theologians accepted. In October 1535, Luther suggested a meeting in Eisenach to conclude a full agreement among the Protestant factions. Bucer persuaded the south Germans to attend, but the Swiss, led by Zwingli's successor Heinrich Bullinger, were skeptical of his intentions. Instead they met in Basel on 1 February 1536 to draft their own confession of faith. Bucer and Capito attended and urged the Swiss to adopt a compromise wording on the eucharist that would not offend the Lutherans. The true presence of Christ was acknowledged while a natural or local union between Christ and the elements was denied. The result was the First Helvetic Confession, the success of which raised Bucer's hopes for the upcoming meeting with Luther. The meeting, moved to Wittenberg because Luther was ill, began on 21 May 1536. To the surprise of the south Germans, Luther began by attacking them, demanding that they recant their false understanding of the eucharist. Capito intervened to calm matters, and Bucer claimed that Luther had misunderstood their views on the issue. The Lutherans insisted that unbelievers who partake of the eucharist truly receive the body and blood of Christ. Bucer and the south Germans believed that they receive only the elements of the bread and the wine. Johannes Bugenhagen formulated a compromise, approved by Luther, that distinguished between the unworthy (indigni) and the unbelievers (impii). The south Germans accepted that the unworthy receive Christ, and the question of what unbelievers receive was left unanswered. The two sides then worked fruitfully on other issues and on 28 May signed the Wittenberg Concord. Strasbourg quickly endorsed the document, but much coaxing from Bucer was required before he managed to convince all the south German cities. The Swiss cities were resistant, Zürich in particular. They rejected even a mild statement suggesting a union of Christ with the elements of the eucharist. Bucer advised the Swiss to hold a national synod to decide on the matter, hoping he could at least persuade Bern and Basel. The synod met in Zürich from 28 May to 4 April 1538, but Bucer failed to win over a single city. The Swiss never accepted or rejected the Wittenberg Concord. Bucer's influence on the Swiss was eventually felt indirectly. In summer 1538, he invited John Calvin, the future reformer of Geneva, to lead a French refugee congregation in Strasbourg. Bucer and Calvin had much in common theologically and maintained a long friendship. The extent to which Bucer influenced Calvin is an open question among modern scholars, but many of the reforms that Calvin later implemented in Geneva, including the liturgy and the church organisation, were originally developed in Strasbourg.
Гессендік Филиппке кеңес (1538-1539)
1538 жылы Гессендік Филипптің өзінің аумағындағы яһудилерді қорғау туралы заңының мерзімі біткенде, ол Буцерге жаңа саясатты жасауды тапсырды. Филип оған өз істерін реттеуде төзімділік танытқан жобаны берді. Буцер бұл жағдайларды қабылдамады және яһудилерге ең төменгі күнкөріс деңгейін қамтамасыз ететін кәсіптерден басқа барлық кәсіптерге тыйым салуды ұсынды. Оның Judenratschlag-ында яһудилерге қатысты теріс стереотиптерді алғаш рет пайдаланды. 1539 жылы Филипптің жарлығы екі тараптың да келісімімен қабылданды. Ол яһудилерге сауда-саттық және коммерциялық қызметпен айналысуға рұқсат берді, бірақ олардың христиандармен қарым-қатынасына қатысты қатаң ережелер енгізді. Жаңа саясаттың кездейсоқ түрде орындалу мүмкіндігі қорқынышты болды, нәтижесінде көптеген яһудилер Гессенді тастап кетуді жөн көрді. Осыған Буцер де жауапкершілікті бөлісуі керек. 1539 жылдың қараша айында Филипп Буцерден бигамияны діни тұрғыдан қорғауын сұрады, себебі ол бигамиялық некеге тұруға шешім қабылдаған еді. Буцер некені құпия ұстау шартымен келісті. Буцер Лютер және Меланхтонмен кеңесіп, үш реформатор Филипке кеңес хаты (Виттенбергер Ратшлаг) ұсынды; кейін Буцер көп әйел алудың артықшылықтары мен кемшіліктері туралы өз аргументтерін ұсынды. Құжатта бигамияға тек ерекше жағдайларда ғана рұқсат етілетіні айтылса да, Филип мұны өз қарындасының күйеуіне үйленуіне келісім бергендей түсінді. Неке туралы қауесет тараған кезде Лютер Филипке оны жоққа шығаруды, ал Буцер оған екінші әйелін жасырып, шындықты жасыруды кеңес берді. Кейбір ғалымдар осы жаман кеңеске ықтимал себептерді атап өтті: теологтар Филипке пастор өз қауым мүшесіне кеңес беретіндей кеңес бергенін және олардың сырлы кеңесінің құпиясын сақтау үшін жалғанды айтудың қажеттілігін сезінген. Некеден кейін туған дау-дамай Филипптің саяси беделін төмендетіп, империядағы реформацияға ауыр соққы берді.
