Кіріспе

Италиялық Марсидің басшысы (б.з.д. 88 жылы қайтыс болды) Квинт Поппедий Сило (кейде Помпедий деп те аталады) (б.з.д. Поппедий көтерілістің "жүрегі мен жаны" деп аталды. Ол Маркус Ливий Друз кішісінің досы болды. Плутархтың бір әңгімесінде Силоның өзінің досы Маркус Ливийге барып, оның үйіндегі балалармен кездескені туралы айтылады. Ол ойын-сауық көңіл-күйінде балалардың өз ісіне қолдау көрсетуін сұрады. Олардың барлығы бас иіп, күлімсіреп, қонаққа күдікпен қараған кіші Катоннан басқа. Сило одан жауап талап етті және жауап бермегендіктен, Катоны аяғынан ұстап, терезеден асып тастады. Алайда Катон ештеңе айтпады. 91 жылы Поппедий 10 000 марсианды Римге Друздың италиялық заңдарын қолдау үшін жорыққа шығарды. Оларды Гней Домиций Аенобарб, Понтификс Максимус қарсы алды, ол оларды қайта оралуға көндірді. Друздың өлтірілуінен кейін әлеуметтік соғыс басталып, Сило Марсидің әскери басшысы болды. Соғыс басталғанда он екі итальян тайпасы Италияны құрды, олардың Италиядағы өз мемлекетін (Рим Республикасына балама ретінде), ал Сило екі итальян консулының бірі болып сайланды. "Консул" ретінде Силоға Марсик тобының (Марси, Паэлигни, Вестини, Марручини, Пикентес, Френтани) командасы берілді, ал оның консулдық әріптесі Гай Папий Мутилусқа Самнит тобының командасы берілді. Соғыстың екінші жылы (б.з.д. 90 ж.) ол римдік претор Квинт Сервилий Кепионды алдап, оған тұзақ құрып, оның әскерін қырып салды. Поппадий Кейпионы өзі өлтірген деп айтылады, өйткені Поппадий Кейпионы өзінің досы Друздың өлтірілуіне жауапты деп санайды. Содан кейін ол Римнің ең тәжірибелі генералы Каепионың қолбасшысы Гай Мариусқа шабуыл жасады, бірақ шешуші жекпе-жекті мәжбүрлей алмады. Бұл Поппедийді Марийді сынауға итермеледі: "Егер сен сондай ұлы генерал болсаң, неге төмен түспейсің, Марий, [сүйікті бекіністеріңнен] және соғысып шықпайсың?" Марий оған: "Егер сен өзіңді жақсы генерал деп есептесең, неге мені генерал етіп алмасқа?" - деп жауап берді. 89 жылы соғыстың тағдыры итальяндық көтерілісшілерге қарсы бұрылды. Поппедий Самниумда соғысып, Луций Корнелий Сулла басып алған Самнит астанасы Бовианды қайтадан басып алды. Бовианнан кейін ол римдіктерді Апулиядан қуып шығаруға тырысты, бірақ ол Дардустың ағасы Мамеркус Эмилиус Лепид Ливианның шабуылынан қаза тапты.

Көркем әдебиет

Сило Колин Маккалоуның "Рим шеберлері" сериясының алғашқы екі романында қосалқы кейіпкер ретінде пайда болады; Римдегі алғашқы адам және Шөпті таққа.