Кіріспе

Неміс еврей заңгері және заң тарихшысы Отто Ленел (1849 жылы 13 желтоқсан - 1935 жылы 7 ақпан) - неміс еврей заңгері және заң тарихшысы. Оның ең маңызды жетістіктері Рим заңдары саласында болды.

Өмір және мансап

Отто Ленел 1849 жылы 13 желтоқсанда Германияның Мангейм қаласында дүниеге келген. Ол Мориц Ленел мен Каролина Шойердің ұлы. 1870 - 71 жылдары Францияға қарсы соғыста соғысқан. Ленель Хайдельберг, Лейпциг және Берлин университеттерінде заңгерлік мамандықты оқыды. 1872 жылы ол докторлық дәрежесін алды. төрт жылдан кейін Лейпциг университетінде заңгерлік мамандықты бітірді. 1882 жылы Ленель Бавария ғылым академиясы ұсынған преторлардың жарлығын қайта құруымен сыйлық жеңіп алғаннан кейін әйгілі болды (төменде қараңыз). Сол жылы 1882 жылы Ленель Киль университетінің профессоры болды. Екі жылдан кейін Марбург университетінде оқыды. 1885 жылы Ленелдің өзі соғысқан 1870/71 жылдардағы соғыстан кейін неміс институтына айналған Страсбург университетінде оқытушы болды. 1895 жылы Страсбург университетінің ректоры болды. 1907 жылы Фрайбург университетінің студенті болып тағайындалды. Көп ұзамай ол өзінің заманының ең маңызды неміс заң тарихшыларының біріне айналды. Оның докторлық дәрісінің 50 жылдығына орай. Жоғары оқу орнын бітірген соң, оған Festschrift тапсырылды. Он жылдан кейін Ленельге екінші Фестшрифт берілді. 80 жасқа толған күні Ленельге әртүрлі құрлықтардың 20 елінің және 100 университетінің академиктері қол қойған құттықтау хаты келді. Сонымен қатар, ол Фрайбург қаласының құрметті азаматы болды. Алайда 1933 жылдан кейін Ленель өзінің халықаралық атақ-даңқына, ардагер мәртебесіне және қартайған шағына қарамастан нацистік расизмнің құрбаны болды. Оның қызы медбике болып жұмыс істеген жерінен жұмыстан шығарылды. Нацистердің қудалаулары оның рухын сындырды. Өмірінің соңғы 18 айында ол ғылыми жұмысын жалғастыра алмады. 1935 жылы 7 ақпанда қайтыс болды. Оның өсиетіне сай, жерлеу рәсіміне тек жақын туыстары ғана қатысты. Саяси жағдайларға байланысты Германияда некролог жарияланбады. Ленельдің өлімінен кейін оның отбасы мүшелері нацистік Германияда қатыгез тағдырмен кездесті: 80 жастан асқан жесірі Луиза, тумасы Эберштадт (франкфурт қаласында 1857 жылы 25 ақпанда туған) және оның қызы Берта Ленель (фрайбургте 1882 жылы 7 наурызда туған) 1940 жылы 22 қазанда Франциядағы Гурс лагеріне жіберілді. 1940 жылы 7 қарашада жесір әйел қайтыс болды. Отто Ленелдің өлімінің 50 жылдығына орай оның соңғы тұратын жері Фрайбургтегі (Германия) Холбейнштрассе 5 деген жерде бір белгі орнатылды.

Жұмыс

Ленель Рим заң жүйесінің негізгі мәтінін қайта құруымен танымал, ол Рим преторларының мәңгілік жарлығы деп аталады. Рим империясы мен оның әміршілері кезінде преторлар - сот төрелігін жүзеге асыратын мемлекеттік қызметкерлер болған. Эдикт (немесе эдикт) - жаңадан сайланған претордың өз міндеттерін қалай атқаратынын жариялайтын мәтіні. Нақтырақ айтқанда, жарлықта қандай жағдайда ол жүзеге асатыны және қашан жүзеге аспайтыны айтылған. Бастапқыда әр претор өз жарлығын әзірлеген, бірақ уақыт өте келе жаңа претордың тұрақты түрде қайта қарауымен стандартты мәтін қалыптасты. Кейінірек, император Адриан мәтіннің соңғы редакциясын жасатып, одан әрі өзгертуге тыйым салды. Осылайша жарлық преторианның өзі жариялаған заңнан өзгеше болып, барлық азаматтарға қандай жағдайда Рим сотына жүгінуге болатынын түсіндіретін. Бұл мәтін edictum perpetuum (мәңгілік жарлық) деп аталады. Кейінгі уақытта бұл жарлық процессуалдық заңдағы өзгерістерге байланысты өзінің заңды маңыздылығын жоғалтты. Осы себепті, жарлықтың жарлығы енді көшірілмеді және толық мәтіні бізге жеткен жоқ. Сол сияқты, римдік заңгерлердің жазбаларының көбісі Юстинианның "Дигестінде" ғана сақталған. Ленель жарлықтың мәтінін қайта құрастырды және заң жазбаларының сақталған фрагменттері бастапқыда олар кесіліп, жинақталғанға дейін қайта орналастырылған ретпен орнатуға тырысты. Жарлықтың қайта құрылуы оның "Das edictum perpetuum" кітабының тақырыбы болып табылады. Рим заңгерлерінің еңбектерін зерттеу нәтижесінде "Палигенезия юрис цивилис" деп аталатын екі томдық жинақ шығарды. Екі кітаптың тақырыптары өзара байланысты, өйткені римдік заңгерлердің көптеген кітаптары жарлыққа түсініктеме болды немесе кем дегенде олар жарлықтың құрылымына сай болды. Заңгерлердің ғылыми еңбектерінің құрылымын зерттей отырып, Ленель жарлықтың қалай жасалғанын және оның қандай ережелері бар екенін анықтады. Ленельдің еңбегі Рим заңдарының тарихы үшін аса маңызды. Бұл кітап қазіргі ғалымдарға түпнұсқа мәтіннің мән-жайын қарастыруға мүмкіндік береді. Рим заңына арналған әйгілі еңбектерінен басқа, Ленель қазіргі заманғы неміс азаматтық заңына қатысты кейбір ықпалды еңбектер жариялады.