12 ғасырдағы Кентербери архиепископы Уильям де Корбейль

Кіріспе

12 ғасырдағы нормандық монах және Кентерберий архиепискобы Уильям де Корбейль немесе Корбейльдің Уильям (шамамен 1070 – шамамен 21 қараша 1136) – ортағасырлық Кентерберий архиепискобы. Уильямның ерте өмірі мен отбасы туралы өте аз мәлімет белгілі, тек оның Парижден оңтүстікке қарай Корбейде туғаны және екі бауыры болғаны ғана айтылады. Теологиялық білім алған ол қысқа ғана уақыт оқытумен айналысып, кейін Дархам және Лондон епископтарының кеңсе қызметкері болып қызмет етті, соңынан августин канонигі болды. 1123 жылы Уильям Кентерберийлік кафедраға келісімді кандидат ретінде сайланды, ол Англия архиепискобы болған алғашқы канон атанды. Ол бұрын оны капеллан ретінде жұмысқа алған Ральф д’Эскурдың орнын басты. Архиепископтық қызметінің барысында Уильям Йорк архиепискобы Турстанмен Кентерберидің үстемдігі мәселесінде қақтығысқа түсті. Папа Хонорий II бұл мәселені уақытша шешу үшін Уильямды Англиядағы папалық легаты етіп тағайындап, оған Йорк архиепископынан жоғары билік берді. Уильям дін қызметкерлерінің моральдық жағдайына көңіл бөлді және үш легаттық кеңеске төрағалық етті, олардың ішінде бенефициялар мен діни лауазымдарды сатып алу айыпталды және дін қызметкерлері бойдақ өмір сүруге шақырылды. Ол сонымен қатар шебер құрылысшы ретінде де танымал болды; оның салған құрылыстарының арасында Рочестер қамалының мұнарасы бар. Өмірінің соңында Уильям Булонь графы Стефанды Англия королі етіп таңдауға зор ықпал етті, бірақ өліп бара жатқан Генрих I патшаға оның қызы Матильданың мұрагерлігін қолдайтынына ант берген болатын. Кейбір жылнамашылар оны Стефанды патшалыққа тағайындағаны үшін адалсыздық жасаған және сатқындық еткен деп есептесе де, оның ізгілігіне ешкім күмән келтірген жоқ.

Ерте өмір

Уильям де Корбейль, шамамен 1070 жылы Сенадағы Корбейльде дүниеге келген болуы мүмкін. Ол Лаонда білім алды, онда атақты теолог және теология оқытушысы Ансельм Лаоннан дәріс алды. Уильям бір кезде Лаонда оқытумен айналысты. Оның ата-анасы немесе шежіресі туралы белгілі нәрсе – оның екі бауыры болған, Ранулф және Хелгот.

Уильям Дархэм епископы Ранулф Фламбардтың кеңсесіне клерк ретінде кіріп, 1104 жылы Әулие Китберттің денесі ауыстырылған кезде қатысты. Бірақ белгілі бір күні Уильям Кентербери архиепископының үйіне ауысқан сияқты. 1107 және 1112 жылдар аралығында ол Лаонға барып, Ансельм Лаонның лекцияларына қатысты. 1118 жылы Уильям Олдгейттегі Қасиетті Үшбірлік монастырында августиндік орденіне кірді. Кейіннен ол 1121 жылы Лондон епископы Ричард де Боумис тағайындаған Эссекстегі Сент-Оситтегі августиндік монастырының приоры болды. efn|Бұл барондар мен графтарды, сондай-ақ секулярлық жағынан жетекші патшалық қызметкерлерді, ал шіркеулік жағынан епископтар мен кейбір абаттарды қамтыды. 1123 жылдың 2 немесе 4 ақпанында Уильям Кентербери тағына төрт үміткердің арасынан таңдалды; үш сәтсіз үміткердің есімдері белгісіз. Уильям Англияда архиепископ болған алғашқы августиндік каноник болды, бұл Кентербери тағында монахтарға басымдық берген дәстүрден елеулі үзіліс болды. Көптеген замандастары монахтар мен канондар арасында көп айырмашылық жоқ деп санамаса да, Уильямның сайлануы Кентербери тарапындағы монахтар арасында алаңдау тудырды, себебі ол клерк болғандықтан.

