Джон Гей (1685-1732) – ағылшын ақыны, драматургі. «Жақсырақтың операсы» (1728) ең танымал туындысы. Капитан Мачеат, Поли Пичум кейіпкерлері халыққа кең танылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Гей (30 маусым 1685 – 4 желтоқсан 1732) – ағылшын ақыны және драматургі, Скриблер клубының мүшесі. Ол ең әйгілі "Көшпенді операсы" (1728) балладалық операсымен танылды. Капитан Макиат және Поли Пичхэм сияқты кейіпкерлер баршаға белгілі болды.
English poet and playwright (1685–1732)
John Gay (30 June 1685 – 4 December 1732) was an English poet and dramatist and member of the Scriblerus Club. He is best remembered for The Beggar's Opera (1728), a ballad opera. The characters, including Captain Macheath and Polly Peachum, became household names.
Ерте өмір
Гей Англияның Барнстапл қаласында Уильям Гейдің (1695 жылы қайтыс болған) және Кэтриннің (1694 жылы қайтыс болған) бес баласының соңғысы болып дүниеге келді. Оның анасы, Джонатан Ханмердің қызы, қаладағы белгілі дін қызметкері еді және Барнстаплдағы тәуелсіз діншілер қауымын құрған болатын. Гей отбасы "бай болмаса да, жайлы өмір сүрді" және "Джой-стрит бұрышындағы Қызыл Крест деп аталатын үлкен үйде" тұрды. Гей отбасы Солтүстік Девонда "көне және құрметті" тарихымен белгілі болды, Паркхемдегі Голдсворти еншісімен және Фритхелсток еншілес қауымымен байланысты болды (олардың ереуіл желісі 1823 жылға дейін жерлерімен бірге монастырь залында тұрды) және қалада "күшті және көп ұрпақты" болды, "ұрпақтар бойы Барнстаплдың жетекші отбасыларының қатарында" орналасты. Гейдің әкесінің әкесі, Энтони Гей, қала мэрі қызметін атқарды; оның әйелі, Элизабет, саудагер және үш рет Барнстапл мэрі болған Ричард Биплдің қызы еді. Гей қаладағы грамматикалық мектепте білім алды. Мектепті бітіргеннен кейін, ағасы Джонатан, әскер офицері, отбасылық мүлікті мұраға алғаннан кейін, Гей Лондондағы жібек саудагеріне шәкірт болып түсті, бірақ Сэмюэл Джонсонның айтуынша, "кәсібінің шектеулеріне немесе бағынуына" шыдамады, сондықтан ол көп ұзамай Барнстаплға оралды, онда оны ағасы, пастор Джон Ханмер, қаладағы діншілердің министрі оқытты. Содан кейін ол қайтадан Лондонға барып келді. Александр Попқа арнаған "Ауылдық ойындар" (1713) шығармасы олардың ұзаққа созылған достығының бастауы болды. 1714 жылы Гей ағылшын ауылдық өмірінен алынған алты пасторальдан тұратын "Шопан аптасы" атты туындысын жазды. Поп оны Амброз Филипс жазған Аркадиялық пасторальдарды паш ету үшін осы жұмысты жасауға шақырды, өйткені "The Guardian" атты қысқа ғұмырлы басылым Филипсті мақтап, Поптың дәуірдегі алғашқы пастораль жазушысы және нағыз ағылшын Теокриты екенін ескермеген еді. Гейдің пасторальдары осы мақсатына жетті және оның ағылшын ауылдық жігіттерінің және олардың махаббаттарының күлкілі бейнелері өздерінен ләззат алуға лайық деп танылды.
Gay was born in Barnstaple, England, last of five children of William Gay (died 1695) and Katherine (died 1694), daughter of Jonathan Hanmer, "the leading Nonconformist divine of the town" as founder of the Independent Dissenting congregation in Barnstaple. The Gay family "fairly comfortable though far from rich" lived in "a large house, called the Red Cross, on the corner of Joy Street". The Gay family was "of respectable antiquity" in North Devon, associated with the manor of Goldsworthy at Parkham and with the parish of Frithelstock (where the senior line remained, resident at the priory Cloister Hall with its lands, until 1823) and became "powerful and numerous" in the town, "established among Barnstaple's leading families for generations". Gay's great grandfather, Anthony Gay, served as Mayor; his wife, Elizabeth, was daughter of the merchant and three time Mayor of Barnstaple, Richard Beaple. Gay was educated at the town's grammar school. On leaving school his elder brother, Jonathan, an Army officer, having inherited the family property Gay was apprenticed to a silk mercer in London, but being weary, according to Samuel Johnson, "of either the restraint or the servility of his occupation", he soon returned to Barnstaple, where he was educated by his uncle, the Rev. John Hanmer, the nonconformist minister of the town. He then returned to London. The dedication of his Rural Sports (1713) to Alexander Pope began a lasting friendship with him. In 1714, Gay wrote The Shepherd's Week, a series of six pastorals drawn from English rustic life. Pope had urged him to undertake this in order to ridicule the Arcadian pastorals of Ambrose Philips, who had been praised by a short lived contemporary publication The Guardian, to the neglect of Pope's claim to be the first pastoral writer of the age and the true English Theocritus. Gay's pastorals achieved this goal and his ludicrous pictures of the English country lads and their loves were found to be entertaining on their own account.
