Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ланнаркшир, сондай-ақ Ланнарк графтығы (Siorrachd Lannraig; ), Шотландияның Орталық жазықтарында орналасқан тарихи графлық, лейтенанттық аймақ және тіркеу графтығы. Графтық қазіргі кезде жергілікті басқару үшін қолданылмайды, бірақ Солтүстік Ланнаркшир және Оңтүстік Ланнаркшир атты екі қазіргі заманғы кеңес аймағына атын берген. XII ғасырда графтық (шериф басқаратын аймақ) Клайд өзенінің бассейнінің көп бөлігін қамтиды. Бұл аймақ кейде Клайдсдейл деп те аталатын. XV ғасырдың басында графтықтың батыс бөлігі Ренфруширге айналдырылды. Ланнаркширдің тарихи графтығына Глазго кіреді, бірақ 1893 жылдан бастап қаланың жеке лейтенанттығы болды. Ланнаркшир графтық кеңесі 1890 жылдан 1975 жылға дейін жұмыс істеді, ол 1964 жылға дейін Глазгода орналасқан, содан кейін Гамильтонға көшірілді. Ланнаркширдің солтүстігінде Данбартоншир және Стирлингшир, солтүстік-шығысында Батыс Лотиан және Мидлотиан, шығысында Пиблсшир, оңтүстігінде Думфрисшир, батысында Айршир және Ренфрушир жатыр. Графтық оңтүстікте Оңтүстік жазықтардың төбелеріне дейін созылған ауылдық жерлерді, ал солтүстікте Ұлы Глазго агломерациясының көп бөлігін қамтитын салынған аймақтарды қамтиды, бұл Шотландиядағы ең ірі қалалық аймақ.
Lanarkshire, also called the County of Lanark (Siorrachd Lannraig; ), is a historic county, lieutenancy area and registration county in the Central Lowlands of Scotland. The county is no longer used for local government purposes, but gives its name to the two modern council areas of North Lanarkshire and South Lanarkshire. The county was established as a shire (the area controlled by a sheriff) in the twelfth century, covering most of the basin of the River Clyde. The area was sometimes known as Clydesdale. In the early fifteenth century the western part of the shire was removed to become Renfrewshire. The historic county of Lanarkshire includes Glasgow, but the city had a separate lieutenancy from 1893. A Lanarkshire County Council existed from 1890 until 1975, which was based in Glasgow until 1964 when it moved to Hamilton. Lanarkshire is generally bounded to the north by Dunbartonshire and Stirlingshire, to the north east by West Lothian and Midlothian, to the east by Peeblesshire, to the south by Dumfriesshire, and to the west by Ayrshire and Renfrewshire. The county is more rural in the south where it extends into the hills of the Southern Uplands, and more built up in the north where it includes much of the Greater Glasgow conurbation, Scotland's largest urban area.
Елтаңба
Ланаркширге 1886 жылдың 24 желтоқсанында лорд Лион герб берді. Герб: шеврон бойынша екі бөлікке бөлінген – қызыл және күміс, жоғары жағында тесілген бес жапырақты гүлдер (cinquefoils) күміс түсті, ал төменгі жағында адам жүрегі қара және ақ түспен алмастырылған. Бес жапырақты гүлдер Гамильтон руының гербінен, ал жүрек Дуглас руының гербінен алынған, бұл екі жергілікті маңызды семья. Гербтің төбесі – сары мұрынды, қара түсті екі басты бүркіт. Девиз – VIGILANTIA.
Lanarkshire was granted a coat of arms by the Lord Lyon on 24 December 1886. The arms is: Party per chevron gules and argent, two cinquefoils pierced in chief ermine, and in base a man's heart counter changed. The cinquefoils come from the arms of the Clan Hamilton, and the heart from the arms of the Clan Douglas, the two main local families. The crest is a demi eagle displayed with two heads, sable beaked gules. The motto is VIGILANTIA.
География
Ланаркшир графтығы Клайд өзенінің аңғарын алып жатыр, ол солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай өтеді. Ол көбінесе жазық және ауыл шаруашылық жерлерді қамтиды, оңтүстікке қарай Төменгі Таулы Жерлердегі Лоутер Хиллзбен бірге көтеріледі, ал Пиблширмен шекарадағы Култер Фелл ең биік нүкте болып, 748 м (2,454 фут) биіктікте орналасқан. Шығысында графтықтың аумағында Тарбракс және Дансир маңында Пентленд тауларының шағын бөлігі жатыр. Ал оңтүстікте Дейр суқоймасы орналасқан. Солтүстік Ланаркширді Шотландияның ең ірі қаласы – Глазго агломерациясы басым, алайда Роугригг суқоймасы, Лили Лох, Хилленд суқоймасы, Форрестберн суқоймасы және Қара Лох сияқты шағын су объектілерін де кездестіруге болады. Басқа маңызды елді мекендерге Коатбридж, Шығыс Килбрайд, Матервелл, Эйрдри, Блантайр, Камбусланг, Рутерглен, Вишо, Беллшилл, Стратхавен және Карлюк кіреді.
