Кіріспе

Эльфгифу Нортгемптондық (990 – 1036 жылдан кейін) – Англия және Дания королі Кнут Ұлының бірінші әйелі және Англия королі Гарольд Харфуттың анасы. Ол 1030 жылдан 1035 жылға дейін Норвегияның регенті болды.

Отбасылық негіздер

Эльфгифу Мидлендс (Мерсия) аймағындағы белгілі ақсүйектер отбасында дүниеге келді. Ол Оңтүстік Нортумбрияның елдёрмандық қызметін атқарған Эльфелм мен оның әйелі Вулфрунның қызы еді. Эльфелм 1006 жылы, шамасы, Әтілред патшаның бұйрығымен өлтірілді, ал Эльфгифудың ағалары Уфегеат пен Вулфхеа соқыр қылды. Вулфрик Спот, бай ақсүйек және Бартон аббаттығының демеушісі, Эльфелмнің немесе Вулфрунның бауыры болды. 1013-14 жылдары Дания королі Свен Форкбардтың Англияға басып кіру кезінде отбасы тағы күдік тудырды, және одан әрі туыстары сатқындықпен айыпталып, өлтірілді.

Кнутпен некелесу

Свейин шабуыл жасағанда, солтүстік халықтар, олардың кейбіреулері скандинавиялық тектен, оған дереу мойынсұнды. Ол жас ұлы Кнутты ағылшын ақсүйегі Эльфгифуға үйлендіріп, олардың адалдығын нығайтты. Свейн Англияның барлық жерін бағындырып, король ретінде қабылданды, бірақ ол бес апталық биліктен кейін 1014 жылдың ақпан айында қайтыс болды. Этельред содан кейін әскер жіберіп, Кнутты Данияға қашуға мәжбүр етті. Тарихшы Иан Говардтың пікірінше, ол әйелін және олардың кішкентай ұлы Свейнді, болашақ Норвегия королі, отбасымен қалдырды. Олар Этельредпен келісуге тырысты, бірақ Эльфгифу мен оның ұлын Этельредке өлтіру үшін тапсыруға бармады, сондықтан ана мен баланы король Свейннің денесімен бірге Данияға жіберді. Ол жерде ол қайтадан жүкті болып, 1015 немесе 1016 жылы Харольд Харфутты дүниеге әкелді. Одан кейін ол Данияның бір бөлігіне, мүмкін Балтық теңізінің жағалауындағы Дания бақылауындағы аймаққа билік берілген болуы мүмкін. Оның екі ұлы әкесі құрған Солтүстік Еуропа империясында маңызды рөл атқарды, бірақ бұл қарсылықсыз болған жоқ. 1016 жылы Англияны бағындырғаннан кейін Кнут король Этельредтің жесірі, Нормандиялық Эммаға үйленді. Ол кезде, егер бірінші әйел христиандық емес, "қол ұстасу" сияқты дәстүрлі рәсім арқылы алынған болса және саяси үстемдік үшін болса, бір әйелді тастап, екіншісіне үйлену қалыпты саналды, бұл "сериялық моногамия" деп сипаттауға болатын әдет еді; Эльфгифу мен Кнуттың некесі де осылай болды. Кнуттың екі "некесінің" мәртебесі және Англия мен Скандинавиядағы олардың әлеуметтік контекстін Тимоти Болтон жақында талқылады. Эмманың ұлдары Эдвард пен Эльфред Этельредтен, ал Хартакнут Кнуттан туған, олар да оның күйеуінің тағына талапкер болды. Екінші неке Эльфгифудың Кнуттың бірінші жұбайы ретіндегі мәртебесіне қалай әсер еткені белгісіз, бірақ оның ажырасылғанын көрсететін ешқандай дәлел жоқ.

Танымал мәдениетте

Даниялық Эльфгифу – 2022 жылғы Netflix телесериалы «Викингтер: Вальгалла» да Полианна Макинтош сомдаған қайта-қайта пайда болатын кейіпкер.

Екіншілік көздер

Кемпбелл, М. В. "Нортгемптонның королевасы Эмма және Эльфгифу. Ұлы Кнуттың әйелдері". Ортағасырлық Скандинавия, 4 (1971): 60–79. Рогнони, Л. (2004). "Нортгемптондық Эльфгифу, Ұлы Кнуттың Солтүстік империясында анасы және регенті (1013–1040)" (итальян тілінде). Стентон, Франк. Англосаксон Англиясы. Оксфорд, 1971. 397–398. Стивенсон, В. Х. "Харолд Харефут патшасының баласы болған деген шаруа". "Англия тарихына шолу" 28 (1913): 112–117.