Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Herrevad Abbey (Herrevadskloster, Herrevads Kloster) - қазіргі Швецияның оңтүстігіндегі, бірақ 1658 жылға дейін Данияда болған, Сканнияның Клиппан муниципалитеті Льонгбьедке жақын орналасқан цистерциан монастыры. Қазір ол Херревад қамалы (Herrevads slott, Herrevads Slot) деп аталатын ауыл үйі.
Herrevad Abbey (Herrevadskloster, Herrevads Kloster) was a Cistercian monastery near Ljungbyhed in Klippan Municipality, Scania, in the south of present day Sweden, but formerly in Denmark until 1658. It is now a country house known as Herrevad Castle (Herrevads slott, Herrevads Slot).
Тарих
Херревад аббатшылығы 1144 жылы Данияның алғашқы цистерциан монастыры ретінде Лунд архиепискобы Эскилдің қолдауымен құрылған. Аңыз бойынша, Германиядағы Хилдесхайм университетінде оқып жүрген кезінде Ескил ауырып, өлімге жақын екені айтылған. Оған арманда Қасиетті Мариям көрінді, егер ол аман қалса, әр түрлі ордендерден бес монастырь құруға уәде берді. Эскил Лунд соборындағы кафедраның провосты, Роскилде епискобы болды және Лунд архиепискобы ретінде өзінің ағасы Ассер Свендсеннің орнын басып, осы маңызды қызметтерден өзінің уәдесін орындай алды. Кейбір даниялық бенедиктиндік монастырлар оның тұсында тәртіпсіз болды, ал цистерциандар қазіргі діни үйлерді Киелі Бенедикттің ережесінің бастапқы қатаңдығына қайтаратын реформаторлар ретінде көрінді. Бастапқы атауы, Херузат, "армиялық форд" дегенді білдіреді, бұл Ронне өзенінің үстіндегі фордқа қатысты. Аббатхана салынғаннан кейін ол Herrevad немесе "Патшаның боғазы" деп аталды, өйткені аббатханаға боғазды, кейіннен көпірді сауда үшін пайдаланғаны үшін төленген алым. Эскил Бернард Клервоға хат жазып, Херревадтың бірінші абысы Роберттің басшылығымен Систерциан аббатшылығынан он екі монахты Данияға келіп, жаңа монастырды құруды сұрады. Кейіннен тағы тоғыз адам даниялықтарға цистерциан орденімен байланысты қолөнер мен ауыл шаруашылығына қатысты нұсқаулар беруге жіберілді. Архиепископ Эскил аббатхананың жерін берді және оның құрылысына өз қалтасынан қаржы бөлді. Ол Lyngbyhed ауылының жанында, қазір Ljungbyhed, жоғарыда аталған фордта салынған, ол Швеция мен Дания арасындағы негізгі жолда орналасқандықтан және екі елдің нарықтарына қолжетімді болғандықтан маңызды болды. Аббатхана 1150 жылы бағышталған, бірақ ол толық емес еді; бастапқы бағышталу, бәлкім, Баталы Қыз Мәриямға (Vor Frue Kloster) арналған. Ғимарат 1158 жылы басталып, роман стилімен құмтастан салынған. Құрылыс бірнеше онжылдыққа созылды және шығындар себептерімен кірпішпен жалғастырылды. Бастапқы монастырлық кешен 1291 жылы өрттен қатты зақымдалған. Бастапқы құмтасты өрт ыстығымен қираған, сондықтан жаңа және үлкен кірпіш готика шіркеуі басталды, ол Лунд соборының өзінен кейін екінші орынды иеленді. Оның ұзындығы 53 метр, ені 19 метр, ені 28 метр болатын екі кеме жолы бар. Аббатхананың аумағы үлкен шіркеуден және жатақхана, асхана және жертөле ретінде қызмет еткен үш диапазоннан, егіндік жұмысты жасайтын және аббатхананың уақытша істерін басқаратын ер бауырластардың баспанасы үшін диапазоннан және діни мәтіндердің көшірмесі жасалған кішкентай кітапхана мен скрипторийден тұрады. Кейбір ғалымдар бұл туралы келіспейді, бірақ ортағасырлық Сканн заңын жазу үшін руналарды қолдану әрекеті - Кодекс Руникс (Skånske Lov) - сол жерде жасалған деп санайды. Herrevad аббатшылығы уақыт өте келе Даниядағы ең ірі және ең бай монастырлық үйлердің біріне айналды, әрине, Данияның сол кездегі бөлігі болған Сканьеде. Аббатхананың ең жоғары дәрежеде 400-ден астам табыс әкелетін мүлкі болды. Ол бірнеше ұрпақ бойы ақсүйектер мен Данияның патша отбасының қолдауына ие болды. Херревад Данияда үш қыз үйін құрды: Холме абатханасы, Твис абатханасы және Лёгум абатханасы, сондай-ақ Швецияда бірнеше үй.
