Кіріспе

Англияның Чешир графтығындағы тарихи үй-мұражай

Гоуворт ескі залы – Англияның Чешир графтығындағы Гоуворт ауылында орналасқан I санаттағы ескерткіш. Бұл Чеширдің қара және ақ стиліндегі ағаштан жасалған үй. Қазіргі үй 1480 және 1600 жылдар аралығында салынған, ол бұрынғы нормандық үйдің орнына келген. Бұл үй төртбұрышты аула құрайтын жоспармен салынған болуы мүмкін, бірақ көп бөлігі бұзылып, үйді U пішіндес етіп қалдырған. Белгілі тұрғындарының арасында Шекспирдің сонеттеріндегі «Қараңғы әйел» деп саналатын Мэри Фитон және Англиядағы соңғы кәсіби клоун атанған драматург Сэмюэл «Магготи» Джонсон болған. Оның қабірі шағын Ұлттық қор ормандығы – Магготи Вудта орналасқан. 1712 жылы Гоуворт иелігі үшін болған дау атақты жұдырықтасқа әкелді, онда екі жауынгер де қаза тапты. Залдың айналасында формальды бақтар мен саябақтар бар, бұл жер бұрын Элизавета дәуіріндегі ләззат бағы және, мүмкін, тікұю үшін арналған алаң болған. Алаң ІІ дәрежелі* ескерткіш ретінде тіркелген, және қақпа үйі, қақпа бағаналары және бақ қоршаулары сияқты төрт ІІ дәрежелі ескерткішті қамтиды. Зал мен алаң белгілі уақытта жұртшылыққа ашық, сондай-ақ түрлі шаралар ұйымдастырылады. Жаз айларында залдың жанындағы ашық аспан астындағы театр сахнасында концерттер мен басқа да ойын-сауықтар өткізіледі.

Тарих

Бұл жердегі түпкілікті үй Норман дәуіріне дейін салынған. Ең ерте кездегі жазбаша дерек – 1365 жылы үйдегі шіркеуді басқаруға рұқсат берілгені туралы. Үйді 1316 жылы үйлену арқылы мұра еткен Томас Фитон иеленді, және ол 1611 жылға дейін Фитон отбасының меншігінде болды. Түпкілікті үй 15-ші және 16-шы ғасырларда жаңадан салынды. Құрылыс 1480 жылы басталды, ал меншік Чарльз Жерардқа, кейін Макклсфилдтің бірінші графына көшті.

Сыртқы және жоспар

Гоусуорт Олд Холл – Чеширдің қара және ақ түстік дәстүрінде салынған ағаштан жасалған үй. Үйдің көп бөлігі екі қабаттан тұрады. Солтүстік және оңтүстік жағындағы ағаш қаңқасы кірпішпен қапталған, сыртқы бетіне ағаш жабылады. Ішкі жағынан шатырдың құрылымы сақталған. Үйдің жоспары U пішіндес, ашық жағы батысқа қарап, бұрынғы аулаға қарайтын. Бас кіреберіс солтүстік жақта орналасқан, ол Кіреберіс залына апарады. Оның батысында Кітапхана, ал шығысында Таңертеңгі бөлме орналасқан. Кіреберіс залы ең ұзын бөлікке, шығыс бөлігіне, солтүстік жағындағы Ұзын зал мен Асханаға жалғасады. Ұзын зал бастапқыда Үлкен зал болған және шатырға ашық болған, бірақ қазір екі қабатқа бөлінген. Шығыс жағында ас үй мен шіркеу орналасқан. Асханадан қазір Жасыл бөлме деп аталатын бөлмеге өтесіз, ол шығысқа қарай он градусқа бұрылады. Бұл бөлме де бастапқыда шатырға ашық болған, бірақ Үлкен зал емес еді. Де Фигейредо мен Треугерц бұл бастапқыда үлкен, жеке тұрған құрылым болған, мүмкін, қора болған, және шығыс бөлігі салынғанда негізгі ғимаратқа қосылған деп санайды. Оңтүстік бөлігінен аз ғана қалдықтар сақталған. Ол бастапқыда тұрмыстық бөлмелерді қамтыды, бұрынғысы батыс бөлігімен жалғасқан, бірақ ол қазір бұзылған. Асхана мен оңтүстік бөлігінің арасындағы бұрышта Сурет салу бөлмесі орналасқан. Бұл бөлменің ерекшелігі солтүстік жағында үш қабатқа созылған көлбеу терезесі. Ғимараттағы жалғыз даталанған зат – солтүстік жақтағы Рихард Рэни 1570 жылы ойып салған Фитон гербі. Кіреберіс залының батысында Кітапхана орналасқан. Ол екі текшеден тұрады, көлемі 5 метрден 32 метрге дейін. Оның басты элементі – әсем өрнектелген Тюдор шамырауы. Кітап сөрелерін А. В. Н. Пуджин жобалаған. Бұл екі затты да Реймонд Ричардс әкелген, кітап сөрелері Скаррисбрик Холдан келген. Осы жерден шіркеуге кіретін есік бар. Бұл үйдегі үшінші немесе төртінші шіркеу, ол 1935 жылы қасиетті деп жарияланған Томас Морға арналған. Оның ағаштан жасалған көптеген бұйымдары 1803 жылға жатады. Шіркеудегі әшекейлердің көпшілігін Ричардс Ипсвичтегі қолданыстан шығарылған шіркеуден әкелген. Шіркеудегі екі мәрмәр тақташаны жақын маңдағы ауылда туған мүсінші Томас Торникрофт жасаған. Шіркеудің жанында амбулатория немесе баптистерия орналасқан, онда Моррис & Co. жасаған және Эдвард Берн-Джонс жобалаған боялған шыныдан жасалған шрифттер мен бұйымдар бар. Бұларды Ричардс Бёркенхедтегі "Барлық қасиеттілер" шіркеуінен алған. Асханадан кішкентай күзет бөлмесіне өтесіз, онда 17 ғасырға жататын екі орындық және 18 ғасырға жататын блендербус бар. Оның батысында 16-шы ғасырдың ортасынан бері көп өзгермеген залдың негізгі қонақ бөлмесі – Сурет салу бөлмесі орналасқан. Сурет салу бөлмесінің оңтүстігінде Алтын бөлме деп аталатын кішкентай бөлме бар. Бұл бөлмеде 16 ғасырдың басына жататын фриз сақталған, онда Тюдор гүлдері, гүлдер мен құстардың ою-өрнектері бейнеленген. Сондай-ақ, бөлмеде Шарль Жерардың бюсті де бар. Сарайдың оңтүстік-шығыс бұрышында Жасыл бөлме орналасқан. Мұнда Чарльз Тэттершалл Доддтың Гаусворт пасторханасының суреті және 120 данадан тұратын Минтонның кешкі ас жиынтығы бар. Күзет бөлмесінің шығысынан баспалдақ жоғарғы қабаттағы галереяға, оның оңтүстік жағында Босвелл төсегі деп аталатын 16-ғасырлық төрт плакат төсегі бар Соларлыққа әкеледі. Бұрын ол Кент графтығындағы Лимпн қамалында орналасқан. Үйдің басты жатын бөлмесі – зал бөлмесі, оның көп бөлігі 16 ғасырдың басында сақталған. Онда Уильям мен Мэри дәуіріндегі төрт плакат төсегі және бұрын Бреретон Холда болған Фитон отбасы мүшелерінің Зукароның портреті бар. Зал бөлмесіне жақын бөлме заманауи ванна бөлмесіне айналдырылды, оның жанында Мэри Фитонның жатын бөлмесі орналасқан, онда ескі гипс фризі бар. Қалған бөлмелер – француз бөлмесі, онда 18 ғасырға жататын француз төсегі және Гриффин бөлмесі деп аталатын кішкентай жатын бөлмесі бар. Мұның жанында бильярд залы орналасқан, оның төбесінің ағаштан жасалған қабырғалары ашық. Бильярд үстелімен қатар, бөлмеде Альфред Гатлидің Эхоның мәрмәр мүсіні мен Джон Милтонның бюсті бар.

