Кіріспе

Жаңа Келісім мәтінінің түрі

Жаңа Келісім мәтінінің мәтіндік сынағында батыс мәтінінің түрі негізгі мәтін типтерінің бірі болып табылады. Бұл Жаңа Келісім мәтінінің грек тілінен жасалған көне латын және сирия тілдеріне аудармаларында, сондай-ақ Киприан, Тертуллиан және Ириней сияқты 2- және 3-ғасырлардағы христиан жазушыларының цитаталарында кездесетін басым формасы. Батыс мәтінінде Ілшілердің істері кітабы, Жақсы жаңалықтар және Пауылдың хаттарында көрінетін көптеген ерекше белгілері бар. Католик хаттары мен Аян кітабында батыс мәтінінің түрі болмаған. Бұл мәтін Батыс Рим империясындағы христиандықтың алғашқы орталықтарында пайда болғандықтан Семмлер (1725–1791) оны "Батыс" деп атаған. Дегенмен, кейбір мәтіндік сыншылар, мысалы Дж. Рид Хаймердингер, батыс мәтінінің жеке түрінің бар екенін сынап, оны мәтін типтерінің тобы деп атауды ұсынады.

Сипаттама

Батыс мәтінінің ерекшелігі – қайта сөздермен айтуға бейімділік: "Сөздер мен тіпті сөйлемдер мағынасы күштірек және анық болуы үшін таңғаларлық еркіндікпен өзгертіліп, қосылып, алынып тасталады". Мұның бір себебі – үйлесімділікке және толықтыруға ұмтылыс: "Батыс мәтініне тән ерекшелік – қанондық мәтінге айналған кітаптарға сыртқы көздерден өзгерістер мен қосымшалар енгізуге дайындық". "Батыс" деп жіктелетін қолжазбалар, басқа мәтін түрлерімен салыстырғанда көбінесе ұзақ болады.

Куәгерлер

Қолтаңба Атауы Күні Мазмұны
𝔓37 Папирус 37 шамамен 300 Матай 26-ның фрагменті
𝔓38 Мичиган папирусы шамамен 300 Елшілердің істерінің фрагменті
𝔓48 Папирус 48 3-ғасыр Елшілердің істері 23-нің фрагменті
𝔓69 Оксиринх XXIV 3-ғасыр Лұқа 22-нің фрагменті
0171 Унциал 0171, ε 07 4-ғасыр Матай мен Лұқаның фрагменттері
(01) ﬡ {Codex Sinaiticus} 4-ғасыр Жохан 1:1–8:38
Dea (05) Codex Bezae шамамен 400 Ізгі хабарлар мен Елшілердің істері
W (032) Codex Washingtonianus 5-ғасыр Марк 1:1–5:30
Dp (06) Codex Claromontanus 6-ғасыр Пауылдың хаттары
Fp (010) Codex Augiensis 9-ғасыр Пауылдың хаттары
Gp (012) Codex Boernerianus 9-ғасыр Пауылдың хаттары

Басқа қолжазбалар: 𝔓25, 𝔓29 (?), 𝔓41, 066, 0177, 36, 88, 181 (Пауылдың хаттары), 255, 257, 338, 383 (Елшілердің істері), 440 (Елшілердің істері), 614 (Елшілердің істері), 913, 915, 917, 1108, 1245, 1518, 1611, 1836, 1874, 1898, 1912, 2138, 2298, 2412 (Елшілердің істері). Византиялық мәтін түрімен салыстырғанда, Евангелиядағы батыс мәтінінің ерекше оқулары грек тілінде күрт айтылуы мүмкін. Александриялық мәтін түрімен салыстырғанда, Евангелияның батыс нұсқаларында көбірек түсіндірмелер, қосымша мәліметтер және түпнұсқалық өткелдердің орнына ұзақ сөз тіркестері кездеседі. Александриялық және Византиялық мәтіндерден айырмашылығы, Батыс мәтін үлгісі Лұқаның Ізгі хабарындағы өлеңдерден сегіз қысқа сөз тіркесін тұрақты түрде жояды; олар Батыс интерполяциялары деп аталады. Батыстағы екі мәтінде Ізгі хабарлардың реті әртүрлі: Матай, Жохан, Лұқа, Марк. Пауылдың хаттарының батыс мәтіні, Клармонан кодексі мен F және G унциалдарында көрініс тапқандай, Евангелия мен Елшілердің істеріндегі батыс мәтінінің перифразалық бейілімдерін бөліспейді және оларды бір мәтін түрі деп қарастыру керек пе екені белгісіз. Батыс мәтінінің үлгісі салыстырмалы түрде аз куәгерлерде сақталғанмен, олардың кейбіреулері Александриялық мәтіннің ең алғашқы куәгерлерімен бірдей. Дегенмен, мәтін сыншыларының көпшілігі Евангелиядағы батыс мәтінін перифраза және кеңейтумен сипаттайды; сондықтан Александриялық оқуларды артық көреді. Пауылдың хаттарында батыс мәтіні тыныш, ал кейбір мәтін сыншылары оны түпнұсқаға ең сенімді куәгер деп санайды. Дегенмен, "Батыс" Пауылдық материалдарда Пауылдың үндеулеріне жолданған қауымдардағы әйелдердің мәртебесін төмендетуге бағытталған бірқатар ерекше редакциялық өзгерістер бар.