Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кларк қарсы Аризона, 548 U. S. 735 (2006), АҚШ Жоғарғы Сотының Аризонада қолданылған ақылсыздық қорғаудың конституциялықлығын қолдаған ісі. Сот параноикалық шизофрениямен ауыратын адамды полиция қызметкерін өлтіргені үшін айыптауды бекітті. Бұл адам өзінің жасаған әрекеттерінің сипатын түсіну қабілетсіздігі оның айыптау қылмысының элементі ретінде талап етілетін қажетті психикалық күйде жоқ екенін көрсету үшін жеткілікті негіз болуы керек деп дәлелдеді. Сот Аризонаның психикалық денсаулыққа қатысты дәлелдемелерді тек ақылдан адасу мәселесіне ғана шектеуін растады, ал айыпталушының қылмыстың бір элементін қанағаттандыру үшін қажетті психикалық ниет деңгейіне ие еместігін көрсету үшін емес. Дәлел тек айыпталушының қылмыс жасалған кезде ақыл-есі дұрыс емес екенін көрсету үшін ғана қабылданады. Бұл жағдайда айыпталушы дұрыс пен бұрысты ажырата білгендіктен, Аризона штатының ақылсыздық туралы заңына сәйкес жауап бере алмады.
Clark v. Arizona, 548 U. S. 735 (2006), is a United States Supreme Court case in which the Court upheld the constitutionality of the insanity defense used by Arizona. The Court affirmed the murder conviction of a man with paranoid schizophrenia for killing a police officer. The man had argued that his inability to understand the nature of his acts at the time that they were committed should be a sufficient basis for showing that he lacked the requisite mental state required as an element of the charged crime. The Court upheld Arizona's restriction of admissible mental health evidence only to the issue of insanity and not to show that the defendant did not possess the required mental intent level necessary to satisfy an element of the crime. Evidence is admissible only to show that the defendant was insane at the time of the crime's commission. In this case, the defendant knew right from wrong and so he could not qualify under Arizona's insanity defense.
Өмірбаян
Аңсыздық қорғаудың конституциялық тұрғыда болуы, сондай-ақ айыпталушының он төртінші түзетуде белгіленген тәртіпте, ақылсыздық туралы дәлелдерге байланысты емес, қылмыстық ниет туралы айыптау дәлелдеріне қарсы тұру үшін психикалық жағдайы туралы дұрыс дәлелдерді ұсынуға құқығы бар ма деген сұрақтар қойылды. Бұл жағдайда Эрик Кларк полиция қызметкерін атып өлтірді, себебі ол Аризонадағы қаласын ғарышкерлер басып алды деп сенді. Кларк параноидальды шизофрениямен ауырады және өзінің психикалық ауытқуын жасаған қылмысы үшін ақталу үшін ақылсыздық қорғанысын қолданады. Сот Кларктың ақылсыздығы туралы қорғанысын ақтауға болатынына сенбейді және ол 25 жылға бас бостандығынан айырылды. Сот барысында Кларк оқиғаға бір жыл бұрын өзін қалай ұстағанын баяндап, егжей-тегжейлі куәлік берді. Кларк басқа да көптеген нәрселермен қатар, "әлеуметтік емес" адамдар, кейбіреулері үкімет қызметкерлері, оны зақымдап, өлтіруге тырысып жатыр және оларды тоқтатудың жалғыз жолы - өлім. Психиатр Кларктың параноидальды шизофренияға шалдыққанын растады. Бұл жағдайда науқас адамның науқасқа және/немесе отбасына қарсы екендігі туралы алдаулар жасайды. Психиатрдың айтуынша, атыс кезінде Кларк дұрыс пен бұрыс туралы шешім қабылдай алмай, ақылдан адасқан. Тағы да сотталғанға дейін ол екі жыл бойы психикалық ауруханада болды, және оның ғарышкерлерге деген сенімі әлі де бар еді, бірақ ол енді оны ұстауға келмейтінін, бірақ басқа миссиясы бар деп сенді.
