Кіріспе
Норфолк қаласындағы XVIII ғасырдағы үлкен палладиандық ел үйі Холкэм залы () - Англияның Норфолк қаласындағы Холкэм ауылының маңында орналасқан XVIII ғасырдағы ел үйі. Ол архитектор Уильям Кенттің көмегімен Лорд Берлингтонның көмегімен Лестердің 1-ші графына (тақырыбының бесінші құрылуы) Неопалладиан стилімен салынған. Холкхэм залы - Англияның Палладиандық қайта өрлеу стиліне тән сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің бірі, ал оның дизайнының қатаңдығы Палладио идеалдарына сол кезеңдегі көптеген басқа Палладиан стиліне тән үйлерге қарағанда жақын. Ол үйді отбасының иесі сэр Эдвард Кок құрған. Ол 1609 жылы Нейлс усадьбасын сатып алды, бірақ ол ешқашан онда тұрмады және өзінің алты ұлына беру үшін Норфолкте көптеген басқа жерлерді сатып алды. Оның төртінші ұлы Джон 1612 жылы мұрагер Мерил Уитлиге үйленіп, жерді мұра етті. Олар Хилл Холлды өздерінің үйі етті, ал 1659 жылы Джон үш Холкэм әулетінің де толық иесі болды. Бұл Лестер графтары болған Кок отбасысының ата-бабаларының үйі. Сахнаның іші сәнді, бірақ сол кездегі стандарттарға сай қарапайым безендірілген. Бұл стильде жеке және мемлекеттік бөлмелерді де біріншісін баспастан, бірдей стильде безендіруге болады. Негізгі кіреберіс Марморлы зал арқылы өтеді, ол шын мәнінде қызғылт Дербишир алабастыннан жасалған; бұл пианино нобилесіне немесе бірінші қабатқа және мемлекеттік бөлмелерге әкеледі. Бұл бөлмелердің ішіндегі ең көрнектісі - қызыл барқытпен қапталған қабырғалары бар салон. Негізгі бөлмелердің әрқайсысы өзінің орналасуы мен дизайнында симметриялы; кейбір бөлмелерде бұл теңгерімді әсерді толықтай жүзеге асыру үшін жалған есіктер қажет.
Holkham Hall ('/h//əʊ//k//ə//m/ or '/h//ɒ//l//k//ə//m/) is an 18th century country house near the village of Holkham, Norfolk, England, constructed in the Neo Palladian style for the 1st Earl of Leicester (of the fifth creation of the title) by the architect William Kent, aided by Lord Burlington. Holkham Hall is one of England's finest examples of the Palladian revival style of architecture, and the severity of its design is closer to Palladio's ideals than many of the other numerous Palladian style houses of the period. The Holkham Estate was built up by Sir Edward Coke, the founder of his family's fortune. He bought Neales manor in 1609, though never lived there, and made many other purchases of land in Norfolk to endow to his six sons. His fourth son, John, inherited the land and married heiress Meriel Wheatley in 1612. They made Hill Hall their home, and by 1659, John had complete ownership of all three Holkham manors. It is the ancestral home of the Coke family, who became Earls of Leicester. The interior of the hall is opulent, but by the standards of the day, simply decorated and furnished. Ornament is used with such restraint that it was possible to decorate both private and state rooms in the same style, without oppressing the former. The principal entrance is through the Marble Hall, which is in fact made of pink Derbyshire alabaster; this leads to the piano nobile, or the first floor, and state rooms. The most impressive of these rooms is the Saloon, which has walls lined with red velvet. Each of the major state rooms is symmetrical in its layout and design; in some rooms, false doors are necessary to fully achieve this balanced effect.
