Кіріспе
13 ғасырдағы ағылшын канцлері және епископы Роберт Бернелл (кейде Роберт Бернел деп те жазылады; шамамен 1239 – 25 қазан 1292) 1274 жылдан 1292 жылға дейін Англияның лорд-канцлері қызметін атқарған ағылшын епискобы. Шропширде туған ол, Англияның болашақ королі Эдуард I-нің қызметіне кірмес бұрын корольдік кіші лауазымды шенеунік ретінде қызмет етті. 1270 жылы Эдуард Сегізінші крест жорығына аттанғанда, Бернелл ханзаданың мүддесін қорғау үшін Англияда қалды. Эдуард әлі крест жорығында болғанда, Англия королі Генрих III қайтыс болғаннан кейін ол регент болып қызмет етті. Бернелл екі рет Кентербери архиепискобы болып сайланды, бірақ оның жеке өмірі – ұзақ жылдар бойы сүйіктісі болған және одан төрт ұлы болған деген қауесет – папаның бекітуіне кедерес келтірді. 1275 жылы Эдуард оны 1274 жылы лорд-канцлер етіп тағайындағаннан кейін Бернелл Бат және Уэллс епискобы болып сайланды. Бернелл канцлерлік қызметінің кезеңінде корольдік құқықтарды сақтау үшін патшалық шенеуніктердің күш-жігерін қолдады, соның ішінде Quo warranto рәсімдерін енгізуге көмектесті. Ол Эдуардтың билігіндегі заңнамалық және құқықтық реформаларға да қатысты. Бернеллдің қызмет ету кезеңінде канцлер кеңсесі мен құжаттары корольмен бірге саяхаттамай, Лондонда бекітілді. Бернелл Эдуардтың дипломатиялық тапсырмаларымен шетелге барды және біраз уақыт Гасконияны басқарды. Ол 1292 жылы қайтыс болғанға дейін корольдің сенімін ұстап сақтады; бір тарихшының пікірінше, Бернелл 13 ғасырдың ең маңызды патшалық шенеунігі болған болуы мүмкін.
Robert Burnell (sometimes spelled Robert Burnel; c. 1239 – 25 October 1292) was an English bishop who served as Lord Chancellor of England from 1274 to 1292. A native of Shropshire, he served as a minor royal official before entering into the service of Prince Edward, the future King Edward I of England. When Edward went on the Eighth Crusade in 1270, Burnell stayed in England to secure the prince's interests. He served as regent after the death of King Henry III of England while Edward was still on crusade. He was twice elected Archbishop of Canterbury, but his personal life—which included a long term mistress who was rumoured to have borne him four sons—prevented his confirmation by the papacy. In 1275 Burnell was elected Bishop of Bath and Wells, after Edward had appointed him Lord Chancellor in 1274. Burnell was behind the efforts of the royal officials to enforce royal rights during his term of office as chancellor, including the implementation of the Quo warranto procedures. He also helped with the legislative and legal reforms of Edward's reign. During Burnell's tenure the chancellor's office and records became fixed in London rather than travelling with the king. Burnell went abroad on diplomatic missions for Edward, and for a time governed Gascony. He continued to enjoy the king's trust until his death in 1292; one historian has suggested that Burnell may have been the most important royal official of the 13th century.
