Иан Кармайкл: Өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын актері (1920–2010)

Иан Гиллетт Кармайкл (18 маусым 1920 – 5 ақпан 2010) – ағылшын актері, сахнада, экранда және радиода жеті онжылдық бойы үздіксіз жұмыс істеген. Ол Йоркширдің Шығыс жағалауындағы Кингстон-апон-Халл қаласында дүниеге келді. Корольдік драма академиясында оқыды, бірақ оқуы және мансабының алғашқы кезеңдері Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан тоқталды. Әскерден босатылғаннан кейін актерлік қызметке оралып, бастапқыда ревю және скетчтерде сәттілікке жетті. 1955 жылы Джон және Рой Боултинг кинопродюсерлері Кармайклды байқап, оны бес фильміне басты рөлдердің біріне шақырды. Алғашқысы – 1956 жылғы «Жеке адамның қадамы» фильмі, бұл британдық армияны сатиралық тұрғыдан бейнелейтін туынды. Ол рөлі үшін сыншылар мен көрермендер тарапынан, соның ішінде американдық нарықта мақтау алды. Көптеген рөлдерде ол жағымды, көбінесе апатқа ұшырайтын, әдемі мінезді кейіпкерді сомдады. 1960 жылдардың ортасында ол BBC телеарнасы үшін П.Г. Вудхаустың туындылары негізінде «Вудхаустың әлемі» сериалында Берти Вудхаусты ойнады, бұл рөлі үшін көбінесе оң пікірлер алды, тіпті Вудхаус өзі де жоғары бағалады. 1970 жылдардың басында ол тағы бір жоғары сыныпты әдеби кейіпкер – Дороти Л. Сайерстің туындысы бойынша әуесқой, бірақ талантты тергеуші Лорд Питер Уимси рөлін ойнады. Кармайклдың жетістігінің көп бөлігі рөлге жаттығу мен репетицияға ұқыпты дайындалуының нәтижесі болды. Ол комедиялық актер Лео Франклинмен бірге жұмыс істеген кезде юмор өнерінің ерекшеліктері мен техникасын үйренді. Кармайкл мейірімді, бірақ салғылы жоғары сыныпты ағылшын рөліндегі стереотиптен жалыққанмен, оның шеберлігі көрермендердің оның әзілдеріне күлуіне және оған деген құрметін сақтауына мүмкіндік берді. The Guardian газетіндегі Кармайклдың некрологында Деннис Баркер оның «адамдық сезімнен айырылмастан, ақымақтық рөлдерді ойнай білуінің арқасында кейіпкерлеріне әрқашан біршама қадір-қасиеттілік сыйлайтын» деп жазды.

Ерте өмір

Ян Гиллетт Кармайкл 1920 жылғы 18 маусымда Йоркширдің шығыс бөлігіндегі Кингстон-апон-Халл қаласында дүниеге келді. Ол Кейт (Гиллетт) пен оның күйеуі Артур Денхолм Кармайклдың үлкен баласы болды, Артур Денхолм Кармайкл отбасының әшекей бұйымдары сататын дүкенінде оптик ретінде жұмыс істеді. Кармайклдың екі кіші қарындасы болды, Мэри мен Маргарет егіздер, олар 1923 жылғы желтоқсанда туған. Оның өмірбаясын жазған Роберт Фейрклоу Кармайклдың бала кезін "ерекше, сүйікті өмір" деп сипаттайды; оның ата-анасы үй қызметкерлерін және аспазды жұмысқа алды. Оның алғашқы білімі төрт жасында жергілікті Фробель үй мектебінде бір семестр оқумен шектелді, бірақ оның ата-анасы "оның үйге әкеле бастаған өте жаман тіліне" қатты таңқалғаннан кейін оқу тоқтатылды, деп жазады Алекс Дженнингс, Кармайклдың өмірбаяны Оксфорд ұлттық өмірбаяны сөздігінде. 1928 жылы Кармайкл Солтүстік Йоркширдегі Скарборо колледжіне жіберілді, онда ол жеті және он үш жас аралығында оқыды. Оған мектептегі қатаң және авторитарлық тәртіп ұнамады. Ол тәртіпті "Дикенс романынан алынғандай" деп сипаттады, ережелерді бұзғандарға тіпті ұсақ-түйек нәрсе үшін де дене жазасы қолданылды; таңертең және кешке жуыну суық сумен жасалды, ал қыс айларында судың үстінде мұз қабаты жиі пайда болатын. 1933 жылы Кармайкл Скарборо колледжін тастап, Ворстерширдегі жеке мектеп – Бромсгроув мектебіне түсті. Біраз уақыттан кейін ол "жаңа оқу бағдарламасы тым қиын емес" деген қорытындыға келді, бұл оған өзіне қызықтырақ нәрселерге – актерлік өнерге, танымал музыка мен крикетке – назар аударуға мүмкіндік берді. 1930 жылдардың соңында Кармайкл Лондондағы Корольдік драмалық өнер академиясына (RADA) оқуға шешім қабылдады. Оның ата-анасы оның отбасылық әшекей бизнесіне қосылуын қалаған, бірақ ұлының шешімін қабылдады және 1939 жылғы қаңтарда Йоркширден Лондонға кеткенде оны қаржылық жағынан қолдады.

