Кіріспе

Матай 27:5 - Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының жиырма жетінші тарауының бесінші тармағы. Бұл тармақта Яһуда Искариот туралы соңғы оқиға жалғасады. Алдыңғы аятта Яһуда Исаны ұстап бергеніне өкініп отырды, бірақ яһуди басшылары оған көңіл бөлмейді. Бұл жерде оның жауабы: "Қан төгілген ақшаны қайтар, содан кейін өзіңді өлтіресің" дегені.

Талдау

Бұл тармақтың, сондай-ақ Яһуданың өлімі жайлы тараудағы басқа тармақтардың, басқа да ізгі хабарларда тікелей ұқсастығы жоқ. Бұл тармаққа, бәлкім, ғибадатхананың құмырашысына ақша тасталған еврей Киелі кітаптағы әсер еткен болар. Дәуітке опасыздық жасаған Ахитопелдің өзін-өзі асып өлтіргені де осы оқиғаға ұқсас. Бұл Яһуданың өліміне сәйкес келмейді, ол іс жүзінде аурудан қайтыс болады. Осы тармақтағы Яһуданың өзін-өзі өлтіруі - кейінгі христиандық көзқараста өзін-өзі өлтіруді үлкен күнә деп қарастыратын негізгі мәтіндердің бірі. Өзін-өзі өлтіру Яһуданың сатқындығымен тығыз байланысты болады. Сол кездегі яһуди заңдарында өз-өзіне қол жұмсауға моральдық тыйым салынбаған, ал жаман істерден өкініп, өзін-өзі өлтіру кейде сол кезеңдегі яһуди әдебиеттерінде мадақталған. Өзін-өзі өлтіруге қатысты осындай оң көзқарас грек-рим моральдық ортасында да кеңінен тараған. Ізгі хабарларда Яһуданың кім болғаны туралы көптен бері айтылып келеді. Дэвис пен Эллисон, және Нолланд Матайдың баяндауы - өзін-өзі өлтіруді зұлымдық емес, өкініш деп сипаттаған өкінген Яһуда туралы. Басқа ғалымдар бұған келіспейді. Кинердің айтуынша, тіпті римдіктер үшін Яһуданың өзін-өзі өлтіргені өте қорлау болды. "Наон" сөзінің аудармасы талқылануда. Бұл сөздерді "құрбандық орнына" немесе "құрбандық орнына" лақтырылған ақша деп түсінуге болады. Бұл да ең қиын мәселе. Яһудаға кіруге рұқсат етілмеген ғибадатхананың ішкі киелі бөлмесі діни қызметкерлерге ғана рұқсат етілген қауіпсіз орын еді. Кейбір ертедегі қолжазбалар бұл мәселені шешіп, бұл тармақты монеталар баратын киелі орын емес, ғибадатхана деп өзгертеді, бірақ ең ертедегі дереккөздер Матайдың авторы қолданған терминнің τον ναον болғанына келіседі. Матайдың авторы ғибадатхананың киелі үйін қоршап тұрған ережелерді білген болса керек, ол бұл терминді киелі орынды бүлдіретін және ғибадатхананың жойылуын алдын ала білдіретін қан ақшасымен арамдалғанды баса көрсету үшін қолдана алады. Гандри бұл сөздердің Захарияға қатысты екенін және одан тыс ешқандай мән-мағынасы жоқ деп санайды. Басқа пікір бойынша, "тонус наон" сөзбе-сөз киелі орынды білдірсе де, ғибадатхананың өзіне және ғибадатхана кешеніне қатысты қабылданған термин болды. Ғибадатхана қазынаның үйі болды, ал Яһуданың әрекеті монеталарды қайдан келгеніне қайтару ретінде түсіндірілуі мүмкін, Зәкәриядағы параллель тармақта монеталар "құмырашыға" қайтарылады, әдетте монеталар жасалатын құю зауытына арналған термин ретінде түсініледі.