Herrevad Abbey was founded from Cîteaux Abbey in 1144 as Denmark's first Cistercian monastery with the support of Archbishop Eskil of Lund. Legend has it that Eskil fell ill while he was a student at Hildesheim University in Germany and was told he was near death. The Virgin Mary appeared to him in a dream and he promised her that if he was spared he would establish five monasteries from different orders. Eskil went on to become the provost of the chapter at Lund Cathedral, the Bishop of Roskilde, and succeeded his uncle, Asser Svendsen, as Archbishop of Lund, and from these important offices was able to fulfil his promise. Some Danish Benedictine monasteries had become unruly during his tenure, and the Cistercians were seen as reformers who would bring existing religious houses back to the original rigour of the Rule of St. Benedict. The original name, Herivad, meant the "army ford", referring to a ford over the Rønne River. After the construction of the abbey it became known as Herrevad, or "the Lord's ford", most likely because of the fee payable to the abbey for using the ford, and later the bridge, for commerce. Eskil wrote to Bernard of Clairvaux requesting twelve Cistercian monks from Cîteaux Abbey under the leadership of Robert, the first abbot of Herrevad, to come to Denmark to establish a new monastery. Later an additional nine lay brothers were also despatched to instruct the Danes in the crafts and agricultural practices associated with the Cistercian Order. Archbishop Eskil gave the land for the site of the abbey and paid for its construction out of his own pocket. It was built near the village of Lyngbyhed, now Ljungbyhed, on the above mentioned ford, which was of importance because of its position on the main road between Sweden and Denmark, and the resulting access to markets in both. The abbey was consecrated in 1150, though it was far from complete; the original dedication was probably to the Blessed Virgin Mary (Vor Frue Kloster). The church was begun in 1158 and built in the Romanesque style out of sandstone. Construction extended over several decades and for reasons of expense was continued in brick. The original monastery complex was severely damaged by a fire in 1291. The original sandstone was ruined by the heat of the fire, and so a new and larger Brick Gothic church was begun, second in size only to Lund Cathedral itself. It was 53 meters long, with two naves, one 19 meters wide and the other 28 meters wide. The abbey precinct consisted of the large church and three ranges which served as a dormitory, a refectory and cellars, a range for the housing of the lay brothers who did the farm work and administered to the abbey's temporal affairs, and a small library and scriptorium where religious texts were copied. Though there is some dispute, some scholars believe the Codex Runicus, a medieval attempt to use runes for writing the Law of Skåne (Skånske Lov), was produced there. Herrevad Abbey over time became one of the largest and wealthiest monastic houses in Denmark, and certainly in Skåne, then part of Denmark. At its height, the abbey owned more than 400 income producing properties. It enjoyed the support of the nobility and Denmark's royal family for generations. Herrevad established three daughter houses in Denmark Holme Abbey, Tvis Abbey and Løgum Abbey as well as several in Sweden.
Тарату
1513 жылы шіркеудің хоры кеңейтіліп, аббат шіркеуінің соңғы бөлігі толықтай салынып бітті. Систерциандықтардың еңбекқорлығы мен жерді дұрыс пайдалану үрдісі аббатхананың патшаға үлкен құндылық әкелді. 1536 жылы протестанттық реформация кезінде Дания лютерандық патшалыққа айналды, ал барлық діни үйлер мен олардың меншігі тәжге түсті. Әуежайдың шаруашылықтарымен қатар, ол ерекше бір қадаммен секуляризацияланды, бірақ монастырь ретінде жұмыс істеуін жалғастырды. Монахтар мен діндар бауырластарға 1565 жылы жерді корольдікке абат Лауридс тапсырғанға дейін қалуға рұқсат етілді. Оның қабір тасы Херревад қамалындағы шіркеудің ішінде сақталған. Оның қайтыс болған күні, 30 қазан 1572 жылы, Skåne кез келген діни үйдің тірі қалған басшыларының ең соңғысы болып табылады. Әбатханалық мектеп 1575 жылға дейін жұмыс істеді. 1585 жылға дейін шіркеудің керегі жоқ деп танылғанға дейін аббат шіркеуі лютерандық қызмет көрсетуді жалғастырды. Herrevad белгілі дворян Стен Бильге және оның әйеліне өмір бойы берілді. Биль Тихо Брагедің ағасы болды және Браге шетелде оқығаннан кейін Херревадта тұруға кеңес берді. Блл Брахеге ескі монастырдың бір ғимаратында зертхана салуға қаржы бөлді. Ол зертхананы қағаз жасаудың жаңа әдісін ойлап табу үшін пайдаланды. 1570 жылы Брахе алғаш рет Скандинавияда Херревадтың маңындағы Клиппан диірменінде қағаз өндірді. Оның өтініші бойынша Херревадта еліміздегі алғашқы шыны зауыты салынды. Тихо Браге 1572 жылы 11 қараша күні түнде Кассиопея шоқжұлдызында орналасқан "Венерадан да жарық" жаңа жұлдызды тіркеген кезде Херревада әлемге әйгілі астроном болды. Ол басқаларды оны көруге шақырып, жаңа жұлдызды "Стелла Нова" деп атады. Ол өзі жасаған секстантпен қазір супернова деп аталатын затты бір жыл бойы зерттеді. 1573 жылы Копенгагенде өзінің зерттеулерін жариялаған Брахе астроном ретінде танымал болды. Кейіннен ол 1576 жылы Гульдендегі Хвен аралына көшіп барды, онда ол Ураниборгтың астрономиялық обсерваториясы мен алхимия зертханасын салды. Herrevad 1658 жылға дейін бірнеше басқа ақсүйектерге өтті, содан кейін Skåne Швециямен бірікті. Herrevad кейін швед графы Корфиц Ульфельдтке берілді, содан кейін бірнеше басқа швед дворяндарына берілді, бірақ ақыр соңында швед тәжіне қайта оралды. Абатхананы 1709 және 1710 жылдары Дания мен Швеция арасындағы соғыстарда Дания әскері тонаған. Швецияның Карл XI шіркеудің қираған ғимараттарын қиратып, материалдарын өзінің неміс шіркеуін салу үшін Мальмёға тасымалдауға бұйрық берді. Аббатхананың жалғыз сақталған бөлігі - шіркеудің ескі сакристикасының бөлігі, ол сарай ретінде пайдаланылған.