Бастылық дау

Уильям, Ланфранктен бастап Кентберридің барлық архиепископтары сияқты, Кентберридің Ұлыбританиядағы барлық епархияларға, оның ішінде Йорк архиепископтығына да басымдық құқығына ие екенін қорғады. Ол Уильямның Кентберридің басымдығын мойындау талабын қабылдағанда оны шіркеуге бекітуден бас тартты; аталған рәсімді Уильямның өзінің суфрагандық епископтары 1123 жылғы 18 ақпанда өткізді. Римге сапар барып, архиепископ ретіндегі билігінің символы – паллийін алғаннан кейін, Уильям Турстанның өзінен бұрын келгенін және Папа Каликст II алдында Уильямның сайлануына қарсы шағымданып, іс қозғағанын білді. Сапарының соңында Папа Кентберридің Йорк үстінен басымдығын мойындамады және Кентберри соборының күнәлі деп саналған құжаттарын жалған деп таныды.

Архиепископтық қызмет

1125, 1127 және 1129 жылдары Вестминстерде легаттық кеңестер өтті, соңғы екеуін архиепископ Уильям шақырды. Бұл кеңеске король Генрих төрағалық етті, ол дін қызметкерлеріне әйелдерін сақтап қалу үшін корольдік қазынаға айып төлеуге рұқсат беру арқылы кәнизақтарға тыйым салудың күшін әлсіретті. Уильямның осы корольдік айыппұлға рұқсат бергені Ханттингдондық Генрихтің жазбаларында сынға алынды. Кеңестерден бөлек, Вильям өзінің епархиясында белсенділік танытып, оның шіркеулерін реформалауға мүдделі болды. Александр Линкольннің епархиясындағы шіркеу мәселесі бойынша Александр Линкольнмен болған жанжал Генрих Хантингдонның одан әрі айыптауына әкелді. Вильям шіркеулік басқару және тағайындау ісінде Роджер Солсбери, Солсбери епископы және король Генрихтің басты кеңесшісі Роджердің көлеңкесінде қалған сияқты. Алайда, Вильям Шеппидегі Минстер монастырын реформалады және Кентерберидегі Сент-Грегори шіркеуінде тұрақты канондар колледжін құрды. Ол сондай-ақ Кентерберидегі Сент-Августин аббаттығының жаңадан тағайындалған аббатынан адалдық сертін алды. Бұл аббаттық король Генрих үшін салынған, қазір шатыры мен едендері жоқ болғанымен, әлі де тұр. Рочестердегі құрылыс 11-ші ғасырдың соңында Гундульф Рочестер тұрғызған тас қабырғалардың ішінде салынды. Қорғаныс мақсатында, сонымен қатар архиепископтар Рочестерге келгенде пайдалануға ыңғайлы тұрғын үйлер үшін салынған. 1127 жылы Рочестер қамалының күзетісі Вильямға және оның архиепископ ретіндегі мұрагерлеріне король Генрихтің бұйрығымен берілді, оларға қаланы өздері қалағандай нығайту және өз әскерлерімен күзету құқығы берілді. Тарихшы Джудит Гриннің пікірінше, қамалдың берілуі архиепископтың корольге адалдығын қамтамасыз ету және Кент жағалауының қорғанысын нығайту мақсатында жасалған. Вильям 1130 жылы мамыр айында киеленген Кентербери соборын салуды аяқтады. Бірақ Генрихтің өлімінен кейін ол Стефанды 1135 жылғы 22 желтоқсанда таққа отырғызды. Оны Винчестер епискобы Генрих Блуа, Стефанның ағасы және Солсбери епискобы Роджер Солсбери көндірді. Епископтар Генрихтің серт беруге құқығы жоқ екенін және өлген король барондар мен епископтарды серттен босатқанын айтты. Корольдік үй басқарушысы Хью Бигод корольдің өлім төсегінде болғанын және корольдің серттен бас тартқанын естігенін кұлақтандырды. Вильям Генрихтен ұзақ өмір сүрмеді, ол 1136 жылғы 21 қарашада Кентербериде қайтыс болды. Ол Кентербери соборының солтүстік трансептіне жерленді. Замандастары оны мақтауға асықпады, ал Матильданың ұлы Генрих II Англия тағына отырғаннан кейін Вильямның беделі төмендеді. Вильям Малмсбери Вильямның сыпайы және қарапайым адам болғанын, ал "заманауи" епископтардың сән-салтанатты өмір салтынан мүлдем өзгеше болғанын айтты. "Геста Стефани" авторы Вильямның ашкөз екенін және ақша жинағанын мәлімдеді. Оны Стефанды таққа отырғызғаны үшін өтірікші және сатқын деп айыптады. Оның шындығына күмән келтіргендер болғанымен, оның діншілдігіне ешкім дау айтқан жоқ.