Дипломатиялық қызмет
1714 жылы Свифттың ықпалымен Гей Ганновер сайлауына жаңа британдық елшісі – Кларендон графының хатшысы болып тағайындалды. Бірақ үш ай өткен соң, Анн патшайымының қайтысы оның мемлекеттік қызметке орналасу үмітін күйретіп жіберді.
In 1714 Gay was appointed secretary to the Earl of Clarendon the new British ambassador to the Electorate of Hanover through the influence of Swift. However the death of Queen Anne three months later put an end to his hopes of official employment.
Лондонға оралу
1715 жылы, мүмкін Поуптың көмегімен, Гей «Не деп атау керек?», қазіргі заманғы трагедияны пародиалайтын драмалық шағын қойылымды жазды, бұл қойылым Томас Отуэйдің «Венеция сақталды» туындысына ерекше сілтеме жасады. Бұл пьеса 1715 жылғы 23 ақпанда Николас Роудың «Джейн Шор» трагедиясымен бірге «Друри Лейн» сахнасында қойылды. Ол көпшілікті пьесаның мағынасын түсінбеуге мәжбүр етті, сондықтан Льюис Теобальд пен Бенджамин Гриффин пьесаны түсіндіру үшін «Не деп атау керек?» пьесасына толық түсіндірме жариялады. Пьесада Джордж Фридерик Гендельмен бірлесіп жазылған «Теңіздер ашулы болғанда» атты баллада да болды, ол өз алдына танымал болды. 1716 жылы ол «Тривия, немесе Лондон көшелерінде серуендеу өнері» атты үш кітаптан тұратын поэмасын жариялады, және Свифттен бірнеше кеңес алғанын мойындады. Поэма сол кезеңдегі Лондонның көрнекті және әзіл-қалжыңды суреттемелерін қамтиды, қаланы фотореалистік дәлдікпен бейнелейді және жоғарғы және орта тапқа жататын серуендеушілерге нұсқаулық қызметін атқарады. Пародиалық-героикалық форманы қолдану арқылы Гейдің поэмасы көшедегі әдептілікті толық реформалау туралы идеяны әжуалай білді, сонымен қатар серуендеуге деген көзқарас тұрғысынан реформа идеясын ұсынды. 1717 жылдың қаңтарында ол «Некеден үш сағат өткен соң» комедиясын қойды, ол өте ұятсыз (бірақ көңіл көтермейтін) және сәтсіздікке ұшырады. Оған Поуп пен Джон Арбутнот көмектесті, бірақ олар Гайдың жалғыз автор екеніне сендіруге рұқсат берді. 1718 жылы ол Гендельмен бірлесіп «Ацис және Галатея» маскасын жасады, оған либреттосын жазды.
In 1715, probably with some help from Pope, Gay produced The What D'Ye Call It?, a dramatic skit on contemporary tragedy, with special reference to Thomas Otway's Venice Preserv'd. This appeared on 23 February 1715 as an afterpiece at Drury Lane to Nicholas Rowe's tragedy Jane Shore. It left the public so ignorant of its inner meaning that Lewis Theobald and Benjamin Griffin published a Complete Key to What D'Ye Call It to explain it. The play also featured a ballad, Twas When the Seas Were Roaring, co written with George Frideric Handel, which became popular in its own right. In 1716 appeared his Trivia, or the Art of Walking the Streets of London, a poem in three books, for which he acknowledged receiving several hints from Swift. It contains graphic and humorous descriptions of the London of that period, depicting the city with photographic accuracy and acting as a guide to the upper class and upper middle class walkers of society. By taking a mock heroic form, Gay's poem was able to poke fun at the notion of complete reformation of street civility, while also proposing an idea of reform in terms of the attitude towards walking. In January 1717 he produced a comedy, Three Hours After Marriage, which was thought to be grossly indecent (without being amusing) and a failure. He had assistance from Pope and John Arbuthnot, but they allowed it to be assumed that Gay was the sole author. In 1718 he collaborated with Handel on the masque Acis and Galatea for which he supplied the libretto.