When Philip of Hesse's law on the protection of the Jews in his territory expired in 1538, he commissioned Bucer to create a new policy. Philip gave him a draft that was tolerant in the regulation of their affairs. Bucer rejected the favourable conditions and recommended that Jews be prohibited from all trades except those providing minimum subsistence. His Judenratschlag also included his first use of negative stereotypes of the Jews. Philip's ordinance of 1539 represented a compromise. He allowed the Jews to engage in trade and commerce but included strict rules on their association with Christians. The potential for an arbitrary enforcement of the new policy was frightening, and as a result many Jews chose to leave Hesse. For this Bucer must share part of the blame. In November 1539, Philip asked Bucer to produce a theological defence of bigamy, since he had decided to contract a bigamous marriage. Bucer reluctantly agreed, on condition the marriage be kept secret. Bucer consulted Luther and Melanchthon, and the three reformers presented Philip with a statement of advice (Wittenberger Ratschlag); later, Bucer produced his own arguments for and against bigamy. Although the document specified that bigamy could be sanctioned only under rare conditions, Philip took it as approval for his marriage to a lady in waiting of his sister. When rumours of the marriage spread, Luther told Philip to deny it, while Bucer advised him to hide his second wife and conceal the truth. Some scholars have noted a possible motivation for this notorious advice: the theologians believed they had advised Philip as a pastor would his parishioner, and that a lie was justified to guard the privacy of their confessional counsel. The scandal that followed the marriage caused Philip to lose political influence, and the Reformation within the Empire was severely compromised.
Доктриналық мәселелер (1539-1542)
1538 жылдың соңында, католиктік герцог Георг Саксонский қайтыс алғанға аздан кейін, герцогтықтағы реформаларды талқылау үшін Лейпцигте діни әңгімелер жиыны өткізілді. Саксониялық курфюрст Меланхтонды, ал Гессендік Филипп Буцерді жіберді. Герцогтық өзі бұрынғы лютеран, бірақ католицизмге қайта оралған Георг Витцельмен өкілдік етті. 1539 жылдың 2-7 қаңтарындағы талқылауларда Буцер мен Витцель даулы доктриналық мәселелерді кейінге шегеруге келісті, бірақ Меланхтон доктриналық біртүтастық реформа жоспарының қажетті шарты екенін сезініп, бас тартты. Буцер мен Витцель шіркеу өмірінің әртүрлі мәселелерін қамтитын он бес бапта келісті. Дегенмен, Буцер доктриналық тұрғыдан ешқандай ұступ жасаған жоқ: ол месса мен папство сияқты маңызды мәселелерде үнсіз қалды. Оның экуменистік көзқарасы басқа реформаторлардың қатал сынына ұшырады. 1539 жылғы Франкфурт бітім шартында Карл мен Шмалькалдия лигасының басшылары империядағы барлық діни мәселелерді шешу үшін үлкен әңгімелер жиынын өткізуге келісті. Буцер осы кездесуге үлкен үміт артып, көптеген неміс католиктерін sola fide доктринасын барлық басқа мәселелерді талқылаудың негізі ретінде қабылдауға көндіруге болатынына сенді. Ол әртүрлі псевдонимдермен неміс ұлттық шіркеуін насихаттайтын трактаттар жариялады. 1540 жылдың 12 маусымында Хагенауда конференция басталды, бірақ бір айлық талқылаулар барысында екі тарап ортақ бастама туралы келісе алмады. Олар Вормста қайтадан кездесуге шешім қабылдады. Меланхтон протестанттарға жетекшілік етті, ал Буцер сахна артында маңызды рөл атқарды. Әңгімелер тағы да алға жылжуға мүмкіндік бермеген соң, императорлық канцлер Николас Перено де Гранвель құпия келіссөздерді ұйымдастыруды талап етті. Содан кейін Буцер Кельн архиепископы Герман фон Видтің өкілі Йоханнес Гроппермен жұмыс істей бастады. Мұндай көзге көрінетін келісімнің тәуекелдерін білген ол неміс шіркеулері арасында бірлікке қол жеткізуге бекінді. Екеуі жиырма үш бапта келісті, онда Буцер католиктердің ұстанымына қатысты кейбір мәселелерде ұступ жасады. Бұл әділдік, қасиетті құрбандықтар және шіркеу ұйымдастыруы болды. Төрт даулы мәселе шешілмей қалды: әулиелерге құрмет көрсету, жеке мессалар, құлақтағы сырлы айту және транссубстанциация. Нәтижелер "Вормс кітабында" жарияланды, оны олар діни бөліністің екі жағындағы ханзадаларға – Гессеннің Филиппі мен Бранденбург курфюрсі Иоахим II-ге құпия түрде ұсынды. Бұл кітап 1541 жылы Регенсбургте өткен диетадағы соңғы келіссөздерге негіз болды. Карл католиктер тарапынан Иоганн Эк, Гроппер және Юлиус Пфлюгтен, протестанттар тарапынан Меланхтон, Буцер және Иоганн Писториустен тұратын шағын комиссия