Кіріспе

Академиялық білімі бар адамдардың арасындағы жұмыссыздық Академиялық білімі бар адамдардың арасындағы жұмыссыздық. Жұмыссыздықты күшейте түсетін факторлар - бұл халықаралық түлектердің саны тез өсіп, олар жұмыссыз қалған жағдайда жұмыс орындарына орналасу үшін бәсекелесіп отырады, мектептер өздерінің оқу бағдарламаларын жұмыс нарығына сәйкес ұстамайды, мектептерге білім алу мүмкіндігін арттыру үшін күшейіп келе жатқан қысым (бұл әдетте білім сапасының төмендеуін талап етеді) және студенттерге академиялық диплом болашақты қамтамасыз етудің жалғыз жолы деп үнемі айтылады.

Өмірбаян

Зерттеулер көрсеткендей, түлектердің жұмыссыздығы мен жұмыссыздығы олардың өмірінде үлкен проблема болып табылады. Олардың жоғары деңгейі институционалдық тиімсіздік пен тиімділіктің жоқтығын көрсетеді. 2007 жылы АҚШ экономикасындағы экономикалық рецессия басталғаннан бері, бітірген студенттердің саны артып келеді, олар өздерінің таңдаған саласында тұрақты жұмыс таба алмайды. Статистикаға сәйкес, соңғы онжылдықта колледж бітірушілердің жұмыссыздық деңгейі барлық колледж бітірушілерден жоғары болды, бұл соңғы жылдары түлектерге жұмыс табу қиынға соқты. Бітіргеннен кейін бір жыл өткен соң, 2007-2008 жылдары бакалавриат бітіргендердің жұмыссыздық деңгейі 9%-ды құрады. Бітірушілердің арасында жұмыссыздық деңгейі жоғары. Білімді жұмыссыздық немесе жұмыссыздық - бұл түлектердің үміттері мен жұмыс орындарына деген ықыласының сәйкессіздігі.

Инвестициялық тәуекел

Колледждер мен университеттерде оқу материалдарын, кітаптарды, бөлме мен тамақты есепке алмағанда, семестр сайын мыңдаған доллар жұмсалады. Оқу ақысы соңғы отыз жылда 1120 пайызға өсті. Оқушылар жұмыс берушілер тесттер мен бағалар арқылы жоғары нәтижеге қол жеткізетін адамдарды іздеп жатыр деген ойға келді. Көптеген зерттеулер бұны дәлелдеген жоқ. Жұмыс берушілер басқалармен қалай жұмыс істеуге үйренген, қарым-қатынас жасау дағдылары мен сыншыл ойлау қабілеттеріне ие болған адамдарды іздейді. Бітірушілер жұмыс берушілердің қажеттіліктерін қанағаттандырмайды. Студенттер де студенттік несиелерін өтеуге қиналып жатыр. Қалаған және қажетті жұмыс орындары болмағандықтан, түлектер қарызды жинап, қарызын өтеуге тырысады. Студенттік қарыз алушылардың 15 пайызы қарызын алғашқы үш жылда өтемей қалады. Көптеген бала ата-анасымен бірге тұрып, жарты күндік жұмыс істеуде. Қарыздар орташа есеппен 20-30 мың доллар. Жоғары білім алу - студенттерге қарызын уақытында өтейтін жұмыс табуға мүмкіндік беретін инвестиция. Бұл студенттердің пайдасы бар ма, жоқ па, және олардың мансабының ұзақ мерзімді дамуына көмектесе ме, жоқ па, соны анықтау керек.

Америка Құрама Штаттары

2013 жылдың маусым айында 11,8 миллион адам жұмыссыз болды, жұмыссыздық деңгейі 7,6 пайызды құрады. Экономиканың жағдайы осы сандарға үлкен үлес қосады. 2001 жылдың маусым айында жұмыссыздық деңгейі 4,6%-ды құрады 2001 жылдың 11 қыркүйегінен кейін жұмыссыздық деңгейі 5,7%-ға дейін көтерілді 2001 жылдың қарашасында және 2009 жылы қатаң түрде өсті, қазан айында 10%-ға дейін. 2015 жылдың қыркүйек айында Еңбек министрлігі жұмыссыздықтың деңгейін 5,1% деп есептеді. Жұмыс орындарының жетіспеушілігі және жұмыс берушілер қалаған дағдылар АҚШ-та түлектердің жұмыссыздығының тағы бір негізгі себебі болып табылады. Түлектер мектепті бітіріп, білімге толы, бірақ жұмыс тәжірибесі жоқ, олар жұмыс берушілерге таң қалдырады.

