Кіріспе
Саңырауларға арналған білім беру бағдарламалары ым тілдерін ана тілі ретінде қолданады. Екі тілді немесе екі мәдениетті саңырауларға арналған білім беру бағдарламалары ым тілдерін саңырау балалардың ана тілі ретінде қолданады. Мысалы, Америка Құрама Штаттарында, естімейтін балалар естімейтін ата-аналардан туылса да, Американың ым тілі (ААЖ) Құрама Штаттардағы саңырау балалар үшін табиғи алғашқы тіл болуы керек деп мәлімдейді. Осыған байланысты халықтың көпшілігі қолданатын сөйлеу немесе жазу тілі екінші тіл ретінде қарастырылады, оны ана тілінен кейін немесе сол уақытта меңгеруге болады. Би Би білім беруінде ым тілі негізгі оқыту әдісі болып табылады. Би Би білім берудің екі мәдени аспектісі саңырау мәдениетке баса назар аударады және саңырау студенттерге саңырау қауымдастыққа таныстыру арқылы оларға сенім арттыруға тырысады. Түрлі зерттеулер АСЛ дағдысы мен ағылшын тілінде сауаттылық пен оқу түсініктілігі арасында байланысты тапты. Бұған ең дұрыс түсіндірме - АСЛ дағдысы ағылшын тілінде сауаттылықты болжайды. Америка ым тілінде сөйлеуді үйренген адам ағылшын тілін меңгеруге көмектеседі. Шын мәнінде, екі тілді балалар бір тілділерге қарағанда танымдық, тілдік және мета-тілдік процестерде көбірек дамуды көрсетеді. АҚШ-тағы саңырау оқушылар үшін интернаттар мен күндізгі мектептердің 36% -дан 40% -ға дейін бі бі білім беру бағдарламаларын қолданатынын хабарлайды. Швеция мен Дания - есту қабілеттері нашар балаларға арналған екі тілді және екі мәдени білім беру жүйесімен танымал елдер. 1981 жылы Швеция құлақтарға арналған білім берудің мақсаты ретінде екі тілділікті міндетті түрде талап ететін заң қабылдады. Дания 1991 жылы ымдау тілін тең тіл ретінде таныды және оны саңыраулар мектебіндегі негізгі оқыту әдісі ретінде қабылдады. АҚШ-та Bi Bi әдісін қолданатын мектептердің көрнекті мысалы - Массачусетс штатындағы саңыраулар үшін оқу орталығы.
Bilingual–Bicultural or Bi Bi deaf education programs use sign language as the native, or first, language of Deaf children. In the United States, for example, Bi Bi proponents state that American Sign Language (ASL) should be the natural first language for deaf children in the United States, although the majority of deaf and hard of hearing being born to hearing parents. In this same vein, the spoken or written language used by the majority of the population is viewed as a secondary language to be acquired either after or at the same time as the native language. In Bi Bi education, a signed language is the primary method of instruction. The bicultural aspect of Bi Bi education emphasizes Deaf culture and strives to create confidence in deaf students by exposing them to the Deaf community. Various studies have found a correlation between ASL skill level and English literacy or reading comprehension. The most plausible explanation for this is that ASL skill level predicts English literacy level. Having a basis of American Sign Language can benefit the acquisition of the English language. In fact, bilingual children show more development in cognitive, linguistic, and meta linguistic processes than their monolingual peers. 36% to 40% of residential and day schools for deaf students in the US report using Bi Bi education programs. Sweden and Denmark are two countries known for their bilingual–bicultural education of deaf children. Sweden passed a law in 1981 that mandated bilingualism as a goal of deaf education. Denmark recognized sign language as an equal language and espoused sign language as the primary method of instruction in schools for the deaf in 1991. A notable example of schools utilizing the Bi Bi method in the US include The Learning Center for the Deaf in Massachusetts.
Екі тілді-екі мәдени қозғалысы
Мари Жан Филип - екі тілді екі мәдениеттілік қозғалысының ізашарсы. 1985 жылы Фрамингемдегі (Массачусетс штаты) саңырау балаларға арналған оқу орталығы Филипті екі тілді/екі мәдени саясатты іске асыру жөніндегі директордың арнайы көмекшісі ретінде жаңа мансабын бастауға көндірді. Екі жылдан кейін Филип толық уақытты қызмет атқаратын екі тілді екі мәдени координатор лауазымына келісті, ол 1988 жылдан бері қызмет атқарды. Филип мектепті Би Би білім беру жүйесіне енгізді. Құлақтар үшін оқу орталығы АҚШ-тағы алғашқы құлақтар мектебі болып, ресми түрде екі тілді екі мәдени оқыту философиясын қабылдады. Калифорния, Индиана және Мэриленд мектептері көп ұзамай ресми түрде екі тілді екі мәдениетті оқыту философиясын қабылдады. 2018 жылдың 24 қыркүйегінде Кэри М. Баллард қозғалыстың тарихын қарастыратын "Қолақтар үшін оқыту орталығында екі тілді екі мәдени қозғалыс" атты отыз минуттық деректі фильм шығарды.