The constitutionality of an insanity defense was questioned as well as whether a defendant has a Fourteenth Amendment due process right, unrelated to the insanity plea, to present the correct evidence on the mental state to counter the prosecution's evidence of criminal intent. In the case, Eric Clark shot and killed a police officer at a traffic stop because he believed his town in Arizona had been taken over by aliens. Clark, was diagnosed with paranoid schizophrenia and used the insanity defense to try to use his mental disorder as an excuse for the crime that he had committed. The court did not believe that Clark's insanity defense was a justifiable defense, and he was sentenced to 25 years in prison. Throughout the court case, Clark presented an elaborate testimony describing his odd behavior a year prior to the incident. Among many other things, Clark believed that "aliens", some being government employees, were trying to hurt and kill him and that the only way to stop them was through death. A psychiatrist testified that Clark has paranoid schizophrenia in which a patient has delusions that a person is against the patient and/or family. The psychiatrist said that at the time of the shooting, Clark was incapable of deciding right from wrong and so was insane. Before being tried again, he was committed to a mental institution for two years, and his belief in aliens was still present afterward, but he believed that they were no longer out to get him but had another mission.
Ауызша сөйлеу
Аризона штатының атынан бас прокурор Рэндалл М. Хоу сөйледі. Кларкты Колорадоның адвокаты Дэвид И Голдберг таныстырды.
Arizona was represented by assistant attorney general Randall M. Howe. Clark was represented by Colorado attorney David I Goldberg.
Шешім
5/4 шешіммен АҚШ Жоғарғы Соты Аризонаның пайдасына Аризона соты айыпталушының ақылсыздығы үшін адамның ақыл-есі дұрыс деп айыпталу үшін қолданылатын дәлелдемелердің мөлшерін шектеуге болатынын шешті. Mens Rea - бұл қылмыстық жауапкершіліктің элементі, ол қылмыс жасалып жатқан кезде қасақана немесе біліп-білмеген қылмыс жасалғанына байланысты. Сот сондай-ақ тиісті процесстің мемлекеттік М'Наугтен ақылсыздық сынағының екі бөлігін де қолдануды талап етпейтінін анықтады. Керісінше, мемлекет тек моральдық қабілетсіздікке ғана назар аударатын ақылсыздық сынағын қабылдай алады.
In a 5–4 decision, in favor of Arizona, the US Supreme Court decided that the Arizona court could limit the amount of evidence used to plea a person's sanity for a defendant's insanity defense. Mens Rea is an element of criminal responsibility regarding whether or not there was intention or knowledge of wrongdoing while a crime was being committed. The court also determined that due process does not require a State to use both areas of the M'Naughten insanity test. Rather, a State may adopt an insanity test that focuses solely on moral incapacity.
Бір-бірінен айырмашылық пікірлер
Сотталушылар Гинзбург, Кеннеди және Стивенс көпшілік шешіммен келіспеді. Сот Breyer жартылай келісті және келісті соттың "негізгі категорияландыру" дәлелдерімен байланысты ақыл-есі дұрыс емес. Сонымен қатар, ол психикалық ауруды "ақылдан адасу қорғанысымен бірге" қарастыруға болатынын мойындады. Алайда ол көпшіліктің пікірімен келіспей, Аризона соттарының штаттық заңның сәйкессіздігін анықтауы үшін істі өзгертеді. Кенеди судьясы Кларктың Аризонаның ақылсыздық сынағына қатысты дау-дамайларын шешудің қажеті жоқ екенін айтты. Керісінше, ол көпшіліктің Кларктың дәлелді дәлелдемесімен оның ақылсыздығын қолдаумен шектелуіне келіспеді. Ол сондай-ақ, біреудің кінәсіздігін дәлелдеу үшін ақыл-ессіздігіне дәлелдеуге жол бермейтін Мотт ережесін де сенді. Соттар сондай-ақ, сотқа бара алмайтын адамға сотқа төтеп беруге немесе басқа жағдайда ауруханаға жатқызуға мүмкіндік береді. Психикалық ауру туралы істі қараудың тағы бір жолы - "күнәлі, бірақ психикалық ауру" деген үкім. Содан кейін адамға үкім шығарылады, бірақ ол тұтқында болған кезде психиатриялық емделу ұсынылады немесе адам жазаның қалған бөлігін өтеу үшін түрмеге әкелуге қабілетті деп саналғанға дейін психикалық ауруханаға жеткізіледі.