Бау-бақшалар

Үйдің ішкі ауласында шамамен 150 метрлік бақ орналасқан. Сарайдың оңтүстігіндегі ішкі бақ, 16 ғасырдағы алғашқы бақтың орнында салынған, қазіргі заманғы ресімделген бақты қамтиды. Одан әрі, саябақта, бұрынғы бақтың іздері табылды. Саябақ көбінесе төртбұрышты пішіндес, оңтүстік жағынан иіліп шығып тұрады. Ол "бір үлкен көгалды алаң" және "төбешіктер мен ойыстардан" тұрады. 1819 жылы жазған Чешир тарихшысы Джордж Ормерод, бұл жерде садақ тартып ойнауға арналған алаң болған деп санайды. Бұл мәлімет сарайдың ресми нұсқаулығында да қайталанған, онда бұл жердің Королева Елизавета I сарайға келуі үмітімен жасалғаны, бірақ ол ешқашан келмегені айтылады. Қазба жұмыстары "өткенге қатысты құнды мәліметтер берді, бірақ оның нақты уақытын анықтау мүмкін болмады". 17 ғасырға жататын қақпахана екі қабаттан және үш бөліктен тұрады, шатыры тас плиткамен жабылған, ал қабырғалары таспен әшекейленген. Қақпа бағаналары 17 ғасырдың соңына немесе 18 ғасырдың басына жатады. Олар 20 ғасырдың шар тәрізді әшекейлерімен безенілген, боялған таспен қапталған. Бақ қабырғалары 16 ғасырда салынған, кейіннен қосымшалар мен өзгерістер енгізілген. Олар кірпіштен салынған және таспен әшекейленген. Оңтүстік жағында үлкен төртбұрышты қоршау орналасқан. Жақын жердегі орман ішінде Сэмюэл "Магготи" Джонсонның қабірі мен ескерткіші орналасқан. Қабір үстіндегі тас плита кірпіштен жасалған тұғырға орнатылған, жазуы бар. Оның жанында 19 ғасырға жататын тағы бір жазуы бар тас плита тұр. I санатқа енгізілген ғимараттар "өте маңызды, кейде халықаралық деңгейдегі" болып есептеледі және барлық тізімдегі ғимараттардың тек 2,5 пайызын құрайды. II* санатқа енгізілуі, бұл орынның "ерекше маңызды және артық қызығушылық тудыратындығын" білдіреді. Сарай белгілі уақытта жалпы жұртшылыққа ашық. Аулада лицензиясы бар шайхана бар, сонымен қатар сарайда азаматтық некелерге рұқсат беріледі. Салтанатты шаралар Ұзын зал ішінде өтеді, ал тойлар ауладағы шатырда ұйымдастырылуы мүмкін. Жаз айларында сарайға жақын ашық аспан астындағы театр сахнасында спектакльдер, концерттер және басқа да ойын-сауық шаралары өткізіледі.