Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орталық және Шығыс Еуропаның бірнеше еліндегі әкімшілік бөлініс, сондай-ақ әртүрлі елдердегі тарихи воеводстволар.
Administrative division in several countries of central and eastern Europe
historical voivodeships in various countries
Воеводство ( /v//ɔɪ//v//oʊ//d//ʃ//ɪ//p/ VOYvohdship) немесе воеводтық – Орталық және Шығыс Еуропаның бірнеше елінде воевода (губернатор) басқаратын аймақ. Воеводстволар орта ғасырдан бері бар, ал воеводствоның аумағы батыс орта ғасырлық мемлекеттердегі герцогтықтарға ұқсас, себебі воевода лауазымы герцог лауазымымен теңестірілген. Орта ғасырлық Шығыс Еуропадағы басқа да шамамен бірдей лауазымдар мен аймақтар: бан (божан, вожин немесе баян) және банат. Қазіргі кезде бұл термин көбінесе Польшаның провинцияларын (Польша воеводстволары) білдіреді. 2022 жылғы мәлімет бойынша, Польшада 16 воеводство бар.
A voivodeship ('/v//ɔɪ//v//oʊ//d//ʃ//ɪ//p/ VOYvohdship) or voivodate is the area administered by a voivode (governor) in several countries of central and eastern Europe. Voivodeships have existed since medieval times and the area of extent of voivodeship resembles that of a duchy in western medieval states, much as the title of voivode was equivalent to that of a duke. Other roughly equivalent titles and areas in medieval Eastern Europe included ban (bojan, vojin or bayan) and banate. In a modern context, the word normally refers to one of the provinces ([[Voivodeships of Poland) of Poland. as of 2022, Poland has 16 voivodeships.
Терминология
Вой (лат. Voie, водь) – латын тіліндегі "Dux Exercituum" дегенге тең, "жауынгерлердің басшысы" немесе "соғыс басшысы" мағынасын білдіретін сөз. Басында мемлекеттік құрылымда билеушінің жанында тұратын әскери қолбасшы болған. Кейін бұл сөз әкімшілік лауазымдағы адамды білдіретін болды. Әр түрлі тілдерде "воеводство" сөзі воєводство; województwo; voievodat; болгар: voivoda (войвода); серб: vojvodina (војводина), vojvodstvo (војводство) немесе vojvodovina (војводовина); vajdaság; (vajаvodstva) деп аталады. Осы сөздердің кейбіреулері немесе олардың түрі ағылшын тілінде де қолданылуы мүмкін. Сербияның Воеводина автономдық провинциясы осы "воеводина" сөзімен аталған. "Воеводство" сөзі (басқаша жазылуы "воеводство" және "воеводшип") OED және Webster сияқты ағылшын тіліндегі сөздіктерде кездеседі, бірақ ол кеңінен қолданылмайды, ал Польшада және басқа елдерде воеводстволар көбінесе "облыстар" деп аталады. Контекстке байланысты тарихи воеводстволарды "герцогтықтар", "палатинаттар" (латынша "palatinatus" сөзі Польшада воеводство үшін қолданылған), "әкімшілік аудандар" немесе "аймақтар" деп те атауға болады.
A voi(e)vod(e) (literally, "leader of warriors" or "war leader", equivalent to the Latin "Dux Exercituum") was originally a military commander who stood, in a state's structure, next to the ruler. Later the word came to denote an administrative official. Words for "voivodeship" in various languages include the воєводство; the województwo; the voievodat; the Bulgarian: voivoda (войвода); the Serbian: vojvodina (војводина), vojvodstvo (војводство) or vojvodovina (војводовина); the vajdaság; the (vajаvodstva); the Some of these words, or variants of them, may also be used in English. Named for the word for "voivodeship" is the autonomous Serbian province of Vojvodina. Though the word "voivodeship" (other spellings are "voievodship" and "voivodship") appears in English dictionaries such as the OED and Webster's, it is not in common general usage, and voivodeships in Poland and elsewhere are frequently referred to as "provinces". Depending on context, historic voivodeships may also be referred to as "duchies", "palatinates" (the Latin word "palatinatus" was used for a voivodeship in Poland), "administrative districts" or "regions".
Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы
Қазіргі Румыния мен Молдова аумағында Валахия, Молдавия және Трансильвания аймақтары бұрын воеводстволар болған. Қазір Румыния мен Украина арасында бөлінген Марамуреш аймағы да өз алдына воеводство, Марамуреш воеводствосы болды. Қазіргі Сербия аумағындағы тарихи воеводстволарға Салан воеводствосы (9-10 ғасырлар), Сермон воеводствосы (11 ғасыр) және Радослав Чельниктің Сырмия воеводствосы (1527-1530) кіреді. 1848-1849 жылдары «Сербия Воеводинасы» деп аталатын воеводство құрылды; ол 1849 жылдан 1860 жылға дейін Австро-Венгрия империясының құрамында болған Сербия және Теміс-Банат воеводствосына айналды. Осыдан қазіргі Сербияның Воеводина автономиялық провинциясының атауы шыққан.
In the territory of modern Romania and Moldova, the regions of Wallachia, Moldavia and Transylvania were formerly voivodeships. The region of Maramureș, now split between Romania and Ukraine, also used to be its own voivodeship, the Voivodeship of Maramureș. Historical voivodeships in the territory of modern Serbia include the Voivodeship of Salan (9th–10th centuries), Voivodeship of Sermon (11th century), and Voivodeship of Syrmia of Radoslav Čelnik (1527–1530). A voivodeship called Serbian Vojvodina was established in 1848–1849; this was transformed into the Voivodeship of Serbia and Temes Banat, a land within the Austro Hungarian Empire from 1849 to 1860. This is the origin of the name of the present day Serbian autonomous province of Vojvodina.
Польша мен Литвада
Польша жерлерінің нақты кезеңдердегі бөлінісі туралы толық ақпарат алу үшін, "Польшаның әкімшілік бөліністері" ("Тарихи") бетіне қараңыз.
For more information about the divisions of Polish lands in particular periods, see Administrative divisions of Poland ("Historical").