құрды. Талқылаудың негізі "Регенсбург кітабы" болды, ол негізінен папаның легаты Гаспаро Контарини және басқа да католик теологтарының түзетулерімен бірге Вормс кітабы еді. Екі тарап та үміттендірерлік бастама жасады, сенім арқылы ақталу мәселесінде келісімге келді. Бірақ олар шіркеудің ілім беру билігі туралы келісе алмады, протестанттар бұл Киелі кітап, католиктер – мұғалімдер билігі, яғни папа мен оның епископтары деп талас жасады. Контарини месса мен Иеміздің кешкі асы туралы бапқа протестанттарға ұнамайтын транссубстанциация тұжырымын қосты. Нәтижесінде әңгімелер тоқтап қалды. Шарль мен Гранвель қол жеткізілген кейбір келісімдерді сақтап қалу үшін Регенсбург кітабын қосымша баптармен қайта басып шығарды, онда протестанттар өз көзқарастарын білдіруге мүмкіндік алды. Алайда Виттенбергтегі Лютер мен Римдегі папа соты бұл кітапты көрген еді, және олар екеуі де сенім арқылы ақталу туралы бапты жария түрде қабылдамады. Конференцияның сәтсіз аяқталуы Буцер үшін үлкен соққы болды. Буцер Регенсбургтен оралғаннан кейін Страсбург қаласын оба ауруы қамтыды. Біріншіден, Буцердің досы және әріптесі Вольфганг Капито аурудан қайтыс болды; содан кейін Буцердің әйелі Елизавета 1541 жылдың 16 қарашасында қайтыс болды. Елизаветаның қанша бала туғаны белгісіз; бірнешеуі бала туғанда немесе жас кезінде қайтыс болды. Бір ұлы Натанаил дене және ақыл-есі кем болса да, ересекке дейін тірі қалды және өмірі бойы Буцер отбасында тұрды. Елизаветаның соңғы сағаттарында ол Буцерді Капитоның жесірі Вибрадис Розенблатты қайтыс болғаннан кейін үйленуге шақырды. Ол 1542 жылдың 16 сәуірінде Розенблаттке төртінші күйеуі ретінде үйленді. Ол Людвиг Келлер, Иоганн Оэколампадиус және Вольфганг Капитодан да ұзақ өмір сүрді. Ол өзінің бұрынғы некелерінен туған төрт баласын алып келді. Жаңа жұбайлар қызды дүниеге әкелді, олар оған Елизавета деп ат қойды.
At the end of 1538, shortly before the Catholic Duke Georg of Saxony died, a religious colloquy was convened in Leipzig to discuss potential reforms within the Duchy. The Electorate of Saxony sent Melanchthon, and Philip of Hesse sent Bucer. The Duchy itself was represented by Georg Witzel, a former Lutheran who had reconverted to Catholicism. In discussions from 2 to 7 January 1539, Bucer and Witzel agreed to defer controversial points of doctrine, but Melanchthon withdrew, feeling that doctrinal unity was a prerequisite of a reform plan. Bucer and Witzel agreed on fifteen articles covering various issues of church life. Bucer, however, made no doctrinal concessions: he remained silent on critical matters such as the mass and the papacy. His ecumenical approach provoked harsh criticism from other reformers. In the Truce of Frankfurt of 1539, Charles and the leaders of the Schmalkaldic League agreed on a major colloquy to settle all religious issues within the Empire. Bucer placed great hopes on this meeting: he believed it would be possible to convince most German Catholics to accept the doctrine of sola fide as the basis for discussions on all other issues. Under various pseudonyms, he published tracts promoting a German national church. A conference in Haguenau began on 12 June 1540, but during a month's discussion the two sides failed to agree on a common starting point. They decided to reconvene in Worms. Melanchthon led the Protestants, with Bucer a major influence behind the scenes. When the colloquy again made no progress, the imperial chancellor, Nicholas Perrenot de Granvelle, called for secret negotiations. Bucer then began working with Johannes Gropper, a delegate of the archbishop of Cologne, Hermann von Wied. Aware of the risks of such apparent collusion, he was determined to forge unity among the German churches. The two agreed on twenty three articles in which Bucer conceded some issues toward the Catholic position. These included justification, the sacraments, and the organisation of the church. Four disputed issues were left undecided: veneration of the saints, private masses, auricular confession, and transubstantiation. The results were published in the "Worms Book", which they confidentially presented to a prince on each side of the religious divide: Philip of Hesse and Joachim II, Elector of Brandenburg. The Worms Book laid the groundwork for final negotiations at the Diet of Regensburg in 1541. Charles created a small committee, consisting of Johannes Eck, Gropper, and Julius Pflug on the Catholic side and Melanchthon, Bucer, and Johann Pistorius on the Protestant side. The basis for discussion was the "Regensburg