Кіріспе

НОТОК Симеон (немесе Симеон) Дархэмдік (1129 жылдан кейін қайтыс болды) – ағылшын шежірешісі және Дархэм монастырының монахы.

Өмірбаян

Симеон жас кезінде Жароудағы бенедиктиндік монастырға келді. 1074 жылы ол Дурхамға көшірілді, ал 1085 немесе 1086 жылы монах болып қабылданды. 1091 жылы Вильгельм Сен-Калаи нормандық жер аударылыстан оралғанда, Симеон, әдетте, оның ілесіп жүрген болуы керек. Симеон соңында монастырьдің преценторы болды, және оның қолжазбаларының үлгілері бірнеше Дурхам кітаптарында сақталған, оның ішінде Liber Vitae, «әншінің кітабы» деп аталатын (ол прецентор қызметін атқару барысында кітаптың мәтінін үнемі жаңартып отыруға міндетті болған) және оның өзінің тарихи еңбектерінің көшірмелерінде кездеседі.

Шығармалары

Симеон солтүстік істер үшін ерекше құнды екі тарихи еңбек авторы болды: Libellus de Exordio atque Procursu istius, hoc est Dunelmensis, Ecclesie (Осы шіркеудің бастауы мен дамуы туралы кішкентай кітап, яғни Дурхам шіркеуі) және тарихи жинақ Historia regum Anglorum et Dacorum. Libellus de Exordio – Дурхам қауымының тарихы (алғашқыда Линдсфарн қаласында қоныстанған), оның құрылуынан 1096 жылға дейін, оның ең маңызды еңбегі. 1104 және 1107 жылдар аралығында жазылған Симеонның міндеті (монастырь басшылары жүктеген) – викингтердің шабуылы мен нормандардың басып алуы кезіндегі ауқымды бұзылыстарға қарамастан, Дурхам тарихының үзділігін көрсету болды. Симеон сондай-ақ 1083 жылы Уильям Сент-Калаидің Дурхам шіркеуінің дін қызметкерлерін Уэрмут және Жарроудан келген бенедиктин монахтарымен алмастыруын ақтауға тырысты. Дурхамның бұрынғы жазушылары сияқты, Симеон қауымның дамуының негізгі кезеңдері арасындағы тарихи байланысты олардың қамқоршысы Китберттің тұрақты қатысуында көреді. Англосаксон кезеңінің соңында Китберттің атынан жасалған кереметтер ерекше көзге түсті, ал Libellus олардың кейбіреулерін қызықты түрде баяндайды, соның ішінде үш толқынның кереметі (Китберт өзінің ізбасарларының реликвияларын Англиядан шығаруына жол бермеу үшін Ирландия теңізінің бір бөлігін қанға айналдырған, қараңыз Libellus II.11), Дурхамның негізі (Китберттің денесі Англияны арабамен жүргізілгенде, оны жылжытудан бас тартқан, Дурхамда қалу ниетін білдірген, қараңыз Libellus III.1) және Китберттің ізбасарларының жауларына тиген бірнеше көрнекті өлімдер. Орта ғасырлардан Libellus-тың бірнеше нұсқасы сақталған. Симеонның өзі түзеткен көшірмесі Дурхам университетінің кітапханасында, Cosin V. II.6-да сақтаулы. Осы мәтін ең көп басылған. Дурхам қолжазбасында Симеон еңбегінің екі анонимді жалғасы бар. Біріншісі 1096 жылдан Ранулф Фламбардтың өліміне дейін (1129 жылға дейін), екіншісі 1133 жылдан 1144 жылға дейін. Кембридж қолжазбасы (Кембридж университетінің кітапханасы, Ff. i.27) 1145–1154 жылдарды қамтитын үшінші жалғасын қамтиды. Тағы бір қолжазба (Лондон, Британ кітапханасы, Cotton Faustina A. V) Дурхам қолжазбасындағы түзетулерге дейінгі Libellus мәтінін көрсетеді. Қолжазбалардың толық тізімін Libellus de Exordio бетінен табуға болады. Шамамен 1129 жылы Симеон Historia regum Anglorum et Dacorum еңбегін жазуға кірісті. Бұл Беданың шіркеу тарихы аяқталған жерден басталады. 957 жылға дейін Симеон тек бірнеше ескі Дурхам жылнамаларын көшіреді, олар солтүстік тарихы үшін құнды; ал 957 жылдан 1119 жылға дейін ол Ворчестерлік Джонды кейбір түзетулермен көшіреді. Алайда, 1119–1129 жылдарға арналған бөлім – тәуелсіз және дерлік қазіргі заманғы баяндама. Симеон өз заманы үшін оңай және түсінікті жазады, бірақ оның басты еңбегі – жақсы жинақтаушы және көшіруші болуы. Симеон Йорк архиепископтарының қысқаша өмірбаянын және Оригеннің қателіктері туралы хатты да жазды. Оған тағы да жазбалар таңылған, бірақ олардың ешқайсысы сенімді емес. Олар Роджер Твисденнің (1652) Historiae Anglicanae Scriptores Decem еңбегінде басылған. Қазіргі заманғы ең толық басылымы – Томас Арнольдтың (Rolls сериясы, 2 том, 1882–1885). Libellus үшін Rollason-ның 2000 жылғы басылымын қараңыз. Симеон Historia regum үшін қолданған Ежелгі Нортумбриялық жылнамалардың құндылығы Джон Ходжсон Хинде өзінің Symeonis Dunelmensis opera еңбегінің алғы сөзінде талқылады. i. б. xiv. ff. (1868); Р. Паулидің "Герман тарихына қатысты зерттеулер" кітабында, xii. б. 137 және басқалары. (Геттинген, 1872); және Уильям Стаббс Роджер Ховеденге кіріспесінде, том. i. б. x. (“Rolls” сериясы).