Алғашқы мансабы мен әскери қызмет, 1939-1946

Кармайкл RADA-дағы уақытын жақсы өткізді, соның ішінде курсында әйелдердің саны еркектерден көп болғанын, ол «керемет жағдай» деп сипаттады. Автобиографиясында ол 1930 жылдардың соңындағы RADA-дағы уақытын жылы еске алды: «Мектеп тәртібінің шектеулерінен арылып, қызығушылықтары мен құштарлықтарын бөлісетін жас жігіттер мен қыздармен күнделікті араласу мүмкіндігіне ие болғандықтан, бұл шексіз қуанышқа толы кезең болды. Дегенмен, бұл қуаныш Еуропадағы жағдайдың нашарлауына байланысты азайды. Мен жылдар бойы армандаған болашақтың табалдырығында тұрғанда, барлығы шам секілді сөніп қалуы мүмкін деген қорқыныш көтере алмайтын ауырлық болды». Екінші семестрінде Кармайкл өзінің алғашқы кәсіби актерлік рөлін алды: Карел Чапектің «R.U.R.» пьесасындағы робот рөлін Шығыс Лондондағы Майл-Эндтегі Халық сарайы театрында ойнады. Ол бұл тәжірибені «салқын әрі шабыттандырмайтын театр сахнасында орындалған жаман ойын» деп еске алды, ал оның өзінің рөліне ешқандай актерлік шеберлік қажет болмады. Содан кейін ол RADA-ның Ванбрух театрында «Жазғы түнгі арман» пьесасында Флейта рөлінде ойнады. Премьера 1 қыркүйек 1939 жылы өтті, сол күні Гитлер Польшаға шабуыл жасады. Пьесаның екінші көрсетілімінен кейін оның қойылымы тоқтатылды, себебі RADA соғыс жариялануға дайындықпен жабылды; келесі күні Ұлыбритания соғысқа қатысты. Кармайкл отбасылық үйіне оралды және офицерлік кадеттік резервке қабылдану үшін қажетті құжаттарды толтырды, офицерлік шен алуға үміттенеді. Ол 2 қазанға дейін жақын жердегі шаруа қожалығында егін жинауға көмектесті, содан кейін әскерге шақырылды; оған 18 маусымда 1940 жылы жиырмаға толуына дейін оқуды күту керектігі айтылды. Соғыстың алғашқы айларындағы әскери қимылдардың шектеулі болуына байланысты RADA жабылу туралы шешімін қайта қарастырып, қайта ашуға бекітті. Кармайкл Лондонға оралып, RADA студенттері Джеффри Хибберт пен Патрик Макнимен бірге тұрды; Кармайкл мен Макни өмір бойына дос болды. 1940 жылдың маусым және тамыз айлары аралығында Кармайкл Герберт Фарджон жасаған «Nine Sharp» ревюінің он апталық гастрольдік сапарында болды. Гастрольден кейін Кармайкл 12 қыркүйекте Каттерик Гарризонындағы оқу-жаттығуларға келді. Он апталық негізгі жаттығудан кейін ол офицерлік курста оқу үшін Корольдік әскери академиясына (Sandhurst) жіберілді. Оқуын аяқтап, 1941 жылдың наурыз айында Корольдік бронетанктік корпусының 22-ші драгун полкіндегі екінші лейтенант шеніне ие болды. 1941 жылдың қараша айында оқу маневрінің соңында Солтүстік Йоркширдегі Уитби қаласына жақын жерде Кармайкл өзінің «Валентин» танкының люгін жабуға тырысқанда, люк жабылып, сол қолындағы саусағының ұшын кесіп алды. Операция дұрыс жасалмағандықтан, ол бірнеше ай бойы ауырсынуға ұшырады, кейін бірнеше айдан кейін тағы бір операция жасады. Ол бұл жағдайды «өте өкінішті» және «өз-өзіне келтірген жалғыз жарақатым» деп сипаттады. Францияны азат етуге дайындық кезінде Кармайкл бригадасының ойын-сауық бөлігі ретінде ревюлер мен қойылымдарды ұйымдастыра бастады. 1944 жылдың 16 маусымында, D-күнінен кейін он күн өткен соң, Кармайкл және оның бронетанктік барлау тобы Францияға қонды. Ол полкімен бірге Германияға дейін шайқасты, ал 1945 жылдың мамырындағы Еуропадағы Жеңіс күніне дейін капитан шеніне көтеріліп, есімдері тізімге енгізілді. Кармайкл полкі 30-шы корпустың құрамына кірді, ал Германиядағы соғыстан кейінгі алғашқы міндеттердің бірі – оккупациялық күштердің әл-ауқатын қамтамасыз ету болды. Корпустың қолбасшысы генерал-лейтенант Брайан Хоррокс болды, ол ойын-сауық үшін репертуарлық труппа құруды бұйырды. Кармайкл кастингке қатысқанда, бөлімнің бастығы Ричард Стоун екенін таныды, ол RADA-дағы замандасы болған актер; Кармайкл труппаға қабылданды және Стоунға басқа мүшелерді кастингтен өткізуге көмектесті. Кастингке қатысқан комедия актерлерінің бірі Фрэнки Хоуэрд болды, Кармайкл оны «өте тартымсыз, тым тәртіпсіз және өте күлкілі емес» деп ойлады. Стоун келіспей, комикті Корольдік армиялық қызмет корпусының концерттік тобында өнер көрсетуге шақырды. Корпустың труппасына Entertainments National Service Association (ENSA) актерлері де қосылды; Кармайкл олармен сахнада жиі көрінбеді, бірақ жиырма шоудың продюсері ретінде жұмыс істеді. 1946 жылдың сәуірінде Стоун жоғарылатылып, Ұлыбританияға ауыстырылды; Кармайкл майор шеніне көтеріліп, театр труппасын басқарды. Оның труппа басшылығы қысқа болды, себебі ол сол шілдеде демобилизацияланды.