Ерте өмір
1198 жылы Бернеллдің отбасы өз атын Шропширдегі Актон Бернеллге берді, ол шамамен 1239 жылы туған болуы мүмкін, себебі ол король Эдуардқа жақын жаста болған. Оның әкесі, болжам бойынша, Роджер Бернелл болған, ол 1259 жылы қайтыс болды. Оның үш ағасы болды, олардың екеуі 1282 жылы Моэль-и-Дон шайқасында уэльстіктермен шайқасып қаза тапты; үшіншісі, Хью, 1286 жылы дүние салды. Хьюдың ұлы Филип Роберттің мұрагері болды. Бернелл құжаттарды жазуға жауапты кеңседе кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді, содан кейін принц Эдуардтың, кейін Англия королі Эдуард I-нің үйіне көшті. 1257 жылға қарай Бернелл уақытының көп бөлігін ханзадамен және ханзаданың үйімен өткізді. 1264 жылы Льюс шайқасында Симон де Монфорттың жеңісінен кейін Бернелл Эдуардқа қызмет етуді жалғастырды және 1264 жылдың желтоқсанында ханзаданың кеңсе қызметкері болып тағайындалды. Оның қызметінің сыйақысы ретінде Бернеллге 1267 жылға дейін Йорк епархиясындағы Холм пребенді берді және 1270 жылдың желтоқсанында Йорк архидиаконы атанды. Ол сондай-ақ 1265 жылы Эвешем шайқасынан бастап 1270 жылға дейін, Эдуард крест жорығына кеткенге дейін Эдуардтың канцлері қызметін атқарды. Бернелл 1270 жылдың соңында ханзадамен бірге крест жорығына қатыспады, бірақ бастапқыда оған баруды жоспарлаған еді. Оның орнына, ол ханзаданың болмаған кезінде Эдуардтың мүддесін қорғайтын төрт лейтенанттың бірі болып тағайындалды. Осылайша, 1272 жылдың қарашасында Генрих III қайтыс болғанда, ол әлі де Англияда болды. Бернелл 1274 жылдың тамызына дейін корольдіктің регенті ретінде қызмет етті, сол кезде ханзада, енді король, Палестинадан оралды. Регенттік кезінде Бернелл парламенттің жұмысын қадағалады, Уэльс шебіне жасалған шабуылдарды тоқтатты және Фландриямен сауда дауын шешті. Король Англияға оралғаннан кейін Бернелл канцлер болып тағайындалды. Тарихшы Ричард Хаскрофт Бернеллдің Эдуардтың болмаған кезінде Англияны басқаруда құнды тәжірибе жинап, Эдуард оралғаннан кейін ағылшын үкіметінде Бернеллдің үстемдігін қамтамасыз еткенін айтады.
Канцлер және епископ
23 қаңтар 1275 жылы Бернелл Бат және Уэллс кафедрасының епископы болып сайланды. Ол 19 наурызда 1275 жылы кафедраның уақытша басқару құқығын алды және 7 сәуірде 1275 жылы шіркеу қызметіне бекітілді. Король Эдуард делегация жіберді, Папа үш кардиналды тергеушілер ретінде тағайындады, содан кейін Пекхэмді тағайындады. Епископтың архиепископтық лауазымға ие болмауы, оның өмір салтымен байланысты болған болуы мүмкін, оның ішінде әйел аяулының болуы. Бірақ Папа Николай III 1280 жылдың 28 маусымында сайлауды жойды. Бернелл өзінің көп уақытын корольге қызмет етумен өткізді. Ол қамқорлық немесе басқа да жоғарылауларды іздейтін көптеген өтініштер мен шағымдарды тыңдады және күнделікті жұмыстарды ұқыпты және белсенді түрде атқарды. Бернелл король Эдуард ұсынған заңнаманы жасауда жетекші рөл атқарды. Корольдің маңызды заңдық актілерінің көп бөлігі Бернеллдің канцлер лауазымында болған кезіне, яғни 1274 жылдың 21 қыркүйегінен бастап 1292 жылы Бернелл қайтыс болғанға дейін жатады. Бернелл 1275, 1285 және 1290 жылдары қабылданған Вестминстердің жарғылары, соның ішінде корольдік жарлықтар мен заңдарды күшіне енгізуде маңызды рөл атқарды. 