Кіріспе

Жамандық – пара алуға немесе өз қызметтерін немесе билігін сатуға бейімділікпен байланысты жаман мінез, әсіресе адамдар лайықты түрде әрекет етуі тиіс болғанда. Ең айқын көрінісінде, жамандық адамдарды жеке пайдасы үшін жалған сөйлеуге және ұрлауға итермелейді, сондай-ақ пара беру және туыстық жеңілшіліктер сияқты басқа да жаман мінездермен байланысты. Бұл терминнің сөздіктегі анықтамасына толық сай келмесе де, қазіргі заманғы жазушылар оны жиі пара алумен немесе жеке мүддемен тікелей байланысы жоқ жаман мінездерді білдіру үшін қолданады, мысалы, қатыгездік, өзімшілдік және жалпы адалдықсыздық.

Контекст

Жай ғана түрінде сатушылдық, әсіресе үкіметтік немесе әскери қызметтегілер арасында жиі кездеседі. Мысалы, Францияның 1500-жылдардан 1700-жылдардың соңына дейінгі Ескі Режимі көптеген мемлекеттік шенеуніктердің сатушылдығымен танымал болды. Мұндай салаларда, адам әділдік пен ар-ұяқпен әрекет етуге, пара алмауға тиіс. Бұл ұйымның мүдделі тараптардың манипуляциясына ұшырамауын қамтамасыз етеді. Бұрынғы түсініктен өзгеше, адалсыздық тікелей білдірілмейді, көбінесе меңзеп айтылады. Әділетсіздік жасау да сөздің мағынасының тікелей бөлігі емес. "Сатушылдық" көрсету, "ұрлау" немесе "өтірік айту" емес, керісінше, келісімге келген шартты білдіреді, мүмкін, ар-ождансыздықпен немесе салдарына мән бермей, бірақ ұрлаумен тең емес. Пара берумен байланысты болғанымен, туыстық қарым-қатынас сатушылдықпен тікелей ұқсастығы немесе байланысы жоқ. Сатушылдық көбінесе жағымсыз сипаттама ретінде қолданылса да, жеке адам немесе ұйым сатушыл (немесе жалдамалы) болуы мүмкін, бірақ бұл жемқорлық немесе әдепсіздік емес. Адам жалақы алу үшін немесе ақша немесе материалдық игілік үшін жұмысын немесе дағдыларын формалды түрде орындай алады, бірақ бұл міндетті түрде адал емес. Қазіргі уақытта "сатушылдық" немесе "сатушыл" сөздері көбінесе кәсіби спортшыларға, әсіресе бейсбол, баскетбол, американдық футбол және футбол ойыншыларына қолданылады. Бұл жоғары жалақы алатын ойыншылардың негізінен "жалдамалы қару" екенін, олардың ешқандай командаға немесе қалаға адал емес екенін және тек материалдық байлықты жинауға ұмтылатынын білдіреді.

Революция мен басқа да моральдық паникалар

Халықтың келісімдер мен заңнаманы қабылдауы үшін үкіметтің іс-әрекеттері әділ болуы керек. Ондай қабылдау үкіметтің заңдылығын арттырады. "Venality" (сатушылық) термині көбінесе революцияға дейінгі Францияға қатысты қолданылады, онда ол үкіметтегі әкімшілік лауазымдарды ең көп төлегенге сатудың кең таралған әдетін сипаттайды, әсіресе "Жубалы дворяндар" (Nobles of the Robe) жайында. Осылайша, мысалы, сатушылыққа айыптау Дэнтон және басқалардың Террор кезеңінде жазалануының бір себебі болды.