Carmichael enjoyed his time at RADA, including the fact that women outnumbered men on his course, which he described as "heady stuff" after his boys only boarding school. He remembered the time at RADA in the late 1930s fondly in his autobiography, describing it as:

A period of unconfined joy, occasioned by my finally shaking off the shackles of school discipline and being able to mix daily with young men and young women who shared my interests and enthusiasms. This joy was, nevertheless, being tempered by the worsening European situation. The fear that now, just as I was standing on the threshold of a future that I had dreamed about for years, the whole thing might be snuffed out like a candle was too unbearable to contemplate. During his second term Carmichael had his first professional acting role: as a robot in Karel Čapek's R. U. R. at the People's Palace theatre, in Mile End, East London. He recalled the experience as "a dull play performed in a cold and uninspiring theatre and my particular contribution required absolutely no acting talent whatsoever". He then appeared as Flute in A Midsummer Night's Dream at RADA's Vanbrugh Theatre. The opening night was 1 September 1939, the day Hitler invaded Poland. After the play's second performance its run was ended, as RADA shut down in anticipation that war was about to be declared; the following day the UK joined the war. Carmichael returned to his familial home and completed the forms to join the Officer Cadet Reserve, hoping to be commissioned as an officer. He helped gather the harvest in a nearby farm until 2 October, when he was attested into the army; he was told he would have to wait until he was twenty—on 18 June 1940—before he started training. As the early months of the war were marked by limited military action, RADA reassessed its closure, and decided to reopen. Carmichael returned to London and shared lodgings with two fellow RADA students, Geoffrey Hibbert and Patrick Macnee; Carmichael and Macnee became lifelong friends. Between June and August 1940 Carmichael was on a ten week tour of Nine Sharp, a revue developed by Herbert Farjeon. After the tour Carmichael reported for training on 12 September at Catterick Garrison. After ten weeks' basic training, he was posted to the Royal Military Academy Sandhurst to become an officer cadet. He completed his training and passed out in March 1941 as a second lieutenant in the 22nd Dragoons, part of the Royal Armoured Corps. At the end of training manoeuvres in November 1941, near Whitby, North Yorkshire, Carmichael was struggling to close the hatch of his Valentine tank when it slammed down, cutting off the top of a finger on his left hand. The surgery was botched and caused him pain for several months; he had a second operation several months later. He described it as "dashed unfortunate" and "my one and only war wound, albeit a self inflicted one". In between training for the liberation of France Carmichael began producing revues and productions as part of his brigade's entertainment. On 16 June 1944, ten days after D Day, Carmichael and his armoured reconnaissance troop landed in France. He fought through to Germany with the regiment and by the time of Victory in Europe Day in May 1945, he had been promoted to captain and mentioned in despatches. Carmichael's regiment was part of 30 Corps and an initial post war challenge in Germany was the welfare of the occupying forces. The corps' commanding officer was Lieutenant General Brian Horrocks, who ordered a repertory company to be formed for entertainment. When Carmichael auditioned he recognised the major in charge of the unit as Richard Stone, an actor who had been a contemporary at RADA; Carmichael was taken into the company and assisted Stone with auditioning other members. One of the comedians who auditioned was Frankie Howerd, whom Carmichael thought "very gauche too undisciplined and not very funny either. Very much the amateur". Stone disagreed and signed the comic up to perform in a Royal Army Service Corps concert party. The corps' company was also joined by actors from Entertainments National Service Association (ENSA); Carmichael did not often appear on stage with them, but worked as the producer of twenty shows. In April 1946 Stone was promoted and was transferred to the UK; Carmichael was promoted to major and took control of the theatrical company. His leadership of the company was short lived, as he was demobilised that July.