Legatine councils in 1125, 1127 and 1129 were held in Westminster, the last two called by Archbishop William. This council was presided over by King Henry, who then undermined the force of the prohibition of concubines by permitting the clergy to pay a fine to the royal treasury to keep their women. William's allowance of this royal fine was condemned by the chronicler Henry of Huntingdon. As well as the councils, William was active in his diocese, and was interested in reforming the churches in his diocese. A conflict with Alexander of Lincoln over a church in Alexander's diocese led to further condemnation by Henry of Huntingdon William seems to have been somewhat eclipsed in ecclesiastical administration and appointments by Roger of Salisbury, Bishop of Salisbury, and King Henry's primary advisor. William reformed the nunnery of Minster in Sheppey however, and he installed a college of regular canons at the church of St. Gregory's, in Canterbury. He also secured a profession of obedience from the newly installed abbot of St Augustine's Abbey in Canterbury. Built for King Henry, it is still intact, although it no longer has a roof or floors. The work at Rochester was built within the stone curtain walls that Gundulf of Rochester had erected in the late 11th century. The keep was designed for defence and also to provide comfortable living quarters, which were probably intended for use by the archbishops when they visited Rochester. In 1127, the custody of Rochester Castle was granted to William and his successors as archbishop by King Henry, including the right to fortify the place as the archbishops wished, and the right to garrison the castle with their own men. In the view of the historian Judith Green, the grant of the castle was partly to secure the loyalty of the archbishop to the king, and partly to help secure the defences of the Kent coast. William also completed the construction of Canterbury Cathedral, which was dedicated in May 1130. but after Henry's death he instead crowned Stephen, on 22 December 1135. He was persuaded to do so by Henry of Blois, Bishop of Winchester and Stephen's brother, and Roger of Salisbury, Bishop of Salisbury. The bishops argued that Henry had no right to impose the oath, and that the dying king had released the barons and the bishops from the oath in any event. The royal steward, Hugh Bigod, swore he had been present at the king's deathbed and had heard the king say that he released the oath. William did not long outlive Henry, dying at Canterbury on 21 November 1136. He was buried in the north transept of Canterbury Cathedral. Contemporaries were grudging in their praise, and William's reputation suffered after the accession of Matilda's son, Henry II, to the English throne. William of Malmesbury said that William was a courteous and sober man, with little of the flamboyant lifestyle of the more "modern" bishops. The author of the Gesta Stephani claimed that William was avaricious and hoarded money. None of the chroniclers doubted his piety, even when they named him a perjurer and a traitor for his coronation of Stephen.