Кіріспе

Матай 27:53 - Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының жиырма жетінші тарауының елу үшінші тармағы. Бұл тармақта Исаның өлімінен кейін болған кейбір оқиғалар сипатталған. Алдыңғы аятта қабірлердің ашылып, ондағы қасиеттілердің қайта тірілгені туралы айтылған. Бұл тармақта қасиеттілер қасиетті қалаға түседі.

Талдау

Бұл тармақтарда "көптеген" қасиеттілердің қайта тірілуі және олардың "көптеген" адамдар көрген қалада пайда болуы туралы айтылған. Киелі кітап зерттеушілерінің ғасырлар бойы осы оқиғаға қатысты алаңдаушылығы, бұл маңызды оқиғалар басқа жерде айтылмаған. Олар тек қана қазіргі кездегі христиан емес дереккөздер арқылы ескерілмеген, басқа да ізгі хабарлардың жазушыларының ешқайсысында бұл оқиға туралы айтылмаған. Сондай-ақ, бұл жазбада Исаның өлімінен кейін қабірлердің ашылуы мен Исаның қайта тірілгенінен кейін ғана қалада киелілердің пайда болуы арасында екі күндік кідіріс бар екендігі туралы ештеңе айтылмаған. Егер бұл оқиғалар екі күннен кейін ғана орын алса, онда неге олар Матай 28: 2-дегі қайта тірілу кереметтерімен бірге емес, осы жерде айтылған? Кейбір кейінгі қолжазбаларда "оның" емес, "олардың қайта тірілгеннен кейін" деген сөздер кездеседі. Швайзер бұл тармақта Матайдың түпнұсқа қолжазбасына жасалған көне түзетулер бар деп болжайды. Теологиялық тұрғыдан Иса ең бірінші қайта тірілген адам болуы керек еді, сондықтан Швейцер осы тармақтың сөздері Исадан кейін ғана әулиелердің қайта тірілгенін қамтамасыз ету үшін ауыстырылды деп санайды. Сондықтан қазіргі ғалымдардың көбісі бұл оқиғаларды тарихи оқиға деп қарамайды. Бұл кітаптар "таза романдық мотивтер" деп аталады. Хагнар бұл оқиғалардың тарихи емес, теологиялық мағынасы бар екенін айтады. Браунның айтуынша, оқиғаның осы бөлігінің күштілігі - "деталдар емес, атмосфера". Бұл тармақты басқа да көздермен салыстыруға тырысқандар бар. Бір пікір бойынша, Матай " қасиетті қала " дегенде Иерусалимді емес, көктегі Құдайды айтқысы келген. Осылайша, әулиелер тек көкте ғана пайда болды, бұл оқиғаға басқа бірде-бір дереккөздің неге назар аудармағанын түсіндіреді. Көптеген ғалымдар бұл түсінікті қабылдамайды, өйткені " қасиетті қала " Матайдың Ізгі хабарында Иерусалимге қатысты (мысалы, Матай 4: 5). Сондай-ақ бұл теория Матайдың "көптің көзіне көрінді" деген сөздерінің мағынасын да түсіндіре алмайды. Ал басқалары, Киелі кітапта бұл қайта тірілген қасиеттілердің қалай, кімге және қалай жоғалып кеткені нақты айтылмаған. Сондықтан, мәтіннен нақты қорытынды жасауға болмайды. Алайда Нолланд, Ілияс сияқты, жер бетінде аз уақыт болғаннан кейін қасиеттілер тікелей көкке көтерілді деп болжайды.