Кіріспе
Канаданың Құқықтар және бостандықтар туралы хартиясының 9-бөлімі, Хартияның "Заңды құқықтар" деген бөлімінде, еріксіз қамауға алу мен бас бостандығынан айыру құқығына кепілдік береді. Тоғызыншы бөлімде былай делінген:
Section 9 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms, found under the "Legal rights" heading in the Charter, guarantees the right against arbitrary detainment and imprisonment. Section nine states:
Интерпретация
9-баптың және 10-баптың мағынасындағы қамауға алу, егер физикалық немесе психологиялық жағынан елеулі шектеулер болмаса, қолданылмайды. Тұтқындау "оның қолданылуына қатысты нақты немесе жасырын критерийлер болмаған жағдайда" еріксіз болып табылуы мүмкін. Канаданың Жоғарғы Соты "қамауға алу" деген сөз адамның еркіндік мүддесін елеулі физикалық немесе психологиялық шектеу арқылы тоқтатуды білдіреді деп мәлімдеді. Психологиялық қамауға алу жеке тұлғаның шектеуші өтінішті немесе талапты орындауға заңды міндеттемесі болған жағдайда немесе ақылға қонымды адам мемлекеттік әрекеттен кейін оған сәйкес келуден басқа амалы жоқ деп қорытындылайтын жағдайда белгіленеді. Егер физикалық шектеу немесе заңдық міндеттеме болмаса, адамның қамауға алынғаны анық болмауы мүмкін. Жеке тұлғаның жағдайындағы ақылға қонымды адам оны мемлекет таңдау еркіндігінен айырды деп қорытындылай ма, сотты анықтау үшін, сот, басқалармен қатар, келесі факторларды қарастыра алады: Кездесуге әкелген жағдайлар жеке адам үшін ақылға қонымды: полиция жалпы көмек көрсетті ме; жалпы тәртіпті сақтау; белгілі бір оқиғаға қатысты жалпы тергеу жүргізу; немесе жеке адамды мақсатты тергеу үшін таңдап алу. Полиция қызметкерлерінің мінез-құлқының сипаты, оның ішінде қолданылған тіл; физикалық байланыстың қолданылуы; өзара әрекеттесудің орын алған жері; басқа адамдардың болуы; және кездесудің ұзақтығы. Жеке тұлғаның ерекше ерекшеліктері немесе жағдайы, қажет болған жағдайда, оның ішінде жасы, дене бітімі, азшылық мәртебесі, білім деңгейі. 9-бапқа жүгінген жағдайда, Король полиция жалпы заңнан (Р. В. Уотерфилд тесті бойынша) немесе заңнан туындайтын заңды міндет бойынша әрекет еткенін көрсетуі керек. Осыдан кейін, Корольдік бұл әрекеттің өзі оның міндеті бойынша берілген өкілеттігін ақталған түрде пайдаланғанын көрсетуі керек.
The circumstances giving rise to the encounter as would reasonably be perceived by the individual: whether the police were providing general assistance; maintaining general order; making general inquiries regarding a particular occurrence; or, singling out the individual for focused investigation. The nature of the police conduct, including the language used; the use of physical contact; the place where the interaction occurred; the presence of others; and the duration of the encounter. The particular characteristics or circumstances of the individual where relevant, including age; physical stature; minority status; level of sophistication. Where section nine has been invoked the Crown must show that the police were acting under a lawful duty arising from either the common law (per the R. v. Waterfield test) or from a statute. Following this, the Crown must show that the conduct itself was a justifiable use of their authority granted under the duty.
Жол қозғалысы тоқтады
Р. Грантқа қарсы іс-шарада (1990) полиция тарапынан кездейсоқ тоқтатулар, заңмен рұқсат етілген, 9-бөлімді бұзады, бірақ Хартияның 1-бөлімі бойынша орынды шектеу ретінде ақталды. Сол сияқты, R. v. Ladouceur (1990) сот ісі бойынша, полицияға абсолютті еркіндік берілген кезде, автомобиль жолдарын тоқтату кездейсоқ деп табылды. Бұл ретте де 1-бөлім бойынша бұзушылық дәлелді деп танылды.
Тергеу үшін қамауға алу
Р. v. Симпсон ісінде Онтарио апелляциялық соты полиция өзінің жол қозғалысын тоқтату өкілеттіктерін қылмыстық тергеу аясында адамды ұстауға сылтау ретінде пайдалана алмайтынын анықтады. Симпсон тергеу мақсатында ұстауға құқық тек "бұрын тергеу жүргізіліп жатқан іс-әрекетке тұтқынның қатысы бар деп күдік келтіруге негіз беретін объективті фактілер бар" жағдайда ғана қолданылатынын растайды. Бұл сынақты Канаданың Жоғарғы соты R. v. Mann.
Қауіпсіздік сертификаттары
Charkaoui v. Canada (Citizenship and Immigration) деген сотта Жоғарғы Сот Канаданың қауіпсіздік сертификаты режимі ұлттық қауіпсіздікке қауіп төндіруге күдіктілерді сотқа дейінгі қамауға алуға мүмкіндік беретін Хартияның 9-бөлімі мағынасындағы ерікті қамауға алуды білдіреді деп шешті.