Кіріспе
ешбір Жапонияда ең көп таралған тіл - жапон тілі, ол бірнеше диалектке бөлінеді, Токио диалектісі стандартты жапон тілі болып саналады. Жапон тілінен басқа, Окинавада және Кагосиманың кейбір бөліктерінде риукюан тілдерінде сөйлейді. Жапон тілдерімен бірге бұл тілдер жапон тілдері отбасының бір бөлігі болып табылады, бірақ олар бөлек тілдер болып табылады және жапон тілдерімен немесе бір-бірімен өзара түсінікті емес. ЮНЕСКО барлық риукюан тілдерін жойылып бара жатқан тілдер ретінде жіктейді. Хоккайдода Айну тілі бар, оны Айну халқы айтады, олар аралдың жергілікті халқы. Айну тілдері, олардың ішінде Хоккайдо Айну - жалғыз тіршілік ететін түрі, оқшауланған және ешқандай тілдер отбасына жатпайды. Мейдзи дәуірінен бастап жапон тілі айну халқы арасында кеңінен қолданыла бастады, сондықтан айну тілдері ЮНЕСКО-ның қауіпті деп саналады. Бұған қоса, бұрын жапондықтардың бақылауында болған оңтүстік Сахалинде сөйленетін орақ, евенки және нивх тілдері жойылып кету қаупіне ұшырап келеді. Кеңес Одағы аймақты өз бақылауына алғаннан кейін осы тілдерді сөйлейтіндер және олардың ұрпақтары Жапонияның материк бөлігіне көшіп барды және әлі күнге дейін аз санда бар.
The most widely spoken language in Japan is Japanese, which is separated into several dialects with Tokyo dialect considered Standard Japanese. In addition to the Japanese language, Ryūkyūan languages are spoken in Okinawa and parts of Kagoshima in the Ryūkyū Islands. Along with Japanese, these languages are part of the Japonic language family, but they are separate languages, and are not mutually intelligible with Japanese, or with each other. All of the spoken Ryukyuan languages are classified by UNESCO as endangered. In Hokkaidō, there is the Ainu language, which is spoken by the Ainu people, who are the indigenous people of the island. The Ainu languages, of which Hokkaidō Ainu is the only extant variety, are isolated and do not fall under any language family. Ever since the Meiji period, Japanese has become widely used among the Ainu people and consequently Ainu languages have been classified critically endangered by UNESCO. In addition, languages such as Orok, Evenki and Nivkh spoken in formerly Japanese controlled southern Sakhalin are becoming more and more endangered. After the Soviet Union took control of the region, speakers of these languages and their descendants migrated to mainland Japan and still exist in small numbers.
Тарих
Екінші ғасырдың басында ғана қытай мәтіндерінде тілдің белгілері пайда болды. Қытай әріптері қолданылып, Жапонияда сөйлеу тілінің жазбалары жасалды. Хирагана мен катакана таңбалары қытай таңбаларының дыбыстарын салыстырмалы түрде дәл бейнелеу үшін енгізілген.
Рюкюан тілдері
Қытай әріптері алғаш рет риукюан тілдеріне 13 ғасырда енгізілген. Бұған дейінгі тіл туралы мәліметтер жақсы белгісіз. ХІV ғасырдағы жазбалар Риукю аралдарынан Қытайға берілген сыйлықтардың хирагана қолданылғанын көрсетеді, бұл бұл тілдердің сол кезде материктік жапон тілімен байланысты екенін көрсетеді.
Айну тілдері
Тарихта Хоккайдо, Сахалин және Курил аралдарындағы адамдар айну тілдерінде сөйлегені жазылған, бірақ Тохокудағы және оның айналасындағы жерлердің аттары айну тілдерінен алынған. XVI ғасырдағы жазбаларға сәйкес, айну тілдерінің жазу түрі болмаған. Тек XIX ғасырдан бастап айну тілдері катакананы қолдана бастады.
Орок тілі
Жазбалар Орок тілі Эдо дәуірінің соңғы кезеңінде Хоккайдо, Сахалин және Курил аралдарында айтылғанын көрсетеді; алайда, әлі күнге дейін бірнеше сөйлеуші бар.
Нифх тілі
Орок тілі сияқты нивх тілі Сахалинде, кейін Хоккайдода және Курил аралдарында айтылған. Нивх тілінде сөйлейтін адамдар Жапонияда әлі де бар ма, жоқ па - белгісіз.
Еуропа тілдері
Орта ғасырлардан бастап еуропалықтардың келуіне байланысты жапон тілі көптеген шетелдік сөздерді қабылдады. 1543 жылдан кейін португал тілі еуропалықтармен алғашқы байланыс тілі болды, бірақ жапондықтар португалдықтарды елден қуып шыққаннан кейін бұл кейіннен голланд тілімен ауыстырылды. Жапон үкіметі батыс билігімен келіссөздерді 1870 жылға дейін голланд тілінде жүргізді. Сол кезден бастап ағылшын тілі батыс елдермен қарым-қатынас жасаудың негізгі тілі болды.