Book"—essentially the Worms Book with modifications by the papal legate, Gasparo Contarini, and other Catholic theologians. The two sides made a promising start, reaching agreement over the issue of justification by faith. But they could not agree on the teaching authority of the Church, the Protestants insisting it was the Bible, the Catholics the magisterium—in other words, the pope and his bishops. Into the article on the mass and the Lord's Supper, Contarini had inserted the concept of transubstantiation, which was also unacceptable to the Protestants. As a result, the colloquy became deadlocked. To salvage some of the agreements reached, Charles and Granvelle had the Regensburg Book reprinted with additional articles in which the Protestants were allowed to present their views. However, Luther in Wittenberg and the papal court in Rome had by this time seen the book, and they both publicly rejected the article on justification by faith. The failure of the conference was a major setback for Bucer. After Bucer's return from Regensburg, the city of Strasbourg was struck by the plague. First, Bucer's friend and colleague Wolfgang Capito succumbed to the disease; then Bucer's wife Elisabeth died on 16 November 1541. How many children Elisabeth had borne is unknown; several died during child birth or at a young age. One son, Nathanael, although mentally and physically handicapped, survived to adulthood and remained with the Bucer family throughout his life. During Elisabeth's final hours, she urged Bucer to marry Capito's widow, Wibrandis Rosenblatt, after her death. He married Rosenblatt on 16 April 1542, as her fourth husband—she had outlived Ludwig Keller, Johannes Oecolampadius, and Wolfgang Capito. She brought with her four children from her previous marriages. The new couple produced a daughter, whom they named Elisabeth.
Кельн сайлауында реформа (1542-1547)
1542 жылғы 5 ақпанда Буцер мен Гроппер Герман фон Видпен, Кельн архиепискобымен кездесіп, оның архиепископтығында шіркеу реформасын енгізуді талқылады. Кельн архиепискобы Киелі Рим империясының жеті сайлаушысының бірі болғандықтан, император мен реформаторлар үшін де маңызды саяси тұлға болды. Аймақтық диетамен кеңескеннен кейін архиепископ реформаны жүргізу үшін Буцерді шақырды, ал 14 желтоқсанда Буцер сайлаушылардың астанасы Боннға көшті. Оның таңдалуы Кельн кафедрасының дін қызметкерлерінде, архиепископқа көмектесетін шамада алаңдаушылық тудырды. Дін қызметкерлерінің наразылығы Буцер мен Гроппердің арасында шиеленіс тудырды. 19 желтоқсанда кафедра Буцердің тағайындалуына қарсы ресми наразылық білдірді, бірақ фон Вид өзінің жаңа қолдаушысын қолдады және Буцерге қалуға рұқсат берді. Ол Бонн соборындағы шағын қауымға жетекшілік етті, аптасына үш рет уағыз айтты, бірақ оның басты міндеті реформаны жоспарлау болды. 1543 жылдың қаңтар айында Буцер фон Вид үшін маңызды құжатты дайындауды бастады, Меланхтон мамыр айында Боннда оған қосылды, ал Каспар Хедио бір айдан кейін құжатты аяқтауға көмектесті. Шілде айының басында Буцер архиепископпен жобаны талқылады, ол оны зерттегеннен кейін 23 шілдеде құжатты аймақтық диетаға ұсынды. Кафедралық бөлім оны толығымен қабылдамаса да, диета реформа бағдарламасын қолдады. Соңғы құжат үш жүзден астам беттен тұрды және доктрина, шіркеу құқығы және діни рәсімдерге қатысты көптеген мәселелерді қамтыды. Ұсынылған қағидалардың арасында иманмен құтылу, крещение мен Құдайдың соғымын жалғыз қолданылатын қасиеттіліктер ретінде қабылдау, қара халыққа шынжыр беру, ана тілінде құлшылық ету және дін қызметкерлеріне үйленуге рұқсат беру болды. Осы реформаға жасалған алғашқы қадамдар 1543 жылғы 17 тамызда Карл V және оның әскерлері Боннға кірген кезде тоқтатылды. Император Юлих герцогы Вильгельм Клевес-Бергпен даулы жерлерге құқығын бекіту үшін қатал науқанға кірісті. Буцер көп ұзамай Страсбургке қайта оралуға мәжбүр болды. Кельн кафедрасының реформаға қарсы жақтастары мен Кельн университеті император мен пападан архиепископтарына қарсы қорғау сұрағанда, Карл олардың жағына шықты. Буцер фон Видтің реформалық жоспарын қорғап бірнеше трактат жазды, оның ішінде алты жүз беттік «Тұрақты қорғаныс» (Beständige Verantwortung) кітабы бар, бірақ ол оқиғалар барысына ықпал ете алмады. 1546 жылғы 16 сәуірде фон Вид шіркеуден шығарылды, ал 1547 жылғы 25 ақпанда сайлау құқықтарын ресми түрде тапсырды. Бонндағы қауым осы оқиғаға байланысты үлкен қайғыға батып, оған хат жазды. Буцер оларды Құдайдың алдында мойынсұну арқылы, соңында оның қорғауын алатын христиандар екендігіне сендірді.
