Кіріспе
Фордунның айтуынша, 1308 жылы мамыр айында Шотландияның солтүстік-шығысындағы шайқас Инверри шайқасы, сондай-ақ Барра шайқасы деп те аталады, Шотландияның солтүстік-шығысында өтті және шотланд королі Роберт Брюстің өзінің басты ішкі жауы Джон Коминге, 3-ші Бухан графына қарсы жеңісі болды. Шотландияның тәуелсіздік соғыстарының бір бөлігі болса да, бұл қысқа, бірақ қатал азаматтық соғыстың бір бөлігі ретінде қарастырылуы керек. Бұған Буханның "Харринг" (ағылш. "Бұқанның қасқырлануы") - Буханда ұзақ уақыт бойы қасіретпен еске алынған, мүлкіне бүлдік келтірген зорлық-зомбылық актісі ілеседі. Фордунның айтуынша, бұл шайқас 1308 жылы мамыр айында өтті. Алайда Барбур бұл шайқас 1307 жылы Рождество күні болғанын анық айтады. Қазіргі уақытта көптеген тарихшылар Фордунның датасын қабылдайды, бірақ Баррон және басқалар Боуэр Фордунның жазбаларын қате түсіндірді деп санайды. 2011 жылы бұл соғыс алаңын Шотландияның тарихи соғыс алаңдарының тізіліміне енгізді.
The Battle of Inverurie, also known as the Battle of Barra, was fought in the north east of Scotland and was a victory for the Scottish king Robert Bruce over his chief domestic enemy, John Comyn, 3rd Earl of Buchan. Though part of the wider Wars of Scottish Independence, it is more properly viewed as an episode in a brief but bitter civil war. It was followed by the Harrying of Buchan, a violent act of destruction of property long remembered with bitterness in Buchan. The battle was fought in May 1308 according to Fordun. However, Barbour states clearly that it was fought at Christmas of 1307. Many current historians accept Fordun's date, but Barron and some others believe that Bower misinterpreted Fordun's notes. The battlefield was added to the Inventory of Historic Battlefields in Scotland in 2011.
Өмірбаян
1306 жылдың ақпан айында Роберт Брюс және оның жақтастары Баденохтың Иесі Джон III Коминді өлтірді, ол Қызыл Комин деп те аталады. Комин бұрынғы король Джон Баллиолдың немере інісі болды және ағылшынға қарсы соғыстарда жетекші ойыншы болды. Оның өлімі отбасының және достарының Брюсті жау деп санауына әкелді. Олардың ішіндегі бастысы Коминнің туысы және атымен бірге, Джон Комин, Букан графы. 1307 жылдың шілдесінде Англияның Эдуард I-і қайтыс болды. Оның ұлы Эдуард II үйдегі саяси проблемалармен айналысып, шотландтық одақтастарын маңызды уақытта қолдамай қалдырды. Брюс 1308 жылы науқанға ағылшындықтар күшпен оралады деп ойлап, тез әрекет етті.
Кіріспе
Роберт патша бірінен соң бірі өзінің ішкі жауларымен бетпе-бет келді, оның алғашқылары Галлоуэйдегі Баллиол партиясы болды. Елдің оңтүстігінен ол ағылшынның орталық жазық жерлері арқылы қозғалып, Аргиллшир арқылы Ұлы Глен арқылы Инвернесске және солтүстік-шығысқа қарай, Буханның аумағындағы аумаққа қарай батыс бағытымен жүрді. Ол өзінің қол астында 3000-ға жуық адам болды, бұл туралы граф Росс корольге жіберген хатында жазылған. Алайда, корольдің Роберт патшаға қарсы әрекетсіздігін ақтауы үшін бұл сан тым көп болған болуы мүмкін. Алайда король Роберт белгісіз аурумен ауырады, ол оны ұзақ уақыт бойы әрекетсіз қалдырды, ал Инверри шайқасында оның қасында 700-ден астам адам болған жоқ. Өкінішке қарай, Абердинширдегі бүкіл науқан туралы мәліметтер Бьюкенге біркелкі жауыз көздерден ғана. Бұқан патшаның Слиохтағы қосына садақшылар шабуыл жасап, жағдайдан пайдаланып қалуға тырысқан, бірақ ол кері қайтарылды. Эдвард Брюс өзінің қосын Стратбогиге ауыстырды, патшаны сонда төсекте алып барды.