Соғыстан кейінгі алғашқы мансабы, 1946-1955

1946 жылдың шілдесінде Кармайкл Стоунмен келісімшартқа қол қойды, ол да демобилизацияланған және театр агенті ретінде жұмыс істеген. Кармайкл соғыстан кейінгі алғашқы рөлін 1946 жылдың ортасында «Біздің арамызда» ревюінде ойнады. Ол «Ол кремді есік қалады» комедиясында екі шағын рөлде пайда болды – ол қонақүй тікелей байланыс қызметкері және BBC тілшісі болды. 1946 жылдың қазан айынан бастап қойылым Ұлыбритания бойынша он екі апталық турнеге шықты, содан кейін төрт ай бойы Лондонның Шафтсбери даңғылындағы Аполлон театрында көрсетілді. 1947 және 1951 жылдар аралығында Кармайкл сахнада пьесалар мен ревюлерде ойнады, соңғылары көбінесе Чаринг Кросс, Виллиерс көшесіндегі Players' Theatre-да қойылды. Ол 1947 жылы BBC телеарнасындағы «Жаңа беттер» ревюінде дебют жасады, онда Зои Гейл, Билл Фрейзер және Чарльз Хотри де болды. 1948 жылдан бастап ол «Бонд көшесі» (1948), «Троти Трю» және «Құрметті мырза Прохак» (екеуі де 1949) сияқты фильмдерде де ойнай бастады; бұл ертегі рөлдер шағын болды және оның есімі титрлерде көрсетілмеді. Ол 1949 жылдың көп бөлігін «Лиля Домино» опереттасымен Ұлыбритания бойынша отыз апталық гастрольде өткізді. Дженнингстің сөзінше, Кармайклдың «алғашқы көзге түсетін табысы» 1951 жылы «Лирик ревюі» болды; қойылым 1952 жылы «Глобус ревюі» ретінде «Глобус» театрына (қазіргі Гиелгуд театры) көшірілді. Ол «The Stage» индустриялық басылымында жағымды пікір алды, онда оның «Банк мейрамы» атты бір скетчтегі комедиялық өнері «көзіне дәл тигені» туралы жазылған, ол макинтош астында жағажайда киімін шешуді қамтиды. Кармайкл келесі үш жылды сахналық ревюлерде және фильмдердегі шағын рөлдерде өткізді. Ревюлерде жұмыс істеуді ұнатса да, ол мансабында тоқтап қалудан қорқатын. 1954 жылы «The Stage» журналына берген сұхбатында ол: «Мен менеджерлер мен режиссерлер мені тек ревю артисі деп ойлауы мүмкін деп қорқамын, мен эскиздерде ойнауды қаншалықты ұнататынымды ескерсек, бір адам жасай алатын кейіпкерлердің санына шек қою керек деп ойлаймын. Қазір мен жеңіл комедияда немесе фарста рөл ойнауға шақырылсам деймін» деді. 1954 жылдың қарашасынан 1955 жылдың мамырына дейін ол Лондонның Странд театрында Роланд Калвер мен Корал Браунмен бірге Саймон мен Лаура қойылымында Дэвид Прентис рөлінде ойнады. Келесі жылы Мюриэл Бокс бұл қойылымның фильмдік нұсқасын түсірді; ол Кармайклдан оның рөлін қайталауын сұрады, ал Браун мен Калвердің рөлдерін Кей Кендалл мен Питер Финч ойнады. «Таймс» газетінің рецензенты Кармайкл «фильмді екеуінен де ұрлап алуға жақын» деп жазды. 1955 жылы Кармайкл «Колдиц тарихы» фильмінде де ойнады. Ол Гард офицері Робин Картрайттың рөлін сомдады және экран уақытының көп бөлігін Ричард Уоттиспен бірге өткізді; екеуі фильмде комикалық рельеф элементін қамтамасыз етті, Фэрклоу оны «Фланеган мен Алленнің құрмет көрсетуі» деп сипаттады. «The Colditz Story» Кармайклдың тоғызыншы фильмдегі рөлі болды және ол, Фэрклоудың айтуынша, Джон Миллс пен Эрик Портманнан кейінгі титрлерде алтыншы орынға көтерілді.

In July 1946 Carmichael signed with Stone, who had also been demobilised and had set up as a theatrical agent. Carmichael obtained his first post war role in the revue Between Ourselves in mid 1946 before he appeared in two small roles in the comedy She Wanted a Cream Front Door— a hotel receptionist and a BBC reporter. The production went on a twelve week tour round Britain from October 1946, and then ran at the Apollo Theatre in Shaftesbury Avenue, London, for four months. Between 1947 and 1951 Carmichael appeared on stage in both plays and revues —the latter often at the Players' Theatre in Villiers Street, Charing Cross. He made his debut appearance on BBC television in 1947 in New Faces, a revue that also included Zoe Gail, Bill Fraser and Charles Hawtrey. From 1948 he also began appearing in films, including Bond Street (1948), Trottie True and Dear Mr. Prohack (both 1949); these early roles were minor parts and he was uncredited. He spent much of 1949 in a thirty week tour of Britain with the operetta The Lilac Domino. According to Jennings, Carmichael's "first conspicuous success" was The Lyric Revue in 1951; the production transferred to The Globe (now the Gielgud Theatre) as The Globe Revue in 1952. He received a positive review in the industry publication The Stage, which reported that he "hits the bull's eye" for his comic performance in one sketch, "Bank Holiday", which involved him undressing on the beach under a mackintosh. Carmichael spent the next three years appearing in stage revues and small roles in films. Although he enjoyed working in revues, he was concerned about being stuck in a career rut. In a 1954 interview in The Stage, he said "I'm afraid that managers and directors may think of me only as a revue artist, and much as I enjoy acting in sketches I feel there must be a limit to the number of characters one is able to create. What I would like now is to be offered a part in light comedy or a farce". Between November 1954 and May 1955 he appeared as David Prentice in the stage production of Simon and Laura alongside Roland Culver and Coral Browne at the Strand Theatre, London. The following year a film version was directed by Muriel Box; she asked Carmichael to repeat his role, while Browne and Culver's roles were taken by Kay Kendall and Peter Finch. The reviewer for The Times thought Carmichael "comes near to stealing the film from both of them". In 1955 Carmichael also appeared in The Colditz Story. He played Robin Cartwright, an officer in the Guards, and spent much of his screen time appearing with Richard Wattis; the two men provided an element of comic relief in the film, with what Fairclough describes as a "Flanagan and Allen tribute act". The Colditz Story was Carmichael's ninth film role and he had, Fairclough notes, risen to sixth in the credits behind John Mills and Eric Portman.

