Кіріспе
Жаңа Зеландияның ұшақ аспан шебері Алан Кристофер Дир (1917 жылы 12 желтоқсан - 1995 жылы 21 қыркүйек) - Жаңа Зеландияның ұшақ аспан шебері, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Корольдік әуе күштері (RAF) құрамында болған. Ол соғыс кезінде бірнеше рет өлімге жақындағаны үшін де белгілі болды. Бұл оның "Тоғыз өмір" атты автобиографиясын жариялауға әкелді. 1917 жылы Жаңа Зеландияның Вестпорт қаласында туған Дир 1938 жылы қаңтарда Корольдік әуе күштеріне шақырылды. No-ге жіберілді. 54-ші эскадрильяда, ол Франция шайқасында Супермарин Спитфайр ұшақтарын ұшырып, 1940 жылдың мамыр айының соңында ұрысшы турға айналды. Өзінің ерлігі үшін ол келесі айда Distinguished Flying Cross (DFC) медалімен марапатталды. Ол Британия шайқасына қатысып, бірнеше жау ұшағын атып түсірді және Spitfire-ін бірнеше рет жойды. Оның үздіксіз жетістіктері 1940 жылдың қыркүйегінде DFC-ге барады. Көп ұзамай ол эскадрильяның командирі болып тағайындалды және No. 403-эскадрилья RCAF 1942 жылы бірнеше ай бойы. Ол 1943 жылы алты ай бойы Биггин-Хиллден ұрысшы қанатын басқарды және жетістіктері үшін "Құрмет белгісі" орденімен марапатталды. Соғыстың соңында ол 22 жау ұшағын жойған, бұл оны Жаңа Зеландияның ең жоғары ұрысқанынан екінші орынға ие етті. Кейінгі зерттеулер бойынша бұл көрсеткіш 17 жеңіске дейін көтерілген. Дир соғыстан кейін RAF-те қалып, бірнеше станциялар мен оқу орындарына басшылық етті. Сондай-ақ, ол 1959 жылы жарық көрген өмірбаянын жазды. 1967 жылы әскери қызметтен шығып, әуе коммодоры дәрежесіне көтерілді және Ұлыбританияда өмір сүруін жалғастырды. Азаматтық өмірде ол 1972 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін RAF спорттық директоры болып жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыстың танымал ұшқышы ретінде ол бұқаралық ақпарат құралдары мен тарихшылар тарапынан әуе соғысы туралы пікірлер мен сұхбаттар үшін іздестірілді. 1995 жылы қатерлі ісік ауруынан қайтыс болды.
Air Commodore Alan Christopher Deere, (12 December 1917 – 21 September 1995) was a New Zealand fighter ace with the Royal Air Force (RAF) during the Second World War. He was also known for several near death experiences over the course of the war. This led to his published autobiography being titled Nine Lives. Born in Westport, New Zealand, in 1917, Deere was commissioned in the RAF in January 1938. Posted to No. 54 Squadron, he flew Supermarine Spitfires during the Battle of France and became a fighter ace by the end of May 1940. For his exploits he was awarded the Distinguished Flying Cross (DFC) the following month. He participated in the subsequent Battle of Britain, during which he shot down several more enemy aircraft, and had his Spitfire destroyed from under him more than once. His continued accomplishments earned him a bar to his DFC in September 1940. He was soon promoted to squadron leader, and commanded No. 403 Squadron RCAF for several months in 1942. He led a fighter wing from Biggin Hill for six months in 1943, and was awarded the Distinguished Service Order for his achievements. By the end of the war, he was credited with the destruction of 22 enemy aircraft, ranking him the second highest scoring New Zealand fighter ace. Later research has seen this total revised to 17 victories. Deere remained in the RAF after the war, commanding several stations and training establishments. He also wrote his autobiography, which was published in 1959. He left military service in 1967, having risen to the rank of air commodore, and continued to live in the United Kingdom. In civilian life, he worked with the RAF as its sporting director until his retirement in 1972. As a well known fighter ace of the Second World War, he was sought after by media and historians for commentary and interviews on air warfare. He died of cancer in 1995.
Ерте өмір
Алан Кристофер Дир 1917 жылы 12 желтоқсанда Жаңа Зеландияның Вестпорт қаласында туған. Ол Жаңа Зеландия темір жолының қызметкері Терренс Дирдің және оның әйелі Терезаның алты баланың үшіншісі. Ирландиялық иммигранттардан тараған отбасы 1930 жылға дейін Оңтүстік аралдың жағалауындағы Вестпортта өмір сүрді. Дир Марист бауырлары мектебінде, содан кейін Вангануи техникалық колледжінде оқыды. Ол регби, крикет және бокста үздік спортшы болды. Ол сондай-ақ оқу ісінде де табысты болды. Сэр Чарльз Кингсфорд Смит 1933 жылы Оңтүстік Крестпен болған сапарында Вангуиге келгенде, ол өзінің ұшағында ақылы рейстерді ұсынды; Дир бұл ұсынысты қабылдап, содан кейін ұшуды үйренуге қызығушылық танытты. Мектепті бітіргеннен кейін Дир заң кеңсесі қызметкері болып жұмысқа орналасудан бұрын қой фермасында жұмыс істеді. 1936 жылы ол өзінің отбасылық дәрігері арқылы Корольдік әуе күштері (RAF) Доминионнан келген ер адамдардан өтініштерді қабылдағанын анықтады, бұл оның ұшуға деген ықыласын жандандырды. Әкесі оның RAF-ке кіру ниетіне келіспегендіктен, Дир анасын қажетті өтініш қағазына қол қоюға көндірді. 1937 жылы сәуір айында ол рейдке қатысып, рейдке қатысқаннан кейін, қыркүйек айында "Рангитан" кемесімен Англияға жөнелтілді.