Шайқас
Ауру кезінде король Робертті оның жақтастары әр жерден көтеріп алып жүретін. 1307 жылдың желтоқсанында немесе 1308 жылдың мамырында, қайсысының дұрыс екеніне байланысты, оның әскері Олдмедрум маңындағы Инверридің алыс жағында қоныстанды. Бухан өзінің әскерін жинап, келесі күні Роберт патшаға шабуыл жасауға дайын болды. Оның әскері король Роберттен солтүстік-шығысқа қарай орналасқан Мелдрумға қостарын тікті. Таң атқанда Дэвид, Бречиннің лорды король Роберттің форпостарының біріне күтпеген жерден шабуыл жасап, көпшілігін өлтірді; қалғандары Инверридің алыс жағындағы негізгі күшке қашты. Ауру күйінде жатқан Роберт патша төсегінен тұрып, қарсы шабуыл жасауға дайындалды. Ол жақындаған кезде, Букан өзінің күштерін Инверриге баратын жолдың бойында, Бара төбесі мен Лохтер Бёрн батпақтарының арасында тез арада жинады. Оның сенімсіз феодалдық алымдары артқы жақта орналастырылды, ал рыцарьтар мен қарулы адамдар алдыңғы жақта орналасты. Бұл аскерлер патшаның науқас екеніне сенімділік алған сияқты. Олар оның көзге түскенін көріп, қатты таңғалды. Бұл Бухан әскерінің тез құлдырауының бір себебі. Джон Барбор өзінің рифмалық баяндамасында сахнаны сипаттап береді: Бухан сызықты тұрақтандыруға тырысты, бірақ ол көп ұзамай қашуға қосылды, патшаның адамдары Файвиге дейін қуып жетті. Сол жылы, әрине, қамалдар құлағаннан кейін, қашқан граф Англияға қашып кетті, сол жылы ол қайтыс болды. Инверри шайқасы мен Буханның соққысы Абердинширдегі король Робертке белсенді қарсылықты аяқтады. Алайда ол артында әлеуетті жаулас ауданды қалдыру тәуекеліне дайын емес еді және оқиғадан кейін елу жыл бойы тірі есте қалуы керек болатын қатаң шаралар қабылдады. Бұл шайқастан кейін король Роберт өз адамдарына Буханның қатал шабуылдары кезінде коминдармен байланысты фермаларды, үйлерді және бекіністерді өртеп жіберуге бұйрық берді.
Buchan made some attempt to steady the line, but he too soon joined the flight, pursued by the King's men as far as Fyvie. Later that year, probably after the fall of his castles, the fugitive earl took his flight to England, where he died the same year. The Battle of Inverurie and the Harrying of Buchan ended active resistance to King Robert in Aberdeenshire. He was not, however, prepared to risk leaving a potentially hostile district in his rear, and took drastic action which was to last in living memory for some fifty years beyond the event. Immediately following the battle, King Robert ordered his men to burn to the ground farms, homes, and strongholds associated with the Comyns in the violent Harrying of Buchan.
Негізгі
Барбор, Джон, Брюс, транссексуалдар. А. А. А. Дуглас, 1964 жыл. Бауэр, Уолтер, Скотихроникон, бас редактор. Д. Э. Р. Уотт, 1987 96. Фордон, Джон Оф, Шотландия халқының хроникасы, ред. В. Ф. Скене, 1872 жыл.
Екіншілік
Барроу, Г. В. С., Роберт Брюс және Шотландия патшалығының қауымдастығы, 1976. Барон, Э. М., Шотландияның тәуелсіздік соғысы, 1934. Мелдрум, Е, Брюстің Букан науқаны, Дисайд алаңында, том. 1966 жылы 5 тамыз. Маррен, П., Грампиан шайқас алаңы, 1990.