Экрандағы табысы, 19551962

1955 жылы Кармайклға кинорежиссер егіз ағайынды Боултингтер хабарласты. Олар оның Алан Хакнидің «Жеке адамның ілгерілеуі» және Генри Сесилдің «Құқықтағы бауырлар» романдарының екі фильмдік нұсқасында түсуін қалады, сондай-ақ барлығы бес фильмге опция болды; соңғы келісім-шарт бойынша алты фильм түсірілуге тиіс болды. Боултингтердің Кармайклмен алғашқы жұмысы – 1956 жылы шыққан «Жеке адамның ілгерілеуі» фильмі, ол британ әскеріне сатиралық көзқараспен қарады. Фильм 1956 жылдың ақпан айында көрсетілді және Кармайкл, Ричард Аттенборо, Дэннис Прайс және Терри Томас бас рөлдерде ойнады. Фильм тарихшысы Алан Болтон «Пайда болған сын-есімдер әртүрлі болды және сыншылардың пікірі фильмге деген халықтың ынтасына сай келмеді» деп атап өтті; ол сол жылы британдық прокатта екінші немесе үшінші орын алды. Кармайкл рөлі үшін мақтау алды, соның ішінде «Манчестер Гардиан» газеті оның «комедиялық актер ретіндегі әлеуетін толыққанды пайдаланды» деп жазды; ал «Таймс» газетінің сыншысы Кармайкл «тағатты және мейірімді» актерлік шеберлігін көрсетті, тіпті мас сахнаны да комедиялық реңде бейнеледі. Фильм американдық көрермендерге Кармайклды таныстырды және оның АҚШ-тағы экрандық бейнесі сыншылар тарапынан жылы қабылдады. «Пиктургерде» жазған Маргарет Хинксман «Жеке адамның ілгерілеуінен» кейін Кармайклдың «Британияның ең бағалы актерлерінің біріне» айналғанын мәлімдеді. 1956 жылдың маусымынан қыркүйегіне дейін Кармайкл Рой Боултинг режиссерлік еткен «Ағалы-қарындас» фильмінің түсіріліміне қатысты; фильмде Аттенборо және Терри Томас та ойнады. Фильм 1957 жылдың наурыз айында көрсетілген кезде Кармайкл оң пікірлер алды, соның ішінде «The Evening Standard» газетінің сыншысы Филип Оукс Кармайклдың «өзін менің пікірімше, біздің ең жақсы жеңіл комедиялық актерлеріміздің қатарына қосатынын» айтты. «Манчестер Гардиан» газетінің сыншысы Кармайклдың «жақсы тәрбиеленген, ізгі ниетті, шатасқан беймәлімдігімен күлкілі екенін» атап өтті. 1957 жылдың қыркүйегінде Кармайкл Боултинг ағайындыларының үшінші фильмі «Бақытты Джимде» Терри Томас пен Хью Гриффитпен бірге Кингсли Амистің 1954 жылғы романының бейімделуінде ойнады. Фэрклоу фильм сыншылар тарапынан жақсы қабылдамағанына қарамастан, Кармайклдың актерлік шеберлігі жоғары бағаланды. «Манчестер Гардиан» газеті Кармайклдың «көп жағынан керемет болғанымен, «Ағалы-қарындастардағыдай» бізді қызықтыратын ұятты жағдайларды көрсетуге азырақ мүмкіндік алғанын» мәлімдеді, ал «The Daily Telegraph» газетінің сыншысы «Кармайклдың Джим, солтүстік акцентімен және комикалық мінез-құлқымен толық, автордың ойын тірілтуі мүмкін» деп жазды. Содан кейін Кармайкл Боултингтермен төртінші фильмде, 1958 жылдың наурыз айында шыққан «Келіншек бақытты» фильмінде ойнады, онда Жанет Скотт, Сесил Паркер, Терри Томас және Джойс Гренфелл де қатысты. Кармайкл 1957 жылдың соңында және 1958 жылдың көп бөлігінде «Махаббат туннелі» сахналық қойылымымен айналысты. Журналист Р. Б. Мариотт оны «сәл ессіз, керемет күлкілі комедия» деп сипаттады, ол Ұлыбритания бойынша бес апталық турнеден өтті, содан кейін 1957 жылдың желтоқсаны мен 1958 жылдың тамызы аралығында Лондонның «Ең Көрнекті Театрында» көрсетілді. 1958 жылдың сәуір айында Кармайкл BBC Home Service радиосының «Desert Island Discs» бағдарламасына сұхбат берді. Кармайкл тағы да «Жеке адамның ілгерілеуіндегі» Стэнли Виндраш рөлін сомдады, ол Боултингтермен түсірген бесінші фильмі «Мен бәрі жақсымын, Джек» фильмінде, ол 1959 жылдың тамызында көрсетілді. «Жеке адамның ілгерілеуінен» бірнеше актерлер өз рөлдерін қайталады: Прайс (Бертрам Трасепурсел рөлінде); Аттенборо (Сидни Де Вере Кокс рөлінде) және Терри Томас (майор Хичкок рөлінде). Фильмде жаңа кейіпкер – Питер Селлерс, кәсіподақ дүкенінің басшысы Фред Кайт рөлінде пайда болды. Фильм 1960 жылы британдық прокатта ең көп табыс әкелген фильм болды және Селлерске 13-ші Британ академиясының кино сыйлығында «Ең үздік британдық актер» сыйлығын жеңіп алды. Селлерс фильм үшін көп мақтау алғанымен, Кармайкл да рөлі үшін жақсы пікірлер алды, «The Illustrated London News» газеті оның «тамаша алдаумен» және «жұмыста да, демалыста да тартымды» екенін айтты. 1960 жылы Кармайкл Стивен Поттердің «ойын шеберлігі» сериясы негізінде түсірілген «Шалуалар мектебінде» ойнады. Оның қасында Терри Томас, Алястер Сим және Жанет Скотт болды. Фильмге оң пікірлер айтылмаған, бірақ актерлер өздерінің еңбегі үшін мақталды. «Шалуалар мектебі» фильмінің түсірілуі Кармайклдың бес жылдағы оныншы фильмі болды. Фэрклоу 1950-ші жылдардың соңы мен 1960-шы жылдардың басында Кармайклдың әріптестері арасында жұмыс істеуге қиындық тудыратыны туралы пікір қалыптасқанын атап өтті. BBC Телевизиясының Жеңіл Ойындар бөлімінің басшысы Эрик Машвиц ішкі меморандумда Кармайклдың келісімдер кезінде «үлкен қиындықтар» тудырғанын жазды және «оның сәттілігіне басы қатқан сияқты» деген қорытындыға келді. Кейбір актерлер оған өзінің ролін жақсартуға тырысқанда немесе әріптес актерлерін озыстыруға тырысқанда, оның «Кармайклдың стилінде әрекет ететінін» еске салды, мысалы, 1962 жылы «Аматорлық креветка» фильмін түсірген кезде Дерек Ниммо. Сынаптамаға қарамастан, Кармайкл осы кезеңді «менің өмірімдегі ең бақытты бес немесе алты жыл» деп сипаттады. 1961 жылдың желтоқсанында Кармайкл әр кеште «Газебо» комедиялық детективтік пьесасында ойнады және күндіз «Қос төсек» фильмін түсірді. Оған физикалық және психикалық жүктеме тым ауыр болды, ол қойылымның ортасында құлап түсті. Пьесаның продюсері Гарольд Филдинг Кармайклға кем дегенде екі апта демалысқа шығуын бұйырды және оның әйелімен Швейцарияда демалуына ақша төледі. Ол 23 желтоқсанда қойылымға оралды, бірақ Рождество күні қойылымы кезінде дауысынан айрылып, тек бірінші актіні ғана аяқтай алды. Ол бірнеше күннен кейін қойылымға оралды, бірақ 1962 жылдың 28 қаңтарында дәрігерлердің кеңесі бойынша мұражайдан кетіп қалды.