Judges Ginsburg, Kennedy, and Stevens disagreed with the majority ruling of the court. Justice Breyer partially concurred and agreed with the Court's "basic categorization" of evidence related to insanity. Further, he acknowledged that a State may provide consideration of mental disease "solely in conjunction with the insanity defense." However, he dissented from the majority's opinion and would change the case so that Arizona courts could determine whether state law is consistent. In dissent, Justice Kennedy stated that it was not necessary for him to address Clark's due process challenge to Arizona's insanity test. Instead, he disagreed with the majority for limiting Clark's claim to evidentiary support on his insanity. He also believed the Mott Rule, which does not allow evidence for insanity to prove someone is not guilty, The courts also require for the subject in question to be able to withstand a trial or otherwise to be hospitalized until they are able to go to trial. Another way that a case regarding mental illness is handled is the verdict being "guilty but mentally ill." Then, the person is given a sentence but is offered psychiatric treatment while incarcerated or is taken to a mental hospital until the person is believed to be capable enough to be taken to a prison to serve the remainder of the sentence.
Тарих
Ақымақтық қорғау 12 ғасырдан бері қолданылып келеді және ол ең көп айтылатын, бірақ ең аз пайдаланылатын қылмыстық қорғау стратегияларының бірі. Бұл заң бойынша айыпты адамның ақылсыздығы үшін кінәлі деп танылмауы керек. Ақылдан адасқан адам қылмысты түсінбейді немесе дұрыс пен бұрыс арасындағы айырмашылықты білмейді. Бастапқыда, қорғаушы қылмыскердің жазасын кешіру үшін ғана қолданылуы мүмкін еді. Адамның ақылсыздығы үкімнен құтылуы мүмкін деген түсінік 19-ғасырда Исаак Рэйдің "Ақиқатсыздықтың медициналық заңтануы" және ағылшынның М'Ноттон ісі" деген еңбегінде пайда болды. 1843 жылы Дэниел М'Ноттон параноидальды шизофрениямен ауырады және оны қудалауда деп ойлады, бұл оны Эдвард Драммондты атып өлтіруге мәжбүр етті. Ол қылмыс жасаған кезде ақыл-есі дұрыс емес деп танылғандықтан, кінәсіз деп танылды. Халық бұл шешімге ашуланды. Бұл ережеде әрбір адам ақыл-есі дұрыс деп есептеледі және ақыл-есі дұрыс емес деп дәлелдеу үшін қылмыс жасаған кезде қылмыскердің "ақыл-есінің ақаулығы" немесе психикалық ауруы болғандықтан әрекет еткенін дәлелдеу керек, бұл әрекеттің сипатын түсінбеушілікке әкеледі. Бұл ережеде айыпталушының дұрыс пен бұрыс арасындағы айырмашылықты анықтай алатындығын анықтау үшін сынақ ретінде қарастырылған. Ақымақтық қорғаудың ең танымал қолданбаларының бірі Джон У. Хинклиге қатысты болды, ол 1982 жылы Рональд Рейганды өлтіргісі келген адам. Ақыры ол ақылсыздықпен айыпталып, айыптан босатылды. Сот шешімінен кейін болған ашу-ыза төрт штаттың ақылсыздық қорғауды жоюына әкелді: Монтана, Юта, Айдахо және Канзас.
The insanity defense has existed since the 12th century and is one of the most controversial but one of the least used criminal defense strategies. It claims that a criminal defendant should not be found guilty because of the defendant's insanity. A person who is insane is said to lack the understanding of the crime or the difference between right and wrong. Initially, the defense could be used only to pardon a criminal's sentence. The concept that one's insanity could avoid the sentence began in the 19th century in Isaac Ray's The Medical Jurisprudence of Insanity and the English M'Naughton Case. In 1843, Daniel M'Naughton was diagnosed with paranoid schizophrenia and thought that he was being persecuted, causing him to shoot and kill Edward Drummond. He was found not guilty on the grounds that he was insane at the time of his act. The public were outraged by the decision. The rule states that every person is assumed to be sane and that to establish a ground of insanity, it must be proved that at the time of committing a crime, the criminal was acting due to a "defect of reason" or mental illness, causing a lack of understanding the nature of the act. The rule includes as a test of distinguishing whether or not a defendant can determine the difference between right and wrong. One of the best known applications of the insanity defense was for John W. Hinckley, a man who attempted to assassinate Ronald Reagan in 1982. He was ultimately acquitted of his charges under the insanity defense. The outrage after the court decision caused four states to eliminate the insanity defense: Montana, Utah, Idaho, and Kansas.