Сәулетшілер мен меценаттар
Холкхэмді Лестердің 1-ші графы Томас Кок салған. Ол мәдениетті және бай адам болған. Кок жас кезінде Гранд Турді жасады және 1712 және 1718 жылдар аралығында алты жыл бойы Англиядан алыстады. Ол 1715 жылы Англиядағы Палладиандық қайта өрлеу қозғалысының алдыңғы шебіндегі аристократиялық сәулетші Берлингтонмен және Италиядағы Уильям Кентпен кездескен болуы мүмкін. Кок Англияға жаңадан сатып алынған кітапханамен ғана емес, сонымен қатар өзінің жоспарланған жаңа особнягін жабдықтау үшін өнер және мүсіндер жинағымен оралды. Алайда, ол оралғаннан кейін, ол ішімдік ішу, құмар ойындар мен аңшылықпен айналысып, өмір сүруді тоқтатты. Ол Оңтүстік теңіз компаниясына апатты инвестиция салды және 1720 жылы Оңтүстік теңізінің бұрылысы жарылғанда, ол келтірген шығындар Коктың жоспарланған жаңа елдiк мүлкiн салуды он жылдан астам уақытқа созды. Колен Кэмпбелл 1720-жылдардың басында Томас Кокпен жұмыс істегенімен, Холькамның ең көне жұмыс және құрылыс жоспарларын 1726 жылы Томас Коктың бақылауымен Мэтью Бретингэм жасаған. Бұл үйге арналған нұсқаулар мен идеалдарды Кент пен Берлингтон анықтаған. Бұл кезде таңдалған Палладиандық қайта жаңғыру стилі Англияға қайта оралды. Бұл стиль Англияда Азамат соғысына дейін, Иниго Джонс енгізген кезде қысқаша пайда болды. Алайда, Реставрациядан кейін ол халық ықыласына ие болды және барокко стилімен алмастырылды. XVIII ғасырда танымал болған "Палладиандық қайта өрлеу" XVI ғасырдағы итальяндық сәулетші Андреа Палладионың шығармаларына негізделген. Алайда ол Палладионың қатаң пропорциялық ережелерін сақтамады. Бұл стиль ақырында жалпы алғанда грузиндік деп аталатын, әлі күнге дейін Англияда танымал болып келеді. Бұл қаладағы және ауылдағы көптеген үйлер үшін таңдалған стиль болды, бірақ Холкхэм дизайнының қатаңдығы және Палладио идеалдарына берік ұмтылуы үшін ерекше. Жобаны Томас Кок қадағалағанмен, ол құрылыс орнындағы сәулет жұмыстарын жергілікті Норфолк сәулетшісі Мэтью Бретингхэмге тапсырды, ол жұмыс орнындағы клерк ретінде жұмыс істеді. Бреттингем қазірдің өзінде ипотекалық архитектор болды және "оның иелігінің ғимараттарына қамқорлық жасау" үшін жылына 50 фунт (жыл сайын шамамен фунт) алған. Ол Мармбал залының дизайнын Коктың өзіне жатқызғанмен, ол сарайдың дизайнына да ықпал етті. Уильям Кент негізінен Оңтүстік-Батыс павильонының немесе отбасылық қанаттың блогының, әсіресе Ұзын кітапхананың ішкі жақтарын жасады. Кент әртүрлі сыртқы көріністерді шығарды, бұл Кокке қалағаннан әлдеқайда бай сәнді ұсынады. Бреттингем Холкхэмді "өмірімдегі ең үлкен жұмыс" деп сипаттады, ал "Лестер графының Холкхемдегі үйінің жоспарлары мен биіктігі" атты еңбегін жариялаған кезде, ол өзін жалғыз сәулетші деп сипаттады, Кент қатысқаны туралы ештеңе айтпады. Алайда, Бреттингемнің ұлы кітабының кейінгі басылымында "бұл идеяны алғаш рет Лестер мен Бёрлингтон графтары, Уильям Кент мырзаның көмегімен шығарды" деп мойындады.