АҚШ-тағы білім деңгейі, 25 жастан асқандар (2009)

Білім деңгейі Проценті Жоғары мектеп бітіру 86,68% Кейбір колледждер 55,60% Асосиат және/немесе бакалавр дәрежесі 38,54% Магистр дәрежесі 7,62% Доктор немесе кәсіби дәреже 2,94%

Колледждердегі мамандықтар жұмыспен қамту деңгейі, жалақы және жоғары оқу орындарының бітіруші дәрежесі бойынша

Төмендегі кестеде 2021 жылға қарай Нью-Йорк Федералды резервтік банкі, АҚШ халық санағын алу бюросы және Америка қоғамдастығын зерттеу бойынша жұмыссыздық, жұмыссыздық, орташа жалақы және әртүрлі оқу салаларының жоғары оқу орындарының дәрежесі туралы мәліметтер келтірілген. Жұмыссыздық, жұмыссыздық және мансаптың алғашқы кезеңдері туралы мәліметтер колледж бітірген жастарға (28 жасқа толмаған) қатысты.

Канада

Парламент бюджетінің қызметкері 2016 жылғы еңбек нарығын бағалауда 35 жасқа дейінгі студенттердің жұмыссыздық деңгейі 1991 жылғы 32% -дан 2015 жылы 39% -ға дейін өсті деп хабарлады. 2006 жылға дейін жоғары оқу орындарын бітіргендер үшін осыған ұқсас көрсеткіш болды. Содан бері ол 33% -ға дейін төмендеді. Statistics Canada 2017 жылғы зерттеуінде көркемөнер, гуманитарлық, әлеуметтік және мінез-құлық ғылымдарының магистранттарының 24% -дан астамы ерлер мен әйелдер үшін жұмыссыз екені көрсетілген. Медициналық көмек, инженерлік, білім беру және оқыту, компьютерлік және ақпараттық ғылымдар салаларында жұмыссыздық деңгейі 8%-дан төмен. Онтарио кәсіби инженерлер қоғамының 2015 жылғы зерттеуінде Канаданың инженерлік бакалавр дәрежесінің шамамен 2/3 бөлігі инженер ретінде немесе инженерлік мамандықтармен байланысты емес екені анықталды. Инженерлік салада жұмыс істейтіндер мен басқа салада жұмыс істейтіндер арасында айлық жалақы айырмашылығы едәуір.

Австралия

Өнімділік комиссиясының 2017 жылғы зерттеуінде 20% түлектер жартылай жұмыс істейді, ал 26% түлектер толық жұмыс істейді, бірақ өздерін жұмыссыз деп санайды.

Қытай

Қытайдың түлектері үшін нарықтар басқа елдердің нарықтарымен көп бөлінеді. Қытайда соңғы уақытта жоғары оқу орындарын бітіргендердің жұмыссыздығының өсуі бірнеше нәрсеге байланысты. Оның маңызды аспектілері - білім беру саясатын жасау және экономикалық даму, сондай-ақ экономика мен жоғары білім саласындағы реформалар. Жақында 2014 жылы жаңа түлектердің саны жыл сайын 7 270 000-ға өседі деп бағаланды. Жоғары оқу орындарын бітірген жас жұмыссыздар санының жоғары оқу орындарынан кетуіне себеп болуы керектігі айтылды. Жыл сайын 8% өсіммен Қытайдың еңбек нарығында шамамен сегіз миллион жұмыс орны ашылады, бірақ олар негізінен өндірісте және төмен біліктілікті талап етеді. Бұл жоғарылап отырған оқу орындарына түсу Қытай үшін жұмыспен қамту мәселесін және маңызды проблеманы тудырды. Өткен жылы жұмыссыз қалған түлектерді қосқанда, жұмыссыз түлектердің саны 8 100 000-ға жетуі мүмкін. Алайда 2014 жылдың бірінші жартысында 67000 қытайлық жеке бизнес құлдырап кетті. 2011 жылы бұл кәсіпорындарда түлектердің 34,2 пайызы жұмыс істеген. 2010 жылғы зерттеуде Қытайдың колледж студенттерінің жұмыспен қамту туралы баяндамасында Қытайда жұмыссыздықтың ең жоғары пайыздық көрсеткіші бар 15 мамандық аталды. Зерттеуге сәйкес, 2007-2009 жылдар аралығында заң мамандығы бойынша білім алғандардың жұмыссыздық деңгейі жоғары болды. Соңғы үш жылда жұмыссыздық деңгейі жоғары болған тағы бір сала - компьютерлік ғылым мен технология. Қытайдың көптеген университеттерінде ағылшын тілінде мамандық алған мамандықтардың жұмыссыздық деңгейі жоғары болды. Бұл үрдіс 2010-2013 жылдар аралығында әлі де орын алды.

