Кіріспе

1869 ж. Бошин соғысы кезінде теңіз қақтығысы Мияко шығанағы шайқасы (宮古湾海戦) - 1869 жылы 6 мамырда өткен теңіз қақтығысы. Бұл шайқаста Токугава сёгунатының жаңа құрылған Эзо Республикасының туын көтерген самурайлар жаңадан құрылған Мэйдзи үкіметінің императорлық күштерінің флагманы - жапондық темір кемені