In 1955 Carmichael was contacted by the filmmaker twins the Boulting brothers. They wanted him to appear in two film versions of novels—Private's Progress by Alan Hackney and Brothers in Law by Henry Cecil—with an option for five films in all; the final contract was for a total of six films. The Boultings' first work with Carmichael was the 1956 film Private's Progress, a satire on the British Army. The film opened in February 1956 and starred Carmichael, Richard Attenborough, Dennis Price and Terry Thomas. The film historian Alan Boulton observed "Reviews were decidedly mixed and the critical response did not match the popular enthusiasm for the film"; it was either the second or third most popular film at the British box office that year. Carmichael received praise for his role, however, including from The Manchester Guardian, which thought he "fulfils his promise as a comedian"; the reviewer for The Times thought Carmichael acted "with an unfailing tact and sympathy—he even manages to make a drunken scene seem rich in comedy". The film introduced American audiences to Carmichael, and his screen presence in the US was warmly received by reviewers. The reviewer Margaret Hinxman, writing in Picturegoer, considered that after Private's Progress Carmichael had become "one of Britain's choicest screen exports". From June to September 1956 Carmichael was involved in the filming of Brothers in Law, which was directed by Roy Boulting; others in the cast included Attenborough and Terry Thomas. When the film was released in March 1957 Carmichael received positive reviews, including from Philip Oakes, the reviewer from The Evening Standard, who concluded that Carmichael "confirms his placing in my form book as our best light comedian". The reviewer for The Manchester Guardian thought Carmichael was "irrepressibly funny in his well bred, well intentioned, bewildered ineptitude". In September 1957 Carmichael appeared in a third Boulting brothers film, Lucky Jim in which he appeared alongside Terry Thomas and Hugh Griffith in an adaptation of a 1954 novel by Kingsley Amis. Fairclough notes that while the film was not well received by the critics, Carmichael's performance received great praise. The Manchester Guardian considered that Carmichael, "although in many ways excellent, has fewer chances than in Brothers in Law to delight us with those studies in agonised embarrassment in which he excels", while The Daily Telegraph reviewer considered "[Carmichael's] Jim, complete with North Country accent and the ability to pull comic faces, might so easily have been the author's creation brought to life off the page." Carmichael then appeared in a fourth film with the Boultings, Happy Is the Bride, a lightweight comedy of manners released in March 1958 which also included Janette Scott, Cecil Parker, Terry Thomas and Joyce Grenfell. Carmichael spent much of the end of 1957 and most of 1958 on stage with The Tunnel of Love. The journalist R. B. Marriott described it as a "slightly crazy, wonderfully ridiculous comedy", and it had a five week tour around the UK which preceded a run at Her Majesty's Theatre, London, between December 1957 and August 1958. During the run, in April 1958, Carmichael was interviewed for Desert Island Discs by Roy Plomley on the BBC Home Service. Carmichael once again appeared as Stanley Windrush, the character he portrayed in Private's Progress, in his fifth film with the Boultings, I'm All Right Jack, which was released in August 1959. Several other actors from Private's Progress also reprised their roles: Price (as Bertram Tracepurcel); Attenborough (as Sidney De Vere Cox) and Terry Thomas (as Major Hitchcock). A new character was introduced in the film, Peter Sellers as the trade union shop steward Fred Kite. The film was the highest grossing at the British box office in 1960 and earned Sellers the award for Best British Actor at the 13th British Academy Film Awards. Although Sellers received most of the plaudits for the film, Carmichael was given good reviews for his role, with The Illustrated London News saying he was "in excellent fooling" and "delicious both at work and at play". In 1960 Carmichael appeared in School for Scoundrels, based on Stephen Potter's "gamesmanship" series of books. Appearing alongside him were Terry Thomas, Alastair Sim and Janette Scott. The reviews for the film were not positive, but the actors were praised for their work in it. The release of School for Scoundrels was Carmichael's tenth film in five years. Fairclough observes that during the late 1950s and early 1960s, Carmichael began to get a reputation among his colleagues as being difficult to work with. Eric Maschwitz, the BBC's Head of Light Entertainment for Television, recorded in an internal memo that Carmichael had given "great difficulty" during negotiations, and concluded that "his head seems to have been a little turned by his success". Some actors had to point out to him that he was "doing a Carmichael" whenever he tried to improve his billing, or upstage his fellow actors, including Derek Nimmo in 1962, during the filming of The Amorous Prawn. Despite the criticism, Carmichael described the period as "I think the happiest five or six years of my whole career". In December 1961 Carmichael was appearing in the comedy mystery play The Gazebo every evening and filming Double Bunk during the day. The mental and physical toll on him was too much, and he collapsed in the middle of a performance. The show's producer, Harold Fielding, instructed Carmichael to take at least two week's holiday to rest, and he paid for Carmichael and his wife to have a holiday in Switzerland. He returned to the show on 23 December, but he lost his voice during the Boxing Day show and could only complete Act 1. He returned to the show after a few days, but left permanently on 28 January 1962 on his doctor's orders.