Білім беру саясатын қалыптастыру

1900 жылдан 1911 жылға дейін Қытай мемлекеттік қызмет сынақ жүйесін жойып, батыс үлгілеріне негізделген заманауи мектеп жүйесін құрды. 1922 жылы Қытай американдық үлгіге ие болды, ал бұл 1949 жылға дейін Қытайдың жоғары білім беру жүйесінде басым болды. 1952 жылы барлық жоғары оқу орындары коммунистік үкіметтің қарамағына берілді және Қытайдың жоғары білім беру жүйесін социалистік Қытайды құру үшін қажетті жұмыс күшін қамтамасыз ету үшін қайта құру үшін кеңестік модель қабылданды. 1958 жылы Қытай жоғары білім беру саласын кеңейту үшін 23,500-ден астам жұмыс уақытынан кейін жартылай жұмыс, жартылай оқу колледждерін құру арқылы алғашқы әрекетті жасады, бұл әлеуметтанудың үлкен серпілісі деп аталатын өркендеудің үлкен экономикалық жоспарын жүзеге асыру үшін мүмкін болды. 1978 жылдан кейін, 1966-76 жылдардағы Мәдени революция аяқталғаннан кейін, Қытай өзінің жоғары білім беру жүйесін қалпына келтірді және нарыққа бағдарланған социалистік экономикаға көшумен бірге білім беру реформаларын бастады. 1985 жылы орталық үкімет реформалау жоспарын жариялады және жергілікті билік пен жоғары оқу орындарына көбірек дербестік беретін орталықсыздандыру процесіне кірісті. 1993 жылы үкімет жоғары білімге қолжетімділікті арттыру үшін реформалау шараларын қолға алды, сонымен қатар "пайдаланушы төлейтін" жүйе жұмыс тағайындау жүйесінде түбегейлі өзгерістермен бірге іске асырылды. 1993-1998 жылдар аралығында жоғары білім беру санының бақылауы мен шектелуі, сапаның жақсаруы негізінде дамыды. Жоғары білім беру саласына студенттердің өте аз үлесі Қытайдың экономикалық өсуіне кері әсерін тигізді. 1998 жылы ЮНЕСКО Парижде ұйымдастырған Жоғары білім беру жөніндегі әлемдік конференцияның декларациясы Қытай үкіметін жоғары білім берудегі оқушылардың санын тез арттырудың экономикалық және әлеуметтік дамудың қажеттіліктеріне жауап берудің жолы болатынын білдірді. 1999 жылы үкімет кеңейту қарқынын жеделдетуге шешім қабылдады, ал жоғары оқу орындарына оқуға түсу саны күрт және үздіксіз өсті. 1999 жылы оқушыларға 1 678 000-ға дейін оқуға түсті, бұл 1998 жылға қарай 47% -ға артты. 2004 жылы бұл көрсеткіш 17,05%-ға жетіп, 4 473 400-ге жетті. Лимин Байдың айтуынша, мемлекеттік қаржыны көптеп пайдалана отырып, "211" атты элиталық университеттер жобасын құру элиталық емес колледждердің өмір сүруін қиындатты. Бұл оқу ақысының өсуіне және жоғары білім сапасына әсер етті, бұл өз кезегінде түлектердің жұмысқа орналасуына әсер етті.