Тарих
Екі тілді екі мәдени білім беру Каминс тілдік өзара тәуелділік моделіне негізделген. 1976 жылы Джеймс Камминс бірінші тілді меңгеру екінші тілді меңгерумен байланысты болады деп болжады, өйткені екі тілді меңгеруде бір танымдық процесс негіз болып табылады. Оқытудың ауызша әдісін онжылдықтар бойы қолданғаннан кейін, кейбір ұстаздар саңырау оқушыларға оқытудың жаңа әдісін іздестірді. Көптеген мектептер сол кезде құлақсыз оқушыларға ағылшын тілін дамыту мақсатында қолмен кодталған ағылшын (MCE) жүйесін қолдана бастады. Қолмен кодталған ағылшын тілінің сәтсіздігіне байланысты кейбір педагогтар екі тілді бикультуралық модельді қолдана бастады. Екі тілді оқыту әдісі мәдени факторларды мойындаған кезде студенттер үшін маңызды академиялық тәжірибе жасайды. Екі мәдениетті екі тілді әдістің мәдени аспектісі саңырау оқушылардың мектептегі жетістіктерін арттырады. Мектепте екі тілді екі мәдениетті ортада оқушыларға екі тілде өздерінің академиялық, танымдық және әлеуметтік-мәдени дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді. Бұрынғы кеңестік психолог Лев Выготский әлеуметтік танымдық дамуды зерттеуімен танымал болған, балалар ойынның сапасы мен саны балалар арасында ортақ тілде болуына байланысты деп дәлелдеді. Балалардың дамуы туралы зерттеулер жүргізген Пьяже мен Выготский тілдің танымдық және әлеуметтік дамуда маңызды рөл атқаратынын мойындады, өйткені тілдік құзыреттілік ойын мінез-құлқын айтарлықтай қалыптастырады. Құлақсыз балалар бі бі ортасында тілге қолжетімділікпен және өз құрбыларымен толықтай қарым-қатынас жасай алатын болса, олар өздерінің танымдық және әлеуметтік дағдыларын жетілдіріп, жетілдіреді. Саңырау балалар мен ақыл-ой теориясы (ToM) бойынша зерттеу, бұл негізінен өзін басқа адамның аяқ киімінде қою мүмкіндігі, естімейтін ата-аналардың саңырау балалары мен олардың есту қабілеті бар құрбыларының арасында ақыл-ой теориясы тапсырмаларының орындалуында ешқандай айырмашылықтар жоқ екенін көрсетті. Бұл дегеніміз, ата-анасы саңырау болған саңырау балалардың туғаннан тіл үйренуі артықшылыққа ие болды дегенді білдіреді. Естійтін ата-анасы бар саңырау балалар, ағылшынша сөйлеу немесе ASL арқылы оқыған болса да, екі ToM тапсырмасында кешіктірулер, жалған сенімі мен білім күйі болды. Құлақ балалар кішкентай кезінен бастап табиғи және қол жетімді тілге бейімделген кезде, олардың ақыл-ойдың теориялық ойлауында кешіктірмелер болмайды және басқалардың ойларын түсіну мен ойлау қабілетінің жоғары екенін көрсетеді. Дәлелдерге сүйенсек, ақыл-ойының мықты теориясы мен тілдің мықты негізі арасында байланыс бар. Би Би әдісі саңырау балаларға әдеттегі әлеуметтік-эмоционалдық дамуды қолдау үшін тілге оңтайлы қол жеткізуді қамтамасыз етеді деп айтуға болады. Құлағы естімейтін балалар сөйлеу тілін қолданатындай, саңырау балалар да өз ойын білдіру үшін, оқиғаларды талқылау үшін, сұрақтар қою үшін және айналасындағы нәрселерге сілтеме жасау үшін ымдарды қолданады. Адамның миы табиғи түрде ақпаратқа құмар және үнемі қарым-қатынас жасауға бейім, ал қолжетімді тілдің әлеуметтік ортасы бұны қамтамасыз етеді. Саңырау балалардың ым тілін естелік түрде меңгеруге мүмкіндігі неғұрлым ертерек болса, олардың танымдық және әлеуметтік дағдылары соғұрлым жақсы болады, өйткені олар іс-әрекеттер, заттар, тәжірибелер және оқиғалар туралы ақпаратты уақытында ала алады.