On 5 February 1542, Bucer and Gropper met with Hermann von Wied, archbishop elector of Cologne, to discuss the introduction of church reform in his archdiocese. As one of the seven electors of the Holy Roman Empire, the archbishop of Cologne was a key political figure for both the emperor and the reformers. After consulting the territorial diet, the archbishop enlisted Bucer to lead the reform, and on 14 December Bucer moved to Bonn, the capital of the electorate. His selection caused consternation in the Cologne cathedral chapter, the clerics assisting the archbishop. The hostility of the clergy soon caused a rift between Bucer and Gropper. On 19 December, the chapter lodged a formal protest against Bucer's appointment, but von Wied supported his new protégé and Bucer was allowed to stay. He led a small congregation at Bonn cathedral, where he preached three times a week, although his main responsibility was to plan reform. In January 1543, Bucer began work on a major document for von Wied, Melanchthon joined him in Bonn in May, and Caspar Hedio a month later, to help draft the document. At the beginning of July, Bucer discussed the draft with the archbishop, who, after studying it, submitted the document to the territorial diet on 23 July. Although the cathedral chapter flatly rejected it, the diet ruled in favour of the reform programme. The final document was over three hundred pages and covered a number of subjects on doctrine, church law, and liturgy. Some of the principles proposed include justification by faith, the acceptance of baptism and the Lord's Supper as the only valid sacraments, the offering of the cup to the laity, the holding of worship services in the vernacular, and the authorisation of priests to marry. These first steps toward reform were halted on 17 August 1543 when Charles V and his troops entered Bonn. The emperor was engaged in a harsh campaign to assert his claim over lands contested by Wilhelm, Duke of Jülich Cleves Berg. Bucer was forced to return to Strasbourg shortly afterwards. When the anti reformist Cologne cathedral chapter and the University of Cologne appealed to both emperor and pope for protection against their archbishop, Charles took their side. Bucer wrote several treatises defending von Wied's reformation plan, including a six hundred page book, Beständige Verantwortung (Steadfast Defence), but he was unable to influence the course of events. Von Wied was excommunicated on 16 April 1546, and he formally surrendered his electoral titles on 25 February 1547. Bucer's congregation in Bonn wrote to him in dismay at this disaster. Bucer reassured them that Christians who humble themselves before God eventually receive his protection.