Экономикалық даму

1978 жылдан бастап үкімет өз экономикасын реформалап келеді. Ол совет стиліне тән орталықтандырылған жоспарлы экономикадан нарыққа бағдарланған экономикаға айналды. Бұл инфляцияны, жұмыссыздықты және бюджет тапшылығын күшейтусіз өнімділікті, өмір сүру деңгейін және технологиялық сапасын арттыру үшін жасалды. Қытай экономикасы 1990-шы жылдардың басында қайтадан қарқын алды. 1998-1999 жылдардағы Азия қаржы дағдарысы экономикаға өсімнің баяулауы арқылы әсер етті, нәтижесінде сарапшылар мемлекеттік органдарға экономикалық қалпына келтіруді ынталандыру бойынша ұсыныстар ұсынды. Бұл студенттердің санын көбейтуді және ішкі тұтынуды ынталандыру үшін білім беруді өзгертуді күшейтуді білдірді.

Бітірушілердің жұмыссыздық деңгейі

2008 жылы бітірушілердің жұмыссыздық деңгейі 30%-дан астам болды. Осы жылы үздік университеттерді бітіргендердің жұмыссыздық деңгейі 10% құрады. 2009 жылы бакалавриат бітірген түлектердің жұмыспен қамту көрсеткіші 88% шамасында болды. 2010 жылы жоғары оқу орындарын бітіргендердің жұмыспен қамту деңгейі 3,2%-ға өсіп, 2009 жылы 91,2%-ға жетті. 2012 жылы премьер-министр Чжу Қытайдың Дүниежүзілік сауда ұйымына кіруімен байланысты шетелдік бәсекелестіктің күшейуі алдағы бірнеше жылда ресми қалалық жұмыссыздық деңгейінің 3,5%-дан 7%-ға дейін, яғни шамамен 30 миллион адамға дейін екі есеге көбеюіне әкелуі мүмкін деп ескертті. 2013 жылы Қытай үкіметі шығарған мәліметтер бойынша, жоғары оқу орындарын бітірген жұмыссыздар саны 33,6%-ды құрады. 2014 жылы, ресми қытайлық деректерге сүйенсек, жаңа түлектердің шамамен 15%-ы бітіргеннен кейін алты ай өткен соң жұмыссыз. Алайда, саяси ғылымдар профессоры Ченг шынайы жұмыссыздықтың саны 2,3 миллионға жететінін айтады, яғни бұл көрсеткіш 30% шамасында.

Қорытынды

Қытайдың жоғары білім беру жүйесі 1999 жылғы кеңеюге дейін ірі көлемде өсуге дайын емес еді, өйткені ол негізінен "емтихандар үшін білім беру" ретінде сипатталды және 1990-шы жылдардағы реформалар бұл ерекшелікті өзгертпеді. Жоғары білім берудің әртүрлі деңгейлері мен бөлімдеріндегі оқу бағдарламаларының әртүрлілігі жетіспеушілігі түлектердің нарықтық сұранысқа жауап беру үшін мамандық пен икемділік жетіспеушілігін анықтады. Сонымен қатар, 1999 жылғы кеңейтуден бұрын ұлттық жұмыс нарығы әлі құрылмаған болатын. Экономиканың жылдам өсуіне назар аударған саясаткерлер 1999 жылы Қытайдың нарықтық экономикасының болашақ құрылымы туралы үлкен суретсіз және экономиканың қай салаларында адам күшінің қажеттілігі артатынын білмей, кеңейту туралы шешім қабылдады.

Өңірлік айырмашылықтар

Қытайда аймақтық айырмашылықтар мен қала мен ауыл арасындағы айырмашылықтардың ұзақ тарихы бар. Экономикалық дамудағы айырмашылықтар жоғары білім берудегі айырмашылықтармен қатар жүреді: мысалы, үздік университеттердің барлығы Шанхай, Пекин және Шэньчжэнь сияқты аймақтарда орналасқан. Білім берудегі мұндай айырмашылықтар сапа мен сан жағынан көрінеді. Ол 12 университеттің 1678 түлегімен жұмыс іздестіруді жүргізді. Көк кітаптан көрініп тұрғандай, ауылдағы отбасылардан шыққан студенттердің жұмыссыздық деңгейі қаладағы отбасылардан шыққан студенттерден жоғары, яғни 30,5%.