Жартылай зейнетке шығу, 1979-2009

1979 жылы Кармайкл өзінің өмірбаянын – «Will the Real Ian Carmichael» атты кітабын жариялады, бұл Фэрклоу «жартылай зейнеткерлікке» шығуы деп атаған Йоркширде болды. Ол эпизодтық түрде жұмыс істеуін жалғастырды, соның ішінде 1983 жылғы «Жел есетін тоғайда» фильміндегі Тышқанның даусын жазды және 1984-1990 жылдар аралығында сол аттас телесериалды баяндады. 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында ол Вудхаус туындыларын қайта қарап, екі радиоқойылымда – «Қанатты шошқалар» және «Галахад Блэндингсте» Галахад Трипвудтың даусын берді. 1992 және 1993 жылдары ол «Strathblair» атты BBC отбасылық драмасында Сэр Джеймс Мензиз рөлін ойнады, ол 1950 жылдардағы оқиғаларды суреттейді және жексенбі кештері көрсетілді. 1995 жылғы маусымда ол Ричард Бринсли Шериданның «Шаярлық мектеп» пьесасында Сэр Питер Тизл рөлінде соңғы сахналық рөлін ойнады. 2003 жылдан бастап ол ITV ауруханалық драмалық сериалы «The Royal» да Т. Дж. Миддлдич рөлін сомдады. Ол 2009 жылға дейін «The Royal» сериалында түсірілімдерге қатысты.

Жеке өмір

1941 жылдың наурыз айының соңында Кармайклдың полкі Уитбиге жіберілгенде, ол "Пим" – Жан Пайман Маклинмен танысты, оны ол "сары шашты, он сегіз жаста, бір метр жетідес, керемет әдемі және шебер биші" деп сипаттады; оның мінезін "жылы және шынайы" деп ойлады. Оның тазалығы мен қарапайымдығы тіпті өмірге толы адамдарды да әсеріне алды. 1942 жылдың мамырында олар никелесіп, 1943 жылдың 6 қазанында үйленді; олардың Ли (1946 жылы туған) және Салли (1949 жылы туған) есімді екі қызы болды. Пим 1983 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болды. 1984 жылы Кармайкл BBC үшін бірнеше қысқа әңгімелерді жазды; бағдарламаларды Кейт Фентон дайындады. Олардың арасында қарым-қатынас туды, ол 1985 жылы BBC-ден кетіп, Уитбиге жақын Эск аңғарында онымен бірге тұрды. Олар 1992 жылдың шілдесінде неке қиды. Кармайкл крикет ойнауды және тамашалауды ұнататын, сонымен қатар "Кім кім" анықтамалығында оны өзінің хоббилерінің бірі ретінде көрсеткен. Ол 1956 жылдан 1976 жылдың қазанына дейін Лордс Тавернерс крикет қайырымдылық қорының мүшесі болды және түсірілім алаңшаларында актерлер мен түсіру тобының басқа мүшелерімен бейресми ойын ойнап демалатын, бұл әдетті оған Бултинг ағайындар үйреткен. Ол сондай-ақ Мэрилебон крикет клубының мүшесі болды. 2003 жылы Кармайкл драма өнеріне қосқан үлесі үшін OBE орденімен марапатталды. Ол 2010 жылдың 5 ақпанында өкпелік эмболиядан қайтыс болды.