Аугсбургтің уақытша режимін (1547-1549) қабылдамау
1546 жылы Шмалькальдия соғысы басталғанда, протестанттар Империя ішінде бірте-бірте шегіне бастады. 1547 жылдың 21 наурызында Страсбург император әскеріне тәуелді болды, ал келесі айда Мюльберг шайқасындағы шешуші императорлық жеңіс көптеген протестанттардың қарсылығын тоқтатты. Страсбургте Буцер және оның әріптестері, соның ішінде Мэтью Целль, Пол Фагиус және Йоханнес Марбах, шіркеуге көбірек тәртіп пен тәуелсіздік әкелу үшін кеңеске қысым жасауды жалғастырды. Аугсбург диетасы уақытша Аугсбург келісімі деп аталатын императорлық жарлық шығарды, ол Реформацияға бірнеше жеңілдіктер жасап, бүкіл Империяда католиктік рәсімдер мен ғұрыптарды енгізді. Протестанттардың бұл құжатты қабылдауы үшін Карлға реформаторлардың арасынан біреудің мақұлдауын алу қажет болды, және ол Буцерді таңдады. Буцер 1548 жылдың 30 наурызында өз еркімен Аугсбургке келді. 2 сәуірде оған құжат көрсетілгеннен кейін, ол белгілі бір түзетулер енгізілсе, оны ратификациялауға дайын екенін мәлімдеді; бірақ келіссөздерге уақыт жетпеді, ал Карл қол қоюын талап етті. Ол бас тартқаннан кейін 13 сәуірде үй қамауына алынды, ал жақын арада қамауға алынды. 20 сәуірде ол келісімге қол қойды және дереу босатылды. Осы мойынсынуға қарамастан, Буцер күресін жалғастырды. Страсбургке оралғаннан кейін, ол католиктік рәсімдер мен ғұрыптарға шабуылдарын күшейтті және 2 шілдеде Страсбургті тәубе етуге және жиырма тоғыз баптан тұратын реформаланған принциптерді қорғауға шақыратын конфессиялық мәлімдеме жариялады. Карл барлық даналарды жоюға бұйырды. Буцердің қарсыластары қаланы апатқа ұшыратады деп қорқып, Страсбургте жағдай шиеленісті. Император әскерлерімен болуы мүмкін қақтығыстан қашу үшін көптеген Страсбург саудагерлері кетіп қалды. 30 тамызда гильдия шенеуніктері көп дауыспен келісімді енгізу үшін келіссөздерді бастауға дауыс берді. Буцер бекем тұрды; тіпті Констанц қаласы тәуелді болып, келісімді қабылдағаннан кейін де ол Страсбургті оны шартсыз қабылдамауға шақырды. 1549 жылдың қаңтарында Страсбургте келісімді жүзеге асыру жоспарлары жасалып жатқанда, Буцер және оның әріптестері оған қарсы күресін жалғастырды, оның нұсқаулары бойынша протестанттық сенімді қалай сақтау керектігі туралы ескертпе дайындады. Қолдаудың айтарлықтай бөлігі қалмағандықтан, Буцер мен Фагиус ақыры лауазымдарынан босатылып, 1549 жылдың 1 наурызында жұмыстан босатылды. Буцер 5 сәуірде Страсбургтен босқын ретінде кетті, ол жиырма бес жыл бұрын келгендей.
With the onset of the Schmalkaldic War in 1546, Protestants began a gradual retreat within the Empire. On 21 March 1547, Strasbourg surrendered to the imperial army, and the following month the decisive imperial victory at the Battle of Mühlberg ended most Protestant resistance. In Strasbourg, Bucer and his colleagues, including Matthew Zell, Paul Fagius and Johannes Marbach, continued to press the council to bring more discipline and independence to the church. Charles V overruled their efforts at the Diet of Augsburg, which sat from September 1547 to May 1548. The Diet produced an imperial decree, the provisional Augsburg Interim, which imposed Catholic rites and ceremonies throughout the Empire, with a few concessions to the Reformation. To make the document acceptable to the Protestants, Charles needed a leading figure among the reformers to endorse it, and he selected Bucer. Bucer arrived in Augsburg on 30 March 1548 of his own volition. On 2 April, after he was shown the document, he announced his willingness to ratify it if certain changes were made; but the time for negotiations had passed, and Charles insisted on his signature. When he refused, he was placed under house arrest on 13 April, and shortly afterwards in close confinement. On 20 April, he signed the Interim and was immediately freed. Despite this capitulation, Bucer continued to fight. On his return to Strasbourg, he stepped up his attacks on Catholic rites and ceremonies, and on 2 July published the , a confessional statement calling on Strasbourg to repent and to defend reformed principles outlined in twenty nine articles. Charles ordered all copies destroyed. Tension grew in Strasbourg, as Bucer's opponents feared he was leading the city to disaster. Many Strasbourg merchants left to avoid a potential clash with imperial forces. On 30 August, the guild officials voted overwhelmingly to begin negotiations to introduce the Interim. Bucer stood firm; even after the city of Konstanz surrendered and accepted the Interim, he called for Strasbourg to reject it unconditionally. In January 1549, with plans underway for the implementation of the Interim in Strasbourg, Bucer and his colleagues continued to attack it, producing a memorandum on how to preserve the Protestant faith under its directives. With no significant support left, Bucer and Fagius were finally relieved of their positions and dismissed on 1 March 1549. Bucer left Strasbourg on 5 April a refugee, as he had arrived twenty five years earlier.