Мәселені шешу үшін үкімет қабылдаған шаралар

Қытай үкіметі дағдарысты шешу үшін бірқатар шаралар қабылдады және экономикаға үлкен инвестиция салу жұмыс орындарын құруға және қысымның көп бөлігін жеңілдетуге мүмкіндік береді деп үміттенеді. Бірақ кейбір сарапшылар инфрақұрылымның құрылысы тек қарапайым жұмысшыларға ғана қолмен жұмыс істейтін болады және колледж түлектеріне пайда әкелмейді деп болжайды. Тағы бір шара - жоғары оқу орындарына оқуға түсуді арттыру. Қытай Халық Республикасының Білім министрлігі магистрлік курсқа түсетін студенттердің санын 5% -ға, ал докторанттардың санын 1,7% -ға ұлғайтуды жоспарлап отыр. Жұмыс орындарының азаюын ескере отырып, көптеген түлектер қосымша білім алуды таңдайды және осы жылы 1,25 миллионға жуық бірінші дәрежелі түлектер аспирантураға түсу емтиханын тапсырады. Дегенмен, жоғары оқу орындарына оқуға түсудің ұлғаюы түлектердің жұмыссыздығы проблемасын шеше алмайды, өйткені ол тек қана кейбір жеңілдіктерді немесе қазіргі жұмыс қысымын кейінге қалдыра алады. Соңғы жылдары магистрлік дәрежеге ие түлектерді жұмысқа орналастыру мәселесі көтерілді. Мектеп бітірушілерді ауылға көшіру - үшінші шара. Алайда, қала мен ауылдың даму деңгейі, мүмкіндіктері мен өмір сүру жағдайына байланысты үлкен айырмашылық бар. Сондықтан да түлектердің көбісі қалада жұмыс істеуге құштар. Оларды ауылға баруға ынталандыру үшін, үкімет диплом алғандарға (екі жыл қызмет еткеннен кейін) мемлекеттік қызметкер болуға өтініш бергенде жеңілдіктер беру немесе жоғары оқу орнынан кейінгі емтихандардағы баллға қосымша ұпайлар қосу сияқты саясатты енгізді. Бірақ бұл саясат ауылды жерлерде түлектердің аз жалақы алуына байланысты тартымды емес. Қытай Халық Республикасының Білім министрлігі жақында бүкіл қоғамды, соның ішінде шетелдегі қытайларды да білім беруді жақсарту үшін өз идеяларын ұсынуға шақырды. Шығармашылық және кәсіптік білім беруді дамыту жаңа түлектерге нарықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру және алдағы онжылдықтарда өзгеріп жатқан әлемнің қиындықтарын жеңу үшін шығармашылық білім мен жұмыс дағдыларын берудің жолы ретінде көтерілді. Мүмкін, бұл тәсіл түлектерді жұмыспен қамту мәселесін шешуге көмектесетін негізгі стратегияны құрауы мүмкін, бірақ оның әсері көп жылдар бойы көрініп отырмауы мүмкін. Бұл құбылыс жұмыссыздық пен жұмыс нарығындағы жоғары жұмыс ауысуына себеп болып қана қоймай, сонымен қатар түлектердің жұмыс қанағаттанушылығы, жұмысқа деген ықыласы, жұмысқа қатысуы мен ішкі жұмыстағы ынтасы төмен болады. Әрине, бұл проблемалар жұмыс берушілерге де қауіп төндіреді. 1999 жылдан бастап оқушылар санының өсуі қарқынды болғандықтан, көптеген кәсіптік білім беретін мектептер университетке айналды. Нәтижесінде жоғары оқу орындарының саны өсіп, жоғары білімді түлектердің саны да өсті. Бірақ шындық мынада: бұл студенттердің білім сапасы көбінесе кәсіптік мектеп бітірушілерге қарағанда төмен. Себебі кәсіптік мектеп бітірушілері жоғары оқу орындарын бітіргендер жетіспейтін техникалық дағдыларға ие. Университеттерде көбінесе жұмыс берушілер бағалайтын жұмыс үшін қажетті практикалық дағдыларды үйретуден гөрі академиялық зерттеулерге көбірек көңіл бөліну жиі кездеседі. Сонымен қатар, кейбір жұмыс берушілер тек беделді университеттердің түлектеріне ғана көңіл бөледі, бұл әдеттегі жоғары оқу орындарын бітіргендердің біліктілігін төмендетеді. Бұл мәселені шешу үшін Қытай үкіметі Санбен университеттерін бұрынғы күйіне қайтаруды қарастырып жатыр.