In 1513 the final addition to the abbey church was completed when the choir was expanded. The Cistercian commitment to hard work and good land use practices resulted in the abbey being of great value to the crown. In 1536 during the Protestant Reformation Denmark became a Lutheran kingdom, and all religious houses and their property fell to the crown. In an unusual move the abbey with its farms was secularized but went on functioning much as it had as a monastery. The monks and lay brothers were permitted to remain until the site was turned over to the crown in 1565 by Abbot Laurids, whose tombstone has been preserved inside the chapel at Herrevad Castle. The date of his death, 30 October 1572, is certainly among the latest of surviving heads of any religious house in Skåne. The abbey school continued to function until 1575. The abbey church continued to hold Lutheran services until 1585 when it was determined that the church was superfluous. Herrevad was given to Sten Bille, a prominent nobleman, and his wife for their lifetimes. Bille was the uncle of Tycho Brahe and after Brahe's studies abroad suggested that he live at Herrevad. Bille paid for the construction of a laboratory in one of the old monastery buildings for Brahe to use. He used the laboratory to invent an improvement for the manufacture of paper. By 1570 Brahe was producing paper in Scandinavia for the first time at the Klippan Mill near Herrevad. At his request a glassworks was also constructed at Herrevad, the first in the country. Tycho Brahe became a world famous astronomer at Herrevad when on the night of 11 November 1572 he recorded a new star "brighter than Venus" located in the constellation Cassiopeia. He called others to witness it and gave it the name "Stella Nova", the new star. With a sextant he constructed himself, he studied and recorded what is now called a supernova, for almost an entire year. Brahe published his findings at Copenhagen in 1573 and these became the basis for his fame as an astronomer. He later moved onto the island of Hven in the Sound in 1576 where he built the astronomical observatory and alchemy laboratory of Uraniborg. Herrevad passed to several other nobles until 1658 when Skåne was united with Sweden. Herrevad was then given to the Swedish Count Corfitz Ulfeldt and afterwards passed to several other Swedish nobles, but eventually reverted to the Swedish crown. The abbey was sacked by the Danish army in the wars between Denmark and Sweden in 1709 1710. Karl XI of Sweden ordered the ruined abbey buildings to be demolished and the materials transported to Malmö to build his German Church. The only existing remnant of the abbey is part of the old sacristy of the church which was used as a shed.
Кейінгі тарих
Herrevad 1691 жылы монастырь кешенін қиратудан кейін Солтүстік Skåne атты полкіне берілді. 1727 жылы полк штабы үшін жаңа ғимарат абатхананы бұзудан қалған құрылыс материалдарынан тұрғызылды. Кейіннен ол командирдің резиденциясы болды, бірақ Herrevad Abbey деген атауын сақтады. 1745 жылы резиденция кеңейтіліп, сарбаздар оны "Херревад қамалы" (Herrevad Slot) деп атады. 1816-1819 жылдары Империя стилімен екі қанаты қосылды және Херревад қамалы атауы ресми түрде қабылданды. Ғимараттарды әртүрлі әскери бөлімдер 1994 жылға дейін қолданған, содан кейін Herrevad Castle жеке меншікке өтті. Қазіргі уақытта ол қалпына келтірілуде. 1980 жылдары қазба жұмыстары хордың негіздерін және кеменің кейбір бөліктерін тапты, олар әлі де көрінеді.
Herrevad was put at the disposal of the Northern Skåne Cavalry Regiment in 1691 after the demolition of the monastery complex. By 1727 a new building for the regimental headquarters had been raised from building materials left over from the demolition of the abbey. It later became a residence for the commander, but retained the name Herrevad Abbey. In 1745 the residence was expanded and nicknamed "Herrevad Castle" (Herrevad Slot) by the soldiers. Two wings were added in 1816 1819 in the Empire style, and the name Herrevad Castle formally adopted. The buildings were used by various military units until 1994 when Herrevad Castle passed into private ownership. It is currently undergoing restoration. In the 1980s an excavation located the foundations of the choir and parts of the nave, which may still be seen.