Англияға жер аударылу (15491551)
Буцерге бірнеше паналау ұсыныстары келіп түсті, оның ішінде Виттенбергтен Меланктонның және Женевадан Кальвиннің ұсыныстары болды. Ол архиепископ Томас Кранмердің Англияға келу шақыруын қабылдады; бірнеше көрнекті ағылшынмен хат алмасудан ағылшын реформациясы белгілі бір жетістікке жеткенін түсінді. 1549 жылдың 25 сәуірінде Буцер, Фагиус және басқалар Лондонға келді, онда Кранмер оларды толық құрметпен қарсы алды. Бірнеше күннен кейін Буцер мен Фагиус Эдуард VI және оның сарайына таныстырылды. Буцердің әйелі Вибрандис және оның келін қызы Агнес Капито (Вольфганг Капитоның қызы) қыркүйек айында оған қосылды. Келесі жылы Вибрандис қалған балалары мен қарт анасын Англияға әкелуге мүмкіндік жасады. Буцер Кембридж университетінде Діни ілімдер профессоры болды. Маусым айында ол Оксфорд университетіндегі Regius Professor лауазымын алған тағы бір босқын Питер Мартир Вермиглидің Католик әріптестерімен Иеміздің кешкі асы мәселесін талқылау кезінде дауға қатысты. Мартир Буцерден қолдау сұрады, бірақ Буцер Мартирдің ұстанымымен толық келіспеді және пікір қақтығысы реформаның ісіне көмектеспейді деп ойлады. Англияда евхаристиялық даудың қайталануын қаламаған ол Мартирға католик, лютеран немесе Цвинглиан жағына бас имес екенін айтты. Ол: «Біз мүмкіндігінше көп адамды сенім мен Мәсіхтің сүйіспеншілігіне баулуға тырысуымыз керек және ешкімді ренжітпеуіміз керек» деді. 1550 жылы Глостердің жаңа епискобы Джон Хупер өзінің тағайындалу рәсімінде дәстүрлі киім киюден бас тартқанда, тағы дау туды. Киімге қатысты дау Кранмерді, дін қызметкерлерінің киімін киюді қолдағанды, Хуперге, Мартирге және Лондондағы Stranger шіркеуінің пасторы Ян Ласкиге қарсы қойды. Буцердің Страсбургте шіркеу қызметтерін қарапайым етуді үлгі еткені белгілі болғандықтан, Хупер Буцердің қолдауын күтті. Алайда, Буцер бұл мәселеге араласпауға тырысты, себебі пасторлар мен пасторлық қамқорлықтың жетіспеушілігі, катехизистік оқудың қажеттілігі және шіркеу тәртібін енгізу сияқты маңызды мәселелер бар еді. Хупер Кранмердің талабын қабыл алғанға дейін Лондон мұнарасына қамауға алынды. Буцер реформацияны Англияның барлық аймақтарына таратуды мақсат етті. Сондықтан биліктегілер өзгерістерді жасау үшін онымен кеңеспегенде, ол көңілі қалды. Әр жаңа жылда патшаға меморандум ұсыну салты туралы білгеннен кейін, ол 1550 жылдың 21 қазанында досы Джон Чекке жоба ретінде берген үлкен трактат үстінде жұмыс істеді. Бұл трактат – Буцердің көп жылдық тәжірибесінің, ой-пікірлері мен теологиясының қорытындысы, ол оны өзінің мұрасы деп атады. Онда ол Эдуард VI-ны ағылшын реформациясын басқаруға шақырды және Парламентке шіркеулік және азаматтық мәселелерді қамтитын он төрт реформа заңын енгізуді ұсынды. Оның пікірінше, реформация тек шіркеуде ғана емес, өмірдің барлық саласында болуы керек. Англиядағы қиын әлеуметтік жағдайларды ескере отырып, ол кедей-жақыбайларға көмек көрсету үшін дьякондардың рөлін арттыруды қолдады. Ол некені құқықтық емес, әлеуметтік келісім деп сипаттады, сондықтан ол ажырасуға рұқсат берді, бұл сол кездегі адамдар үшін тым радикалды идея саналды. Ол өнеркәсіпті, ауыл шаруашылығын және білім беруді жақсарту үшін ұсыныстармен экономикалық және әкімшілік жүйелерді қайта құруды жақтады. Оның идеалдық қоғамы ерекше авторитарлық болды және христиандық тәртіпке баса мән берілді. «De Regno Christi» Буцердің жоспарлаған ағылшын реформациясының жарғысы болған жоқ: ол ақыры Англияда емес, 1557 жылы Базельде басылды. Буцердің ағылшын реформациясына қосқан соңғы маңызды үлесі – 1549 жылғы «Бірыңғай дұғалар кітабының» түпнұсқалық басылымына арналған трактат болды. Кранмер кітапты қалай түзету керектігі туралы оның пікірін сұрады, ал Буцер 1551 жылдың 5 қаңтарында жауабын жолдады. Ол литургияны қарапайымдастыруға шақырды және маңызды емес элементтерге назар аударды: литургиялық күнтізбедегі белгілі бір мерекелер, тізе бүгіп құрмет көрсету сияқты құдайшылық амалдары және жеке месса сияқты рәсімдер. Ол қауымға, яғни ғибадат ететін және тәлім алатын адамдарға назар аударды. Буцердің сын-пікірлері 1552 жылғы «Дұғалар кітабының» екінші басылымына қаншалықты әсер еткені белгісіз. Ғалымдар Буцердің Англия шіркеуіне тигізген ықпалын асыра бағаламау керек екенін келіседі, бірақ оның «Дұғалар кітабын» түзетудегі рөлі ең маңызды болды.
