Кіріспе

Музыкалық термин. Музыкалдылық (музыкалдылық) – "музыкаға сезімталдық, білімі немесе қабілеті" немесе "музыкалық болу сапасы немесе күйі" және музыканың әуенділігі мен үйлесімділігі сияқты музыкалық туындылар мен/немесе жанрлардағы нақты, бірақ толық анықталмаған қасиеттерді білдіреді. Бұл анықтамалар музыканы анықтаудың қиындығына байланысты белгілі бір дәрежеде шектеледі, бірақ күнделікті тілде "музыка" көбінесе шу мен ретсіздіктен ажыратылады. Музыкалық конкурстардың төрешілері орындауды беттегі музыканы жандандыру деп сипаттауы мүмкін; ырғақтарды, биіктіктерді және композитордың динамикалық белгілерін ғана адал түрде қайталаудан гөрі артық мағынаны жеткізу. Екі немесе одан көп музыкант бірге орындағанда, әрбір музыканттың жеке үлесінен гөрі үлкен әсер туындайды. Музыкалық қабілеті бар адам музыканың түрлі аспектілерін – биіктікті, ырғақты және үйлесімділікті (қ. құлақ жаттығулары) сезіну және қайта жаңғырту қабілетіне ие. Музыкалдылықтың екі түрін ажыратуға болады: музыканы қабылдау қабілеті (музыкалық сезімталдық) және музыканы қайта өндірумен қатар жаңа музыка шығару қабілеті (музыкалық шығармашылық).

Музыка мен музыкалық қасиеттер

Музыканың танымдық және биологиялық бастауларына қатысты көптеген зерттеулер музыканы не анықтайды деген сұраққа ден қояды. Құстардың әнін, жұмбақ киттердің ән құрылымын, тайлық піл оркестрін немесе гиббондардың өзара үйлесімді дуэттерін музыка деп санауға бола ма? Бұл қазіргі таңда қауіпті тұзақ деп есептеледі. Осы сұраққа жауап беру үшін "музыка" және "музыкалық қабілет" ұғымдарын ажырату маңызды. Музыкалық қабілет – барлық күрделілігімен – біздің биологиялық және танымдық жүйемізге негізделген және оның шектеулерімен байланысты, табиғи және өздігінен дамитын қасиеттер жиынтығы, ал музыка – барлық түрлерімен – музыкалық қабілетке негізделген әлеуметтік және мәдени құрылым болып табылады. Қысқасы, музыкалық қабілетсіз музыка жоқ. Дегенмен, осы күрделі қасиетті құрайтын нәрсені нақты анықтау әлі де қиындық тудырады. Музыканы қабылдау, жасау және бағалау үшін қандай танымдық және биологиялық механизмдер қажет? Осы негізгі механизмдерді анықтағаннан кейін ғана олардың қалай дамығанын түсінуге болады. Яғни, музыкалық танымның эволюциясын зерттеу, музыкалық қабілетті құрайтын негізгі механизмдерді сипаттауға байланысты. Кольвин Тревартен нәрестелердің музыкалық қабілетін, соның ішінде оны қарым-қатынаста пайдалануын зерттеген.