Дизайн
Палладиан стиліне Томас Кок сияқты Уигтер құлшылық етті, олар өздерін ежелгі римдіктермен сәйкестендіруге тырысты. Кент Холкхэмнің сыртқы келбетіне жауапты болды; ол өзінің дизайнын Палладионың I Quattro Libri dell'Architettura-да көрсетілгендей, бірақ өзгерістермен салынған Villa Mocenigo-ға негіздеді. Холкхэмнің жоспарлары екі қабатты үлкен орталық блоктан құралған, онда екі ауланың айналасында орналасқан симметриялық теңдестірілген мемлекеттік бөлмелер қатары орналасқан. Бұл аулалардың сыртқы көрінісі жоқ; олар демалыс немесе сәулеттік құндылықтан гөрі жарықтандыру үшін арналған. Бұл үлкен орталық блок төрт кіші, төртбұрышты блокпен немесе қанаттармен қоршалған, әр бұрышында негізгі үйге ұзын колоннадалармен емес, палладиандық сәулет өнерінде әдеттегідей, екі қабатты қанаттармен ғана байланысты. Алайда, көптеген сәулет жобаларында сияқты, бұл ешқашан оңай емес. Холкхэм - Палладиан үйі, бірақ Палладиан стандарттарына қарамастан сыртқы көрінісі қатал және әшекейленбеген. Бұл Кока-Коланың өзіне байланысты. Мэттью Бретингэм, құрылысшы, Кокке "жеңілдік" қажет екенін айтты, оны жайлылық деп түсіндіруге болады. Сондықтан бір тереземен жарық беретін бөлмелерде тек бір терезе болды, өйткені екіншісі сыртқы көріністі жақсарта алады, бірақ бөлмені суық немесе ауаға айналдыруы мүмкін. Нәтижесінде, пианиноның бірнеше терезелері симметриялы орналастырылған және теңдестірілген, бірақ кірпіш жұмыстарының теңізінде жоғалған сияқты; бұл сары кірпіштер ежелгі римдік кірпіштердің дәл көшірмелері ретінде Холкэм үшін арнайы құйылған. Пьяно-нобильдің терезелерінің үстінде, нағыз Палладиан құрылымында мезанниннің терезелері болатын жерде, ештеңе жоқ. Мұның себебі - пианино нобильдегі мемлекеттік бөлмелердің екі есе биіктігі; алайда, тіпті Палладионың өз жұмысында жиі көрінетін сияқты, қасбеттің қатаңдығын жеңілдетуге рұқсат етілмейді. Жер төбесіндегі қабырғаларды үлкен үйге қарағанда түрмеге ұқсайтын кішкентай терезелер ашады. Архитектуралық бір сарапшы Найджел Николсон үйдің Пруссиялық ат үстіндегі мектеп сияқты функционалды екенін сипаттады. Негізгі немесе оңтүстік қасбеттің ұзындығы 344 фут (104,9 м) (ар қапталынан екіншісіне дейін), оның қатаңдығы пианиноның абыройлы деңгейінде тек алты бағаналы портиктің көмегімен жеңілдетіледі. Орталық блоктың әр шетінде кішкене проекция орналасқан, оның ішінде бір қабатты шаршы мұнара мен шатырлы шатырмен шатырланған венециандық терезе бар, бұл Иниго Джонстың Уилтон үйінде қаз-қалпы бір ғасыр бұрын қолданғандарына ұқсас. Иниго Джонс пен Исаак де Каус Уилтондағы Палладиандық фронт үшін бірдей портик жасады, бірақ ол ешқашан орындалмады. Қапталдағы қанаттарда қызмет және қосалқы бөлмелер бар - оңтүстік-батысқа қарай отбасылық қанаты; солтүстік-батысқа қарай қонақ қанаты; оңтүстік-шығысқа қарай часовнялық қанаты; солтүстік-шығысқа қарай ас үй қанаты. Әр қанаттың сыртқы көрінісі бірдей: үш бөлік, олардың әрқайсысы бір-бірінен биіктіктегі тар ойықпен бөлінеді. Әр бөліктің үстінде әшекейсіз қасбеттер орналасқан. Тас, ойық, әр түрлі фронтон және төрт блоктың шамырының құрамы он жыл бұрын Сэр Джон Ванбру қолданған ағылшын барокко стилін еске салады. Бұл қанаттардың бірі, кейінірек Кедлстон залында сияқты, мемлекеттік бөлмелер мен орталық блок қолданылмайтын кезде отбасын орналастыру үшін өзіндік ауылдық үй болды. Басты солтүстік кіреберісіндегі бір қабатты веранданы 1850 жылдары Сэмюэл Сандерс Тюлон жобалаған, бірақ стильдік жағынан ол 18-ғасырдағы ғимараттан ажыратылмайды.