Lanarkshire occupies the valley of the river Clyde, which crosses the county from the north west to south east. It is predominantly flat and agricultural, rising to the south with the Lowther Hills of the Southern Uplands, with Culter Fell on the border with Peeblesshire being the highest point at 748 m (2,454 ft). In the east a small portion of the Pentland Hills lie in the county, in the vicinity of Tarbrax and Dunsyre. In the far south lies the Daer Reservoir. Northern Lanarkshire is dominated by the Glasgow conurbation, Scotland's largest city, though some small bodies of water can be found such as the Roughrigg Reservoir, Lilly Loch, Hillend Reservoir, Forrestburn Reservoir and Black Loch. Other significant settlements include Coatbridge, East Kilbride, Motherwell, Airdrie, Blantyre, Cambuslang, Rutherglen, Wishaw, Bellshill, Strathaven and Carluke.
Тау-кен өнеркәсібі
XVIII ғасырдың ортасынан ХХ ғасырдың басына дейін Ланаркшир Гленбойг сияқты жерлердегі бай көмір кен орындарынан пайда тапты. Шешім Монкленд аймағындағы мол (және бақылаусыз) көмір қорларын пайдалану үшін канал қазу болды. 1793 жылы Монкленд каналы аяқталды және Ланаркширдің көмір өнеркәсібі гүлденді. Соның нәтижесінде туған өркендеу 100 жылдан астам жалғасты, бірақ ХХ ғасырдың екінші онжылдығында шарына жетті, тіпті екі дүниежүзілік соғыс та төмендеуді тоқтата алмады. Каунтідегі өндіріс азаюын жалғастырды және Ұлттық көмір кеңесі инвестицияларын Аиршир, Файф және Лотиансқа шоғырландырды. 1970 жылға қарай Ланаркширде тек төрт шахта қалды, ал 1983 жылы Кардован шахтасының жабылуы ұзақ жылдарға созылған құлдырауға нүкте қойды.
From the mid eighteenth century to the early twentieth century Lanarkshire profited from its rich seams of coal in places such as Glenboig. The solution was to carve out a canal to take advantage of the good (and uncontrolled) coal deposits of the Monklands area. By 1793, the Monklands canal was completed and the Lanarkshire coal industry thrived. The resulting boom lasted for over 100 years but reached its peak by the second decade of the twentieth century and even two world wars failed to halt the contraction. Output in the county continued to fall and the National Coal Board concentrated investment in Ayrshire, Fife and the Lothians. By 1970 there were only four collieries left in Lanarkshire and the closure of Cardowan in 1983 brought the long decline to an end.
Көлік
M74 тас жолы Глазгоны Карлайлмен және оңтүстікке қарайғы қалалармен байланыстырады, ал M8 қаланы Эдинбургке қосады. Глазго және оның төңірегіндегі аймақтар көптеген жолдармен және пойыз қатынастарымен жақсы қамтамасыз етілген. Батыс жағалау магистралі солтүстік-оңтүстік бағытта өтіп, Глазгоны Манчестер, Бирмингем және Лондонмен байланыстырады. Глазгода Глазго метросы да жұмыс істейді.
The M74 motorway links Glasgow with Carlisle and points further south, with the M8 linking the city to Edinburgh. Glasgow and the surrounding areas are well served by numerous roads and train lines. The West Coast Main Line cuts north–south across the county and connects Glasgow with Manchester, Birmingham and London. Glasgow is also served by the Glasgow Subway.
Оқиғалар
2011 жылдың тамызында Ланаркшир Халықаралық балалар ойындарын қабылдады. Әлемнің 33 елінен келген 77 қаланың өкілдері – барлығы 1300 қатысушы, жаттықтырушылар, әкімшілер және делегаттар осы ойындарға қатысты.
Lanarkshire hosted the International Children's Games in August 2011. A total of 1,300 competitors and coaches, along with administrators and delegates, representing 77 cities from 33 countries worldwide attended.