Сын-пикірлерге жауаптар

Бітірушілердің жұмыссыздығы білім беру инфляциясын арттыруға ықпал етеді. Түлектердің жартысы мамандық бойынша жұмыс іздеу қабілетін арттыру үшін аспирантураға түсуді ойластырмақ. Үкімет жұмыссыздықты азайту үшін жас жұмыс іздеушілерді "Батысқа, ана елге және халыққа ең қажетті жерге" баруға шақырады. Қытайдың ең оңтүстік провинциясы Хайнаньнің ауылдарында біраз жылдар бойы жұмыс істеген біраз түлектер бар екен. 2003 жылы Коммунистік жастар лигасы 50 000-нан астам түлекті білім беру, денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы және батыс провинцияларда мәдени даму саласында ерікті қызмет көрсетуге шақырды. 2005 жылы Мемлекеттік кеңес түлектерге стипендия берумен қатар, мемлекеттік қызмет сынақтары мен жоғары оқу орындарына түсу емтихандарында жеңілдіктер беретінін уәде етті. Сонымен қатар, Қытай үкіметі колледж бітірушілерді өз болашағын өздері құруға ынталандыру үшін әзірленген саясатты іске асырғандықтан, түлектер өз бетінше жұмыс істеуге мүмкіндік алды. Алайда, көптеген колледж түлектері жоғары білім алғаннан кейін де жұмыссыз немесе жұмыссыз қалады.

Ұлыбритания

2018 жылы Жоғары білім берудің мансаптық қызмет көрсету бөлімшесінің зерттеуі бойынша, бірінші дәрежесін алғаннан кейін алты ай өткеннен кейін, толық уақытты жұмыспен қамтылған немесе жоғары дәрежелі білім алушылар арасында үлкен айырмашылық бар. Сондай-ақ, бұл түлектердің кассир немесе официант сияқты кәсіптерде жұмыс істейтін үлесі де кең. Келесі кестеде осы зерттеуден алынған таңдалған деректер көрсетілген. Тақырыбы Өткен уақытта жұмыс істейтіндер саны Ұлыбританияда Өткен уақытта жұмыс істейтіндер саны бөлшек саудада, тамақтануда, қонақүйде немесе барда жұмыс істейтіндер саны Барлық бірінші дәрежелі түлектер 55.2 16.1 10.4 Экономика 58.0 15.2 6.2 Қаржы және есеп 60.6 9.2 6.3 Басқару және бизнес зерттеулер 62.4 9.8 9.8 Қонақжайлылық, демалыс, туризм және көлік 61.8 6.9 13.5 Маркетинг 70.7 6.1 11.1 Көркем өнер 36.4 14.4 24.2 Дизайн 56.8 5.9 16.9 Медиа зерттеулер 50.8 10.7 21.1 Сахна өнерлері 41.8 14.4 20.6 Кино және фотосурет 49.3 7.0 19.7 Ақпараттық технологиялар 64.0 10.3 21.3 Математика 47.6 25.0 8.5 Сәулет және құрылыс менеджменті 70.3 7.3 4.4 Азаматтық инженерлік 69.3 12.4 4.2 Электрлік және электрондық инженерлік 66.6 12.2 6.2 Механика 63.9 13.5 Саяси инженерлік 5.7 24.1 ағылшын тілі 27.7 24.5 27.6 18.5 Физика және заң 33.4 24.8 34.4 Физика 22.6 22.9 24.9 Физика және ғылымдар 22.4 24.0 22.6 геология 22.9 24.0 22.9 22.4 22.9 22.9

Еуропа

2002 жылы 10 еуропалық елден 30 000-нан астам түлекті аралаған сауалнама бойынша, бітіргеннен кейін 3-4 жыл өткен соң, түлектердің 10-20%-ы ғана еңбек нарығында маңызды проблемаларға тап болады немесе білім деңгейіне сәйкес келмейтін лауазымдарға орналасады. Еуропадағы солтүстік пен оңтүстік арасындағы айырмашылықтар ауысу мен жұмыспен қамтудың объективті шараларына қатысты, ал модель білімді пайдалану, лауазымның өзіндік бағасы және жұмыс қанағаттанушылыққа қатысты ерекшеленеді. 2013 жылы ЭЫДҰ елдері арасында жоғары оқу орындарын бітіргендердің жұмыссыздық деңгейі Грекия, Испания және Португалияда ең төмен болды.