Интерьер
Үйдің ішінде Палладиандық стиль Англияның басқа үйлерінде сирек кездесетін биіктікке және сән-салтанатқа ие. Ол "Англиядағы ең әдемі Палладиан интерьеры" деп сипатталған. Ішкі көркемдік шектен тыс әшекейлердің болмауымен алынған және Кенттің "сапасыз беттің көркемдігіне" деген ұзаққа созылған құштарлығын көрсетеді. Ішкі бөлменің құрылысы 1739 жылдан 1773 жылға дейін жүргізілді. Бірінші тұрғын бөлмелер отбасылық қанатта болды және 1740 жылдан бастап пайдаланылды, ал Ұзын кітапхана 1741 жылы аяқталған алғашқы үлкен ішкі бөлме болды. Соңғылардың бірі болып, Леди Лестердің бақылауында аяқтау үшін, алабастр рередолары бар часовня. Үйге Марморлы зал арқылы кіреді (әлі де басты құрылыс матасы шын мәнінде қызғылт Дербишир алабастыры), Кент римдік базиликаға үлгілеген. Бөлме еденнен төбеге дейін 15 метрден асады және оған айналадағы галереяға немесе перистильге апаратын кең ақ мәрмәр баспалдақ басым: мұнда алабастрмен қапталған ионикалық бағаналар Римдегі Пантеоннан әсер алған Иниго Джонстың дизайнынан көшірілген алтын төбеге қолдау көрсетеді. Бұл бағаналар Римдегі Фортуна Вирилис ғибадатханасындағы бағаналардың көшірмесі деп есептеледі. Залдың айналасында нишаларда мүсіндер орналасқан; бұл негізінен классикалық құдайлардың гипстегі көшірмелері. Сарайдың баспалдақтары фортепианоның ақсүйек және мемлекеттік бөлмелеріне әкеледі. Ең үлкені - Салон үлкен портиктің артында орналасқан, оның қабырғалары қызыл түсті кофе (жүн, зығыр және жібек қоспасы) және алтын төбемен қапталған. Осы бөлмеде Рубенстің "Мысырдан оралу" атты шығармасы ілінеді. Гранд Турда граф үйдің солтүстігінен оңтүстікке қарай созылып жатқан кең көлемді мүсіндер галереясында орналасқан грек және римдік мүсіндердің римдік көшірмелерінің жинағын алды. Солтүстік асханада 8,2 метрлік үйлесімді бөлмеде Аксминстер кілемдері орналасқан, ол үстіңгі төбедегі өрнекті өте жақсы көрсетеді. Осы бөлменің қабырғасындағы нишада орналасқан Элий Верустің бюсті Неттунода қалпына келтіру кезінде табылды. Классикалық апсида бөлмеге ғибадатханалық ауа береді. Шын мәнінде апсидада үйдің алыстағы ас үйлері мен қызмет көрсету аймақтарына апаратын дәліздер мен тар баспалдақтардың лабиринтіне жасырын кіру бар. Негізгі блоктың шығыс жағындағы әр бұрышында үлкен венециандық тереземен жарықтандырылған шаршы салон бар, олардың бірі Клод Лоррен мен Гаспар Пуссен суреттерімен ілінетін Пейзаж бөлмесі. Барлық негізгі мемлекеттік бөлмелерде симметриялық қабырғалар бар, тіпті бұл шынайы есіктерді жалған есіктермен сәйкестендіруді қамтиды. Негізгі бөлмелерде ақ және түрлі-түсті мәрмәрден жасалған шатырлар бар, олардың көпшілігі ою-өрнек пен мүсіндермен, негізінен Томас Картердің жұмысымен, бірақ Джозеф Пикфорд статуялар галереясындағы шатырды оюмен жасаған. Ежелгі ғалымдар Жүсіптің Юнонаны қолға-қол ұстап сүйемелдегенін бейнелеген суретті "қатын-кыздың көзіне ұнамай, төбешікке тастап кеткен" деп айтады.
Бүгінгі Холкхэм
Ол үшін 90 мың фунт стерлинг жұмсалды. Бұл үлкен шығын 1-ші графтың мұрагерлерін құртты, бірақ олардың үйді дәміне сәйкес өзгерте алмайтындығына әкелді. Осылайша 1764 жылы салынғаннан бері үйге ешбір зақым келмеген. Бүгінгі таңда палладиандықтың осы кемелді, бірақ қатал үлгісі кейбір адамдардың гүлденген жеке меншігінің жүрегінде.