Әскери мансап
1937 жылдың қазан айында Лондонға келген Дир No. 13 Уайт Уолтемдегі бастауыш және резервтік ұшу оқу мектебі. Ол жоғары қан қысымы салдарынан медициналық тексеруден өтпеді және одан әрі тексерулерге түсуге мәжбүр болды, ол өткен, бұрын жоғары көрсеткіштер ұшып кету перспективасына қызығушылықпен байланысты болды. Дирдің ұшу жаттығулары жақсы өтті және ол 1937 жылдың қарашасында де Хавиллэнд Тайгер Мотт ұшағында жалғыз ұшуға шықты. 1938 жылы 9 қаңтарда оған уақытша қызмет мерзімі берілді. Содан кейін ол екі апта бойы RAF Uxbridge-де офицерлік алғашқы оқуды бастады, 21 қаңтарда No. 6 Уилтширдегі Нетеравондағы ұшу оқу мектебі. Бокстағы шеберлігі Дирді Оңтүстік Африкаға саяхатқа шыққан RAF бокс командасына таңдады, бірақ ол ұшқыштарға дайындыққа назар аудару үшін Англияда қалуды таңдады. Боксшы командасы ұшып келген ұшақ Родезияның Булавайо қаласында апатқа ұшырап, оның бортындағы бірнеше Корольдік әуе күштері қызметкерлері қаза тапты. 1938 жылы мамыр айында Дирге қанатқа ие болды. Ол Жоғарғы командалық командалық құрамына сайланып, No No-ге тағайындалғанға дейін Hawker Fury, екі ұшақты ұшақпен ұша бастады. 54-ші эскадрилья үш айдан кейін. Оның жаңа эскадрильясы Эссектегі Хорнчерч қаласында орналасқан. Ол екі апта бойы No-ге уақытша тағайындалды. 74-эскадрилья, ол да Хорнчерчтен ұшып шықты. Ол ұшу лейтенанты Адольф Маланның командалық бөлімшесіне тағайындалды, ол оған Gloster Gauntlet-те ұшу уақытын дайындады. 54-ші эскадрильяда ол бастапқыда әкімшілік міндеттерді атқарды және оған өз Гладиаторын ұшыруға мүмкіндік берілмей біраз уақыт өтті. Эскадрильяның бейбіт уақыттағы жаттығуларының көбісі ұшақпен ұшу және ұрыс тактикасына қатысты, бірақ Дир Оңтүстік Лондон клубы Рослин Паркта регби ойнады. Қарсылас командалар арасында Лондон Уэльс және Олд Блюз РФК бар. Оның летчик офицері дәрежесі 1938 жылы 28 қазанда берілді. Жоқ, жоқ. 54-ші эскадрилья 1939 жылдың басында Supermarine Spitfire-ға ауыса бастады, Дир оны 6 наурызда алғаш рет ұшырды. Ол "Гладиатор" ұшақтарын ұшқыны келсе де, "Спитфайр" ұшағын "көрнекті" деп тапты. Бірде ол ұшақпен танысып жатқанда, 27000 фут (8230 м) биіктікке көтерілгенде, ол есінен танып қалды. Ол "Спитфайр" кемесін тауып алған кезде, кеме теңізге қарай секіріп бара жатқан еді. Ол суға түсуден бас тартып, Хорнчерчке оралып, дәрігерге қаралды. Ол Deere құлағының бір барабандарының жарылып кеткенін анықтады, себебі ол биіктікті көбейткенде оттегі ағынын көбейтуге немкетті қарады. Ол сауығып шыққанша ұша алмады.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, No 54-эскадрилья конвойды ұшып алып, неміс барлаушы ұшақтарын тосқауылдау мақсатында патрульдік және миссиялық ұшуды бастады. Бірнеше күн ішінде ол Баркинг-Крик шайқасына қатысқан, ол радармен байқалған ұшақтарды қуып жүрген бірнеше эскадрильяның бірі болған және достық атыс кезінде екі "Хуррикен" атып түсірілген. Ол кезде Дир жердегі бақылаушылардың ұшақтарды ұстап алуды қалай басқаратынын жақсарту қажеттігін атап өтті, өйткені ол берілген нұсқаулардың көлемін орындау қиын деп тапты. Спитафайрдың бұл рөлге жараспауынан ұшқыштар оны ұнатпады. Осындай патрульдердің бірінде дир, бақылаушымен басқарылатын, Харвич үстінде баржалық шарықтар жиынтығына өте жақын ұшып, содан кейін тұманды Хорнчерчке қону кезінде периметрлік қоршауға ұшты.