Экран тұлғасы мен техникасы

Кармайкл өзінің техникасының көп бөлігін 1940 жылдардың соңында өткен "Лиля Домино" атты тридцати апталық гастрольдік турдан үйренді, онда ол комедиялық актер Лео Франклинмен бірге сахнада болды. Кармайкл жеңіл комедиялық актер ретінде дамуының толығымен Франклиннің жаттығуларына, ынталандыруына және қолдауына байланысты екенін мойындады, ол оған "күлімсіреуді қашан және қалай дұрыс таңдау керектігін және көрерменді қалай өзгерту керектігін" көрсетті. Кармайклдың ревюдегі тәжірибесі оған драмалық қойылымдарда жұмыс істегенде көмектесті; оның қысқа этюдте кейіпкерді көрерменге жылдам жеткізу тәжірибесі оған "комедиялық кейіпкерді мүмкіндігінше ертерек қалыптастыру өте маңызды екенін көрсетті. Сіздің бүкіл өнеріңіз осының нәтижесіне байланысты болуы мүмкін". Кармайкл ұзақ репетициялар мен жаттығулар арқылы өнерін шыңдады. Сценарийші Пол Дэн Кармайклдың өнерін жетілдіру үшін қажетті күш-жігер мен тәртібін мойындайды, оның қалай "бір қадамды жетілдіру үшін сағаттап еңбек еткенін, ал содан кейін оны оңай жасағандай көрінгенін" сипаттайды. Дженнингс Кармайклдың көрінетін оңайлығының көп бөлігінің "өте тәртіпті және шебер техникаға негізделгенін" санайды. Кармайкл комедияны жағдайға емес, кейіпкерге негіздеді және фильм немесе пьеса өмірдің қарапайым, таныс жайттарынан атмосфера жасаған кезде таңдады. Ол жобаларын мұқият таңдап, жобаны дамыту және өндіріс процесіне мүмкіндігінше жақын қатысты, немесе жобаны өзі бастады. Оның көптеген туындыларындағы бейнесін бір некролог "күлкілі, классикалық ағылшын ақымақ" деп сипаттады, оның "көзі жарқын, балаша күлкісі, әдептілік пен сенімсіздікке толы мінезі" бар еді. Ол осы рөлге біршама бейімделді, бірақ көрермендер оны осы рөлде ұнатып, "ол бұл бейнені үлкен қамқорлықпен қалыпқа келтірді", деп жазды The Daily Telegraph газетіндегі некрологы, тіпті ол осы рөлді жиі ойнаудан шаршаса да. Көпшіліктің қызығушылығының бір себебі - ол рөлдерін көрермендердің кейіпкерге деген ықыласын ояту үшін ойнады, бірақ көрермендердің оған қатысты бола алатын қадір-қасиетке де ие болды. Кармайкл жартылай зейнеткерлікке шыққан кезде Боултинг ағайындары оған оның талантының толық көлемін көрсетпегендерін айтты және "біз оны, бәлкім, тек ақымақтарды ойнаумен шектемеуіміз керек еді" деді. Ол Уимси рөлін ойнағанда - ақылды, мәдениетті және тиімді тергеуші - сыншы Нэнси Бэнкс Смит "Иан Кармайклға ақылды болып көрінуге мүмкіндік берудің уақыты жетті" деп жазды.

Carmichael learned much of his technique from the thirty week tour of The Lilac Domino he undertook in the late 1940s, where he appeared opposite the comic actor Leo Franklyn. Carmichael acknowledged the credit for his development as a light comic actor went "in its entirety to the training, coaxing and encouragement of Franklyn", who "showed me how to time my laughs and how to play an audience". Carmichael's experience in revue helped when he worked in a dramatic play; his experience in getting a character across to an audience quickly in a short sketch showed him that "it is very important to establish a comedy character as soon as possible. Your whole performance may depend on this being done". Carmichael polished his performances through extensive rehearsals and training. The screenwriter Paul Dehn acknowledges the effort and discipline needed by Carmichael to achieve a polished feel to his act, describing how Carmichael would "slave for hours to perfect one stumble on a stairway and, having got it, [would] make it seem effortless thereafter". Jennings considers much of Carmichael's seemingly effortless light touch "was built on a hugely disciplined and virtuosic technique". Carmichael's choice of comedy was character , rather than situation based and when the film or play generated its atmosphere from normal, recognisable aspects of life. He selected his work projects carefully and became involved in the development and production side as closely as possible, or initiated the project himself. The image he portrayed in many of his works was summarised by one obituarist as "the affable, archetypal silly ass Englishman" with a "wide eyed boyish grin, bemused courtesy and hapless, trusting manner". He became somewhat typecast with the character, but audiences liked him in the role, and "he polished this persona with great care", according to his obituarist in The Daily Telegraph, even though he tired of playing the role so often. One of the attractions for the public was that he played his parts to get the audience's sympathy for the character, but with a measure of dignity that viewers could relate to. During Carmichael's semi retirement, the Boulting brothers told him that they had not shown the range of his talents, and that "perhaps they should not virtually have confined him to the playing of twerps". When he took the role of Wimsey—the intelligent, cultured and effective investigator—the critic Nancy Banks Smith wrote that "it was high time that Ian Carmichael was given the opportunity to look intelligent".