Анықтамалар және қосымша оқу
Анжеликоусис, Э. (2001). Холкхамның классикалық мүсіндер жинағы (Майнц) Бретингэм, Мэтью (1761). Норфолктегі Холкхэмнің жоспарлары, биіктігі мен секциялары. Лондон: Дж. Хаберкорн. Корнфорт, Джон (200), Ерте грузиндік интерьерлер. Нью-Хейвен, КТ; Лондон: Йель университетінің баспасөзі, Пол Меллонның британдық өнерді зерттеу орталығы, б. 31324 Кропплстоун, Тревин (1963). Әлемдік сәулет. Лондон: Хамлин. Халлидей, Э. Э. (1967). Англияның мәдени тарихы. Лондон: Темза және Хадсон. Хиски, Кристин (1997). "Холкхэм залының құрылысы: жаңадан табылған хаттар". Архитектура тарихы том. 40 жасқа дейін. Хасси, Кристофер (1955). Ағылшындық ауылдық үйлер: Ерте грузин 17151760 Лондон, Ауыл өмірі. (131-146-бет) Хасси, Кристофер (1967). Ағылшын бақтары мен ландшафттары 17001750 Лондон: Ауыл өмірі. (45-6 беттер) Мёрдок, Тесса (ред.) (2006 ж.) Асыл үйлер: Ұлы ағылшын үйлерінің XVIII ғасырлық инвентаризациясы. Джон Корнфортқа арналған құрметті сөз. Кембридж: Джон Адамсон, б. 20731 Николсон, Найджел (1965). Ұлыбританияның ұлы үйлері. Лондон: Хамлин. Певснер, Николас және Билл Уилсон (1999). Норфолк 2: Солтүстік-Батыс және Оңтүстік. Англияның ғимараттары. Лондон: Пингвин. (413-424 беттер) Робинсон, Джон Мартин (1983). Грузиндік үлгілік фермалар: 1700-1846 жылдардағы өркендеу дәуіріндегі сәндік және үлгілік шаруашылық ғимараттарын зерттеу. Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы. (127-бет.) Шмидт, Лео және басқалар (2005). "Холкхем" деп аталады. Мюнхен; Берлин; Лондон; Нью-Йорк: Престел. Саммерсон, Джон (1954). Ұлыбританиядағы сәулет, 1530-1830 жылдар. Балтимор, MD: Пингвин кітаптары. Уилсон, Майкл І. (1984) деген мақаласында Уильям Кент: сәулетші, дизайнер, суретші, бағбан, 1685-1748 ж. Лондон, Рутледж және Кеган Пол.
Brettingham, Matthew (1761). The Plans, Elevations and Sections, of Holkham in Norfolk. London: J. Haberkorn. Cornforth, John (200), Early Georgian Interiors. New Haven, CT.; London: Yale University Press for the Paul Mellon Centre for Studies in British Art, pp. 313–24
Cropplestone, Trewin (1963). World Architecture. London: Hamlyn. Halliday, E. E. (1967). Cultural History of England. London: Thames & Hudson. Hiskey, Christine (1997). "The Building of Holkham Hall: Newly Discovered Letters." Architectural History vol. 40. Hussey, Christopher (1955). English Country Houses: Early Georgian 1715–1760 London, Country Life. (Pages 131–146.) Hussey, Christopher (1967). English Gardens and Landscapes 1700–1750 London: Country Life. (Pages 45–6.) Murdoch, Tessa (ed.) (2006). Noble Households: Eighteenth Century Inventories of Great English Houses. A Tribute to John Cornforth. Cambridge: John Adamson, pp. 207–31
Nicolson, Nigel (1965). Great Houses of Britain. London: Hamlyn. Pevsner, Nicholas, and Bill Wilson (1999). Norfolk 2: North West and South. The Buildings of England. London: Penguin. (Pages 413–424.) Robinson, John Martin (1983). Georgian Model Farms: A Study of Decorative and Model Farm Buildings in the Age of Improvement 1700–1846. Oxford: Oxford University Press. (Page 127.) Schmidt, Leo and others (2005). "Holkham". Munich; Berlin; London; New York: Prestel. Summerson, John (1954). Architecture in Britain, 1530 to 1830. Baltimore, MD: Penguin Books. Wilson, Michael I. (1984). William Kent: Architect, Designer, Painter, Gardener, 1685–1748. London, Routledge & Kegan Paul.