Bucer received several offers of sanctuary, including Melanchthon's from Wittenberg and Calvin's from Geneva. He accepted Archbishop Thomas Cranmer's invitation to come to England; from his correspondence with several notable Englishmen, he believed that the English Reformation had advanced with some success. On 25 April 1549 Bucer, Fagius, and others arrived in London, where Cranmer received them with full honours. A few days later, Bucer and Fagius were introduced to Edward VI and his court. Bucer's wife Wibrandis and his stepdaughter Agnes Capito (daughter of Wolfgang Capito) joined him in September. The following year, Wibrandis arranged for the rest of her children and her elderly mother to come to England. Bucer took the position of Regius Professor of Divinity at the University of Cambridge. In June he entered a controversy when Peter Martyr Vermigli, another refugee who had taken the equivalent Regius Professor position at Oxford University, debated with Catholic colleagues over the issue of the Lord's Supper. Martyr asked Bucer for his support, but Bucer did not totally agree with Martyr's position and thought that exposure of differences would not assist the cause of reform. Unwilling to see the eucharist conflict repeat itself in England, he told Martyr he did not take sides, Catholic, Lutheran, or Zwinglian. He said, "We must aspire with the utmost zeal to edify as many people as we possibly can in faith and in the love of Christ—and to offend no one." In 1550, another conflict arose when John Hooper, the new bishop of Gloucester, refused to don the traditional vestments for his consecration. The vestments controversy pitted Cranmer, who supported the wearing of clerical garments, against Hooper, Martyr and Jan Laski, the pastor of the Stranger church in London. As it was known that Bucer had reformed the church services in Strasbourg to emulate the simplicity of the early church, Hooper expected Bucer's support. However, Bucer tried to stay out of the fray, arguing that there were more important issues to deal with—lack of pastors and pastoral care, the need for catechismal instruction, and the implementation of church discipline. Hooper refused to be swayed, and was imprisoned in the Tower of London until he accepted Cranmer's demand. Bucer had ambitious goals in diffusing the Reformation throughout England. He was disappointed, therefore, when those in power failed to consult him in bringing about change. On learning about the custom of presenting a memorandum to the king every new year, he worked on a major treatise which he gave as a draft to his friend John Cheke on 21 October 1550. The was the culmination of Bucer's many years of experience, a summary of his thought and theology that he described as his legacy. In it he urged Edward VI to take control of the English Reformation, and proposed that Parliament introduce fourteen laws of reform, covering both ecclesiastical and civil matters. In his view the Reformation was not only concerned with the church, but in all areas of life. Noting the difficult social conditions in England, he promoted the role of deacons to care for the poor and needy. He described marriage as a social contract rather than a sacrament, hence he permitted divorce, a modern idea that was considered too advanced for its time. He advocated the restructuring of economic and administrative systems with suggestions for improving industry, agriculture, and education. His ideal society was distinctively authoritarian, with a strong emphasis on Christian discipline. The De Regno Christi was never to be the charter of the English Reformation that Bucer intended: it was finally printed not in England but in Basel, in 1557. Bucer's last major contribution to the English Reformation was a treatise on the original 1549 edition of the Book of Common Prayer. Cranmer had requested his opinion on how the book should be revised, and Bucer submitted his response on 5 January 1551. He called for the simplification of the liturgy, noting non essential elements: certain holidays in the liturgical calendar, actions of piety such as genuflections, and ceremonies such as private masses. He focused on the congregation and how the people would worship and be taught. How far Bucer's critique influenced the 1552 second edition of the Prayer Book is unknown. Scholars agree that although Bucer's impact on the Church of England should not be overestimated, he exercised his greatest influence on the revision of the Prayer Book.