1275 жылғы жарғылар корольдік құқықтарды иемденумен күресуге бағытталған. Патшалықтағы бейбітшілікті сақтау және зорлау қылмысын қамтитын корольдік биліктің кеңейтілуі 1285 жылғы жарғыларда қарастырылды, сонымен қатар басқа да көптеген мәселелер де талқыланды. Соңғы жарғы, 1290 жылғы, жер заңдарын реттеді, бұл Англияның жетекші азаматтарының, яғни магнаттардың қысымының нәтижесі болды. Бернеллдің лауазымында болған кезінде корольдің жеке үй шаруашылығының бөлімі – Гардероб пен канцлер басқарған Канцелярияның үкіметтік бөлімі арасындағы айырмашылық көбінесе жойылды. Ұлы мөрді және корольдің ресми емес хаттарын растау үшін қолданылатын құпия мөрді ұстаушылар арасында бәсекелестік болған жоқ. Бернеллдің биліктегі кезінде король тек құпия мөр ордерін немесе канцлерге Ұлы мөрдің астында Канцеляриядан хат шығару туралы бейресми нұсқаулар жиынтығын қолданды, егер король мен Бернелл бөлек болғанда; Бернеллдің қайтысынан кейін құпия мөр ордерлерінің саны күрт өсті. Эдуард канцлеріне және канцлер кеңсесіне осыншалықты сенімді болғандықтан, Бернелл мен кеңсе қызметкерлеріне ханапер жүйесінсыз жұмыс істеуге рұқсат берілді, Роберт пен оның кеңсе қызметкерлері кеңсе ақысынан түскен табыстан пайдалануға құқылы болды. Бернелл сондай-ақ, корольді және оның сарайын ел бойынша ілесіп жүруге емес, Канцелярияны Лондонда орналастыру туралы шешім қабылдады. 1280 жылғы Канцелярияның меморандумында канцлердің және басқа министрлердің үкіметке келіп түскен көптеген өтініштерді сұрыптап, ең шұғыл өтініштерді ғана корольге жіберу міндеті болғаны жазылған. Бернелл 1280-ші жылдардың соңында Гасконияда жұмыс істеді, ол герцогтікті басқаруға және оның үкіметін қайта ұйымдастыруға көмектесті. Ол Гаскониялықтардың тәуелсіздікке деген құштарлығын сезінді және Англияда қолданылатын үкімет жүйелерін енгізуге тырыспады. Сондықтан тарихшы Майкл Престич Эдуардтың билігінің бірінші жартысы Гаскония үшін Плантагенеттер тұсындағы ең табысты үкімет кезеңі болды деп санайды. Кейін, 1291 жылдың маусым айында Бернелл Норхемдегі ағылшын және шотланд ақсүйектерінің кеңесінде Шотландия тағына мұрагерлік мәселесін шешу үшін екі сөз сөйледі. Эдуардтан мұрагерлік дағдарысын тоқтату үшін, немесе Англияда Ұлы дау деп белгілі болған мәселені шешу үшін араласуды сұраған болатын. Уэльс мәселесі бойынша Бернелл Уэльс князі Льюэллин ап Груффудпен байланысты бірнеше кеңестерге қатысты, ал 1277 жылы Льюэллинді Вестминстерге сүйемелдеп барды, онда Льюэллин Эдуардқа адалдыққа ант берді. Бернелл Эдуардтың 1280 жылдары Уэльсті жаулап алу кезінде болды; ол 1282 жылы Руддлан қаласында, содан кейін Конви мен Кернарфонда құжаттарға куә болды.
Өлім және мұра
Бернелл 1292 жылғы 25 қазанда Бервик қаласында қайтыс болды. Оның денесі, жүрегісіз, Уэллс соборының негізгі бөлігіне жерленді; ал жүрегі Бат аббаттығында жерленді. Патшалық істермен әрдайым айналысып жүрсе де, Бернелл өзінің епископтығын кеңейтіп, туыстарын қамтамасыз етті. Епископ болғаннан кейін де Бернелл Джулиана есімді сүйіктісін ұстады. Олардың төрт ұлы болғандығы және оның бірнеше қызы болғандығы туралы әңгімелер тарады, бірақ Бернелл мұның барлығын жоққа шығарды. Ол 1283 жылдың күзінде Актон Бернеллдегі үйінде парламент өткізуге жеткілікті кеңдікке ие, әсем үй шаруашылығын ұстады. Ол бірнеше жас туыстарын, қыздары деп есептелетін қыздарын ақсүйектерге үйлендірді. Амабилла Бернелл патшалық сот судьясының отбасының бір мүшесіне тұрмысқа шықты, ал Джоан Бернеллге қатысты епископқа Уильям Грейстоуктің ұлы онымен үйленеді деген кепілдік берілді. Уильям Бернелл Уэллс соборының деканы болды және епископтың өсиетін орындаушылардың бірі ретінде тағайындалды. Роберт Бернеллдің мұрагері оның жүрегін жақын ұстаған немере інісі Филип болды. Құрылыстың жалпы түрі Норман дәуіріндегі зал-бекініске ұқсас, қоршалған зал үйі болды. Ол сондай-ақ Уэллс қаласындағы Епископ сарайындағы шіркеу мен үлкен залды салдырды. Бернелл Эдуардтың билігінің алғашқы кезеңінде ықпалды тұлға болды және патшалық әкімшіліктің көп бөлігін бақылады. Ол Эдуард 1274 жылы Англияға оралғаннан кейін екі онжылдық бойы бұл жауапкершілікті сақтап қалды. Хаскрофт оның 13 ғасырдағы ең маңызды патшалық әкімшісі болғанын айтады.