Франция шайқасы
Франция шайқасы 1940 жылы 10 мамырда басталды және Британдық экспедициялық күштердің (БЭК) француз жағалауына Дюнкерк пен Каледен біртіндеп шегінуі болды. Франциядағы британдық эскадрильялар 16 мамырдан бастап No. 54-эскадрилья сондағы одақтастардың позицияларын қосымша әуеден қорғай бастады. Дир алғашқы, оқиғасыз патрульге қатысқан, ал келесі күндері тағы бірнеше патрульді, көбінесе күніне екі-үш рет, ағылшын арнасынан Дюнкеркке дейін ұшқан. 23 мамырда Дир және пилот офицері Джон Аллен екі орындық жаттықтырушы Miles Master ұшағын ұшып, No. 74-ші эскадрильяның командалық офицері, эскадрилья басшысы Лори Уайт, ол сол жердегі әуеайлаққа мәжбүрлі түрде қонуға мәжбүр болды. Осы миссия кезінде және Леатхарт көз алдында Дир өзінің алғашқы жауынгерлік жеңістерін алды, ол Магистер әлі де әуеайлақта болған кезде жақындаған бірнеше Мессершмитт Bf 109 истребительінің екеуін атып түсірді. Ол үшінші Bf 109 ұшағын зақымдады, бірақ оқ-дәрісі түсіп, Алленмен бірге Англияға оралуға мәжбүр болды. Миссия сәтті өтті, өйткені Лидхарт Уайтты жинап, Хорнчерчке ұшып оралды. Бұл әрекет Дирге Bf 109 сапаларын түсінуге мүмкіндік берді, ол "жақсы ұшқыш қолында қиын сәтке айналды. Бастапқыда ол суға түсуде жылдам, бірақ көтерілуде баяу болды; Спитфайр бұрылуға болады, бірақ теріс G күштерін қажет ететін маневрлерде ол қолайсыз болды. Жалпы, екі жекпе-жектің арасында таңдаудың мүмкіндігі болмады". Келесі күні эскадрилья Кале аймағындағы Сент-Омер маңында ұшып бара жатқанда, Bf 109 және Messerschmitt Bf 110 ауыр истребителдерімен бірге Heinkel He 111 орташа бомбардировщиктерінің құрамасы байқалды. Бомбалаушыларға шабуыл жасауға тырысқанда, Bf 109-лар кедергі келтірді, ал содан кейін болған жанжал кезінде Дир ұшақтардың біреуін атып түсірді. 26 мамырда эскадрилья 17000 фут биіктікте Gravelines-тің үстінде оқ-дәрі кемелерінің конвойын қорғай отырып, ол екі Bf 110 ұшағын атып түсірді. Бұл оның Кале маңында британдық эсминецке шабуыл жасап жатқан неміс бомбалаушыларын ұстап алу әрекетіне кедергі келтірді. Осы ұшақ қақтығыста қатты зақымдалған, оның қанатының бір бөлігі атып алынған. Динамо операциясы, британдықтардың Дюнкерктен BEF-ті эвакуациялау әрекеті 26 мамырда басталды. RAF енді Дюнкерк пен Ла-Маншты тығыз жауып, эвакуациялық флоттың кемелерін мүмкіндігінше қорғауға кірісті. Сондықтан, Жоқ. 54-эскадрилья эвакуация кезінде күніне бірнеше рет Дюнкеркке ұшатын. 27 мамырда түстен кейінгі патруль кезінде Дир ауруханалық кемеге шабуыл жасаған Junkers Ju 88 орта бомбардировщигін жойды және екіншісін жоюға қатысты. Келесі күні Дир ұшақтарды басқарып, соңғы рет таңертеңгілік патрульді жүргізді. Ол "Дорнье До 17" жеңіл бомбардировщигін көріп, ұшудың бір бөлігін қуып жетіп, қалған эскадрилья патрульді жалғастырды. До-17 ұшағына шабуыл жасағанда оның Спитфайр ұшағы артқы пулеметшісінің автоматтанған отына зақымданды. Бұл оны Бельгия жағалауына апатты түрде қонуға мәжбүр етті, ол кезінде ол есінен таныды. Ол есін жиған соң, жаяу жақын маңдағы қалаға барып, бас жарақаттарын емдеп, емдеген. Ол британдық әскердің жүк көлігімен Дюнкеркке дейін жол жүрді, содан кейін Дуврге дейін қайықпен жүріп, содан кейін Лондон арқылы Хорнчерчке дейін барды, ол жерден 19 сағат бұрын ұшып кетті. Доверге қайықпен барған кезінде ол әскерилердің RAF-тің ұшақпен қорғалуының тиімділігі туралы сын пікірлерге ұшырады. Қалғаны үшін - жоқ. 54-эскадрилья Йоркширдегі Кэттерикке көшірілді. Он күн бойы Дюнкерк үстінен ұшып, ұшқыштар мен ұшақтар толып қалды. 1940 жылы 4 маусымда жаңа Spitfire және жаңа ұшқышпен Хорнчерчке оралды. Бірде Аббивилл ауданында Дир мен Лидхарт Ju 88 ұшағын қатты зақымдады. Айдың соңында Дирдің "Артық ұшу кресті" (DFC) марапаты жарияланды және оны 27 маусымда Хорнчерчте өткен рәсімде король Георг VI табыс етті. Оның DFC үшін берілген цитаты былай деп жазылған: 1940 жылдың шілдесінде No. 54-эскадрилья конвой мен жағалауды қарауылдауға оралды. 9 шілде күні түстен кейін, Дил мен Довер арасында патрульді жүргізген кезде, бірнеше Bf 109-мен бірге Heinkel He 59 гидроұшағы байқалды. Бір бөлімге гидроұшақты қуып жетуге бұйрық беріп, Дир басқа бөлімге соғыс жасағын алып кетеді. Ол бір Bf 109 ұшағын атып түсірді, бірақ 51-ші жауынгерлік дивизияның оберфельдвебелі Иоганн Ильнер ұшқан екінші ұшақпен соқтығысты. Bf 109 ұшағының соққысы нәтижесінде Дирдің Spitfire винтінің қанатқарыштары артқы жаққа бүгіліп, оның капот бөлігі ішінара күйіп, қозғалтқышы жарамсыз болып, желкен мен рульдің көп бөлігі жоғалды. Ол соқтығысу алдында ішкі жерге қарай бе�...
By July 1940, No. 54 Squadron was back to flying convoy and coastal patrols. On the afternoon of 9 July, while leading a patrol between Deal and Dover, a Heinkel He 59 seaplane was sighted along with an escort of several Bf 109s. Ordering one section to pursue the seaplane, Deere took another section to deal with the escort. He shot down one Bf 109 but collided with a second, flown by Oberfeldwebel Johann Illner of Jagdgeschwader 51. As a result of the glancing blow with the Bf 109, the propeller blades of Deere's Spitfire were bent backwards, his cockpit hood partially stove in, the engine disabled, and much of the fin and rudder lost. Already heading inland prior to the collision, he glided to a forced landing in a paddock near Manston, in Kent. The hood, damaged in the collision, proved difficult to open but he was able to escape before his burning aircraft was destroyed by flames. He spent the night at the nearby RAF airbase before returning to Hornchurch the next day. In the meantime, Illner was able to return to France in his own badly damaged aircraft while the He 59 was forced down at Goodwin Sands and its crew taken prisoner.
Британия шайқасы
Британия шайқасының бірінші кезеңі 1940 жылы 10 шілдеде басталды, онда Люфтваффе Англия жағалауындағы нысаналарға және Кеме қатынасына шабуыл жасады. Бұл ұшақтар Ұлыбританияға шабуыл жасау үшін қажетті RAF истребительдерінің командалығын жою үшін жасалды. "Жоқ" тобының құрамында 11 топ, оңтүстік-шығыс Англияны қорғауға тағайындалды, Дирдің эскадрильясы қатты қатысқан. Жаман ауа райының салдарынан No 54-эскадрилья 24 шілдеге дейін аз әрекет жасады, ол кезде Люфтваффе Темза сағасында конвойларға қарсы бірнеше ірі бомбалау шабуылдарын жасады. Дир мен оның ұшағы таңертеңгі рейдті бұзған. Түскі уақытта екінші рейд кезінде кем дегенде 20 бомбалаушы және 30 ұшақ қатысқанда, ол Bf 109 ұшағын жойды. Бұл оның Ұлыбритания шайқасындағы алғашқы жеңісі болды. Әрекеттің соңына қарай эскадрилья екі ұшқыш жоғалту үшін 16 Bf 109 ұшағын есептеген. Бірнеше күннен кейін Дир ұшқыштар офицерінің дәрежесіне көтерілді және эскадрилья шілде айында басқаларға қарағанда көбірек ұшуға ұшырағаннан кейін, Катерикке демалуға жіберілді. Жоқ, жоқ. 54-эскадрилья 1940 жылы 8 тамызда Хорнчерчке оралды және сол күні патрульді ұшып өтті. 12 тамызда Дир эскадрильяны басқарып, Bf 109 ұшағын қуып, атып түсірді. Бұл ұшақ оның секциясының Кент жағалауындағы бомбалаушылар тобына жасаған шабуылын бұзды. Хорнчерчке қайтып келе жатып, ол Bf 110 ұшақтарымен кездесті, олардың біреуін атып түсірді. 15 тамызда эскадрильяның бомбалауды тоқтатуға тырысқан кезінде олар 40 Bf 109 ұшағына тап болды. Бірін қиратып, екіншісін зақымдады. Сол күні кешке басқа бір қарсыласу миссиясында эскадрилья Лондонға ұшып бара жатқан До-17 бомбалаушыларын сүйрейтін Bf 109 ұшақтарымен ұрысты. Ол Bf 109 ұшағын аңдып, оны ағылшын арнасынан атып түсірді. Екінші де жойылып кетті, Дир оны француз жағалауының ішкі жағына қуып жетті. Англияға қайтып бара жатып, ол өзінің ұшу жолын бөлуге тырысқан бес Bf 109 ұшағын кездестірді. Bf 109-дың қайта-қайта шабуылдарына қарамастан, ол ағылшын жағалауына жетуге мүмкіндік алды, бірақ оның Spitfire-і қозғалтқышы өртеніп, қатты зақымдалды. Ол ұшақпен төмен ұшып, ұшқыш кабинасынан шығып бара жатқанда, ұшақтың артқы жағына соқтығысып, билетіне зақым келтірді. Бастапқыда ол RAF Кенлиге жеткізілді, сол кезде ол сағатының неміс оғынан зақымдалғанын біліп, оны Виктория ауруханасына емделуге жатқызды. Ол келесі күні өздігінен жұмыстан босатылып, 17 тамызда қайтадан операцияға кірісті. Бірнеше күннен кейін британ премьер-министрі Уинстон Черчилль британдық әуе күштері ұшқыштарының ұшқыштарына құрмет көрсетіп, өзінің әйгілі "Біраз" сөзін айтты. Бір ұшқышына Дир: "Ол мұны тағы да айта алады. Бізден қалғандар аз". 28 тамызда Дир қайтадан атып түсірілді, бұл жолы Spitfire-пен достық атыс кезінде, бірақ парашютпен қауіпсіз жерге түсті. Ол бұған дейін Bf 109-ның екі ұшағын ұрып-соққан, бірақ олардың бірін де көре алмағандықтан, тек бірін ғана болжады. Кейін ол "жағдайдың бұзылу нүктесіне жетіп қалғандығын" мойындады. Оның тастап кеткен Спитфайр 1973 жылы Ессектегі Борехам қаласында апатқа ұшырады; оның қозғалтқышы мен басқа қалдықтары табылды. 30 тамызда, екі патрульмен ғана эскадрилья үшін тыныш күн, ол До 17 ұшағын ұшырды, бірақ оның жойылуын растай алмады және оны ықтимал деп мәлімдеді. 31 тамызда Люфтваффе Хорнчерчке шабуыл жасады, ол күтпеген жерден ұсталды. Жоқ, жоқ. 54-ші эскадрильяға ұшып, Дир үш Спитфайрдың бөлімін бастап, ұшу-қону жолына қарай ұшып кетті. Осы уақыт аралығында неміс бомбалаушылары ұшу-қону жолағына өздерінің қару-жарақтарын тастады. Дирдің үш ұшағы да жойылып, оның Спитфайр ұшағы да кері бұрылып, қамауға алынды. Басына зақым келгендіктен, оны өз секциясының басқа ұшқышы алып шықты. Дирге үш күн демалуға нұсқау берілді, бірақ ол бұған мән бермей, 2 қыркүйекте қайта ұшуды бастады. Ол екі күндік операциядан кейін ғана эскадрилья тағы да демалып, сауығып алу үшін Каттерикке оралды. Оның шығарылуы өте кешіктірілді, өйткені Deere бұл өткен айда болуы керек деп санайды. Ол Британия шайқасында ешқандай рөл атқармады. 1940 жылдың басынан бері оның ұшқыштары кем дегенде 92 жау ұшағын жойды. Ескерлік Йоркширге оралғаннан кейін көп ұзамай Дирдің DFC-ге балды сыйлағаны жарияланды. Жарияланған цитатада былай делінген: Жоқ. 54-эскадрилья 1940 жылдың қалған бөлігінде оқу құралы ретінде Йоркширде қалды. Дир жаттықтырушы болды, жаңа ұшқыштармен ұшу жаттығуларын жасап, оларды жауынгерлік тактикамен жылдамдыққа жеткізді. 1940 жылы желтоқсанда осындай ұшулардың бірінде ол оқушының ұшағымен соқтығысып, оның ...
No. 54 Squadron remained in Yorkshire for the remainder of 1940, classified as a training unit. Deere was an instructor, involved in practice flights with new pilots and bringing them up to speed with combat tactics. On one such flight in December 1940, he collided with a trainee's aircraft, his Spitfire losing most of its tail and going into a spin. Bailing out with some difficulty due to the centrifugal forces of the spinning aircraft, he became trapped against the remnants of the tailplane. He was finally able to break free as the Spitfire approached the ground but his parachute, which had been damaged, failed to fully open. Deere landed in a pool of farm sewerage that broke much of his fall. As a result of this incident he was rested from active flying.
Эскадрилья басшысы
1941 жылдың қаңтарында Дир эскадрильяның жетекшісі қызметіне көтеріліп, Каттериктегі операция бөлмесінің бақылаушысы болды. Ауа райына байланысты ұшу мүмкіндігі шектеулі болды. 54-ші эскадрилья ақпан айында Хорнчерчке оралды. Қазір эскадрильяның міндеті - Францияда "Раббарб" атаулы шабуыл жасау болды. Дир көп ұзамай бақылаушы міндеттерінен шаршап, ұшу операцияларына қайта оралуға тырысты. 1941 жылдың мамыр айында No 602-эскадрилья, оның ұшу командирлерінің бірі ретінде Шотландиядағы Айрдан Спитфайрларды басқаратын. Бұл қадам оны лейтенант дәрежесіне қайтаруды көрсетті. Дир No-ге келгенде 602-ші эскадрильяда ол ұрысшы аса атымен және қашып құтылу амалдарымен танымал болды. Солтүстіктегі теңізде жаттығулар жасағанда, оның Spitfire ұшағының қозғалтқышы бұзылды. Ол Шотландия жағалауына жетіп, картоп өсірілген жерге құлап, ұшағын артына бұрып, уақытша тұтқынға түседі. Ол құтылып, Айр қаласына оралды. 1941 жылдың мамыр айында эскадрилья Дания боғазы шайқасына қатысқаннан кейін Шотландияға қайтып келе жатқан HMS Prince of Wales атты линкорын әуеден қорғады. шілдеде, No. 602-ші эскадрилья Кенлиге көшірілді, No. 452 және 485 эскадрильялары Кенлиден ұшып келе жатқан ұшақтардың құрамына кіреді. Кенли қанаты, солтүстік Францияда бомбалаушы ұшақтарды сүйретіп, ұшақтарды жойған. Сол айдың соңында оның ұшу лейтенанты дәрежесі нақтыланды, ал тамыздың басында Дир эскадрильяны өз бақылауына алды, ал оның тұрақты командирі ауруханада болды. Сол күні ол Bf 109 ұшағының түсірілгенін мәлімдеді. Расмий түрде бұл қазаға кінәлі деп танылса да, оның өмірбаяны Ричард Смит бұл шын мәнінде достық атыс болған және жойылған ұшақ No. 242-ші эскадрилья. 1941 жылы 9 тамызда Бетунды аралау кезінде Дир олардың құлайтынын көре алмай, үш Bf 109 зақымдалған деп мәлімдеді. Бір ұшқыш Дирдің жау ұшағының ұшырылғанын мәлімдеген кезде жоғары дәрежеде адалдық танытқанын айтты. Бірнеше күннен кейін, Лилльдің жанында Хэндли Пейдж Хэмпден бомбалаушыларын алып жүргенде, оның Спитфайр ұшағын таңғалдырған Bf 109 зақымдады. Жаудың қаруы оның қанатына үлкен саңылау жасап, фюзеляжға 30 пулядан астам саңылаулар түсірді. Гликоль ағып кеткеніне қарамастан, ол Ла-Маншты кесіп өтіп, Манстон әуежайына қонып үлгерді. Дир 1941 жылдың қыркүйек пен қараша айларында тағы екі Bf 109 зақымдалған деп мәлімдеді, ал оның ұшу лейтенанты дәрежесі тұрақты болды. Осы уақытқа дейін ұшқыштар мен бомбалаушылар ұжымы арасындағы үлкен шығындар RAF-тің қысқы айларда Бельгия мен Францияға шабуыл жасауын қысқартты. 1942 жылдың қаңтар айында No. 602-эскадрильяны эскадрилья басшысы Брендан Финукейн басқарып алды, ал Дир Америкаға лекция оқып, халықпен қарым-қатынас жасауға жіберілді. Наурыздың басында келген ол америкалық ұшқыштарға Ұлыбритания шайқасында және кейіннен Франциядағы шайқаста үйренген ұрыс тактикасын үйретті. Ол сондай-ақ американдық ұшақтарды ұша алатын. Алты аптадан кейін Англияға оралды. Ол Қиыр Шығыста қызмет етуге тағайындалғанын, бірақ Еуропада қалуды жөн көргені туралы біледі. Ол No1 әскери бөлімнің командирімен кездесуді ұйымдастырды . 11-топ, әуе вице-маршалы Траффорд Ли Мэллори, оған No. Оның орнына Канаданың Корольдік әуе күштері 403-ші эскадрильясы. 30 сәуірде ол командалық міндетін Есекс штатындағы Солтүстік Уэльдте атқарды. "Жоқ" деген мораль. 403-эскадрилья айдың басында бұрынғы командирін қоса алғанда, шығындармен байланысты болды және ол операциядан шығарылды. Дир эскадрильяны операциялық күйге тез жеткізді, 1942 жылдың 5 мамырында Бельгия жағалауында оқиғасыз тазалаумен басталды. Айдың қалған бөлігінде осындай операцияларды жалғастырғаннан кейін, маусым айында қарқындылығы артты; 2 маусымда Солтүстік Вельд қанатының қорғанысы ретінде ұшып бара жатқанда эскадрилья 40-тан 50-ге дейін Focke Wulf Fw 190 истребительін кездестірді және оның 12 ұшағының жартысы жоғалды. Дир барлық оқ-дәрісін сарп етті, бірақ шабуылдың шұғыл сипаты оның соққыларының сәтті болғанын байқауға мүмкіндік бермеді. Жоғалтуларға байланысты эскадрилья конвойлық патрульдерді жүргізу үшін Мартлшем-Хитке көшті және осы айдың соңында демалыс кезеңіне жоспарланды. Дир бұл қадамды қажетсіз деп санады, өйткені қалған ұшқыштардың моральдары 2 маусымдағы жоғалтуларға қарамастан жоғары болды, және ол лей Малоримен кездесуімен эскадрильяның операцияда қалуын көздеді. Өзінің үрейленуі үшін, ол Ли Мэллоридің өзін агрессивті басшылығына байланысты шығындар үшін ішінара жауапты деп есептегенін және эскадрильяның демалуы үшін бұйр...
Қанат жетекшісі
Биггин-Хиллде Дир станцияның командирі болған және Дир No No-ге алғаш тағайындалған кезде көмектескен Сейлор Маланмен қайта танысты. 54-ші эскадрилья 1938 жылы. Соғыстың осы кезеңінде Жауынгерлік команданың күндізгі операциялары Францияға шабуыл жасағанда бомбалаушыларды алып жүруге көбірек бағытталған, көбінесе екі эскадрилья қанат ретінде жұмыс істеді. Бұл ұшқыштардың жаңа операциялық әдістерді үйренуі керек дегенді білдірді, оны Дир өзінің қанаттың жетекшісі ретінде беруі керек еді. Малан Дирге бомбалаушыларды сүйемелдеудің жаңа тактикасын енгізген кезде қолдау көрсетті; атап айтқанда, ол эскадрильялар мен секциялардың қанаттап ұшқан кезде тәуелсіз болу қажеттігін және бомбалаушылардың жылдамдығына тым жақын болмауы керектігін атап өтті. Соңғысы Британия шайқасында мәселе болды, өйткені Люфтваффе бомбалаушыларға жақын эскортты қамтамасыз ету тактикасы ұрыскерлердің жылдамдық артықшылығын жоғалтуын білдірді. Оның бірінші операциясы 1943 жылы 4 сәуірде болды, ол бомбалаушыларды Эббивиллге алып барды, бірақ ол Spitfire-де қозғалтқышта ақаулық пайда болғандықтан, ол мерзімінен бұрын оралуға мәжбүр болды. Апрель мен мамыр айларында ұқсас миссиялар өтті, бұл уақытта Биггин Хилл қанаты 15 мамырда 1000-шы жеңісін алды. 4 маусымда Дирдің "Артық қызмет көрсету ордені" (DSO) марапатталғаны жарияланды, жарияланған цитата былай деп оқылды: Кейінірек маусымда Дир 50 неміс ұшағымен қақтығыста зақымдалған Fw 190 ұшағын талап етті, өйткені оның қанаты Францияға бомбалау рейін сүйемелдеді. 23 маусымда ол Fw 190 ұшағын Pas de Calais-те қалпына келтірілмейтін айналымға мәжбүрлеген кезде жойғанын мәлімдеді. Шілде айының басында No 485-эскадрильяның құрамында негізінен Жаңа Зеландиялық ұшқыштар болды, олар Биггин-Хилл қанатына қосылды. Ол Дирдің ұсынысы бойынша құрылған. Шекетс екі рет қанаттың командалығын қабылдады, өйткені Дир ұшақтарының сенімділігімен байланысты мәселелерге тап болды, сондықтан шілде айының басында екі рет ертерек оралуға тура келді. 14 шілдеде Дир Fw 190 ұшағын атып түсірді, оны ықтимал деп мәлімдеді. 1943 жылдың қыркүйек айының соңында Дир қатты шаршады, бірақ дизентериядан кейін де оның жағдайы жақсармады. Ол соңғы айларда жақын достарын жоғалтты; Рене Мушотт, еркін француз No. Биггин-Хилл қанатының құрамына кіретін 341-ші эскадрилья тамыз айының соңында қаза тапты, ал Чекетс қыркүйек айының басында Франция үстінен атып түсірілді, бірақ ол жеті аптадан кейін француз қарсылығының көмегімен Англияға оралды. Дир де ұшу кезінде Спитфайр ұшағын құлатқан. Ауруынан айыққаннан кейін Малан оны ұшудан босатып, демалысқа шығарады. Биггин Хилл қанатының командирі болған кезінде Дир 42 операцияны жүргізді және қанаты алтымыш жау ұшағын жойды.
Later in June, Deere claimed a damaged Fw 190 during a melee with 50 German fighters as his wing escorted a bombing raid to France. On 23 June he claimed a Fw 190 as destroyed when he forced it into an unrecoverable spin over the Pas de Calais. At the start of July, No. 485 Squadron, which had mainly New Zealand flying personnel, joined the Biggin Hill wing. It was commanded by Squadron Leader Johnny Checketts, who Deere had recommended for the post. Checketts had to twice take over command of the wing as Deere encountered further reliability issues with his aircraft, having to turn back early on two occasions in early July. On 14 July, Deere shot down a Fw 190, claiming it as a probable. By late September 1943, Deere had become fatigued, not helped by a bout of dysentery. He had lost close friends in recent months; René Mouchotte, the commander of the Free French No. 341 Squadron, which was part of the Biggin Hill wing, had been killed in late August and Checketts was shot down over France in early September although he was to make it back to England seven weeks later with the assistance of the French resistance. Deere had also crashed his Spitfire during a takeoff. After recovering from his illness, Malan took him off flying duties and placed him on leave. During his term as commander of the Biggin Hill wing, Deere had flown on 42 operations and the wing had accounted for sixty enemy aircraft destroyed.
Соғыстың кейінгі тәжірибесі
Дереге демалыста болған кезде және Биггин Хилл қанатының жетекшілігін мойындаған кезде, ол Сегізінші әуе күштері бомбалаушыларын алып жүрді, Дирге Құрама Штаттар Ашығыс ұшу кресті тапсырды. 1943 жылы 21 қазанда ол RAF Саттон Бриджге жіберілді, онда ол Орталық артиллериялық мектептің ұрыс қанатының бас нұсқаушысы болды. Қараша айында ол Букингем сарайында сол жылдың басында берілген DSO-ға ие болды. Дир No1 компанияның штаб-пәтерінде қызмет атқарады. 11 топ 1944 жылдың наурызында. Көп ұзамай ол Биггин-Хилл қанатының құрамына кіретін француз эскадрильяларын басқарудағы рөлін мойындау үшін еркін француз күштерінен Croix de Guerre орденін алды. 1 мамырда еркін француз әуе күштері штабының бастығы генерал-дивизионер Марсиал Валиннің өтініші бойынша Дир No. 145 қанатта екі француз эскадрильясы бар. 2-ші тактикалық әуе күшінің құрамына кіретін қанаты D күні жағалаулар үстінде әуеден қорғаныс жасады. Дир континенттік Еуропадан жұмыс істей бастағанда Францияға ұшқан, бірақ шілде айының соңында ол No. 84 топ. Ол жер асты күштерін үйлестіріп, әуе шабуылын жер асты нысаналарына шақырды. 1945 жылдың мамыр айында Еуропадағы соғыс аяқталғанда, ол Германиядағы Цельде бірлескен жоспарлау тобымен бірге болды. Дир Жаңа Зеландияның соғыстағы ең танымал ұшқыш ұшқыштарының бірі болды. Ол 22 жеңіске қол жеткізді, оның бірі ортақ, 10 ықтимал және 18 зақымдалған. Жаңа Зеландияның бірнеше аса ойыншыларының ішінде ол Колин Грейден кейін екінші орынды иеленді. Кейінгі уақытта авиация тарихшылары Кристофер Шорс пен Клайв Уильямстың зерттеулері оның 17 жау ұшағын жойғанын, тағы біреуін жойғандығын, төртін жойғандығын және тағы біреуін жойғанын, ал жеті ұшақты зақымдағандығын және бірін ортақ деп көрсетеді.
Соғыстан кейінгі мансап
1945 жылдың шілдесінде Дир Эссектегі Эндрюс Филдте орналасқан поляк P 51 Мустанг қанатының басшылығын қолға алды. Бұл командалық қазан айына дейін жалғасты, ол кезде қанаты таратылды, ал ол RAF Duxford командалық офицері болып тағайындалды. Ол сондай-ақ 1945 жылдың 1 қыркүйегінде RAF-те эскадрилья басшысы ретінде тұрақты комиссия алды, бірақ ол өзінің әскери бөлім командирі лауазымын сақтап қалды. Жыл соңында ол әскери қызметі үшін Британ империясының орденіне тағайындалды. 1946 жылдың тамызында Дир Алабамадағы Әуе университетінде әуе стратегиясы бойынша тоғыз айлық курсты бастады. 1947 жылы маусымда Ұлыбританияға оралғаннан кейін ол шілдеде Мальтадағы әуе штабының құрамына жіберілді. Ол екі жыл бойы осы қызметте болды, оның ішінде Жаңа Зеландияда демалыс кезеңі болды. Ұлыбританияға оралғаннан кейін ол No. Кенлидегі 61 топ. Оның қанат командирінің қызметін атқару дәрежесі 1951 жылдың 1 шілдесінде тұрақты болды, ал жылдың соңында ол Жоғарғы команданың No. 11 тобы, солтүстік секторының штаб-пәтерінде RAF Linton on Ouse, Солтүстік Йоркширде. Дир 1952 жылы мамыр айында өзінің бұрынғы әскери базасына, RAF North Weald-қа оралды, станцияның командирі болды. Оның станциядағы жұмысының бір бөлігі жаңа бақылау мұнарасының құрылысын ұйымдастыру мен қадағалауды қамтиды. Ол ұшақтарды ұшып, Глостер метеорларын ұшырып, оның ішінде 1953 жылы Англия шайқасының мерейтойына арналған Хорнчерчке демонстрациялық ұшуды өткізді. 1954 жылы маусымда Германияға жіберілді, онда Вильденратта орналасқан 2-ші тактикалық әуе күштерінің штабында әкімші болып қызмет етті. 1957 жылдың наурыз айынан бастап ол Бракнеллдегі RAF штаб колледжінде оқытушылық қызмет атқарады және сол жылы топ капитаны болып тағайындалады. Бракнеллдегі оқытушылық міндеттерінің арасында Дир өзінің автобиографиясында жұмыс істеді. Ол бұған бірнеше жыл бұрын Хорнчерчке оралғаннан кейін, соғыс уақытындағы қызмет туралы естеліктерін еске түсірді. Бұл 1959 жылы Ходдер & Стоутон Nine Lives деп жариялады, бұл оның көптеген жақын шақыруларына сілтеме болып, негізінен оң пікірлерге ие болды. Дирдің Бракнеллдегі оқытушылық міндеттері 1959 жылдың соңында аяқталды және қысқа мерзімде Транспорттық командада байланыс қызметін атқарғаннан кейін Дир Әуе министрлігіне Пост директор ретінде тағайындалды. 1961 жылы наурыз айында ол королеваның көмекшісі болып тағайындалды, ол 1964 жылдың маусымына дейін осы рөлді атқарды. Ол кезде ол Ұшқыштар қолбасшылығының Шығыс Англия секторын басқарды, алдыңғы жылы Кранвеллдегі RAF колледжінде көмекші командир болып жұмыс істеді. 1964 жылдың шілдесінде әуе коммодоры қызметіне көтерілді. 1965 жылдың 30 қаңтарында оған Ұлыбритания шайқасы ұшқыштарының ұшқыштарын жетекшілік ету мәртебесі берілді. 1965 жылы тамызда Жорықшылар командасы секторлары құрылғаннан кейін, ол No. 1 Хальтондағы техникалық оқу мектебі. Бұл оның соңғы қызметі болды; ол 1967 жылы 12 желтоқсанда RAF-тен зейнетке шықты.
Кейінгі өмір және өлім
Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Дир бірден азаматтық қызметке тағайындалды. Ол 1972 жылдың желтоқсанына дейін сол қызметте болды. Ол сондай-ақ, RAF регби комитетінің төрағасы болды, ойын командаларын таңдауға көмектесті. 1972 жылы наурыз айында ол "Бұл сіздің өміріңіз" телеарнасына қатысты. Бұл бағдарламада Даглас Бадер, жасанды аяқпен ұшқан әйгілі британдық ұшқыш ұшқышы, оның құлатылған және әскери тұтқын болған Бадер үшін алмастыру аяғын жеткізуге арналған ұшаққа ертіп барушы ретінде қалай ұшқаны туралы әңгімеледі. 1990 жылы ол қайтадан қатысқан Бұл Сіздің өміріңіз, бұл жолы Жаңа Зеландия нұсқасы, оның отандасы Чекетс үшін, ол онымен бірге Биггин Хилл қанатының командирі болған күндері ұшқан. Бұл Дирдің Жаңа Зеландияға соңғы сапары болатын. Белгілі Spitfire ұшқышы ретінде Дирді әскери тарих авторлары мен баспагерлер екінші дүниежүзілік соғыстың естеліктері үшін, әсіресе Британия шайқасы мен Spitfires-ке қатысты жиі шақырған. Оның "Тоғыз өмір" атты автобиографиясы 1991 жылы қайта басылып шықты және Екінші дүниежүзілік соғыстағы Жаңа Зеландия туралы деректі фильмдер сериясы үшін сұхбат алды. Өмірінің соңғы жылдары ол жоғарғы ішектің қатерлі ісігінен зардап шекті, 1995 жылы 21 қыркүйекте 77 жасында қайтыс болды. Ол кремацияланып, оның күлін Темза өзеніне Спитфайрдан шашыратып тастады. Оның артында 1945 жылы 18 қыркүйекте үйленген әйелі Джоан Фентон және екі баласы қалды.
Мұра
Дирдің медальдары "Тоғыз өмір" атты түпнұсқа қолжазбасымен бірге Хендондағы RAF мұражайына жеткізілді. Оған байланысты басқа да естеліктер Эсекс штатының Пурфлиттегі Мерейлі және әскери орталығында орналасқан Хорнчерч қанаты жинағында қойылған. 1940 жылы 28 тамызда оның астынан атып алынған Спитфайрдың қозғалтқышы Кент Британ шайқасы мұражайында орналасқан. Жаңа Зеландияда, Жаңа Зеландияның Әуе күштерінің мұражайында оның бокс кубогының бірі сақталған, оны әйелі сыйға тартқан. Немересі Брендон Дир 2001 жылдан 2009 жылға дейін Spitfire Mk IX ұшағын ұшу мәртебесіне қайтарып берді. Бұл ұшақ Дир ұшағының белгілерінде 1943 жылы маусымда Биггин Хиллде қанаттың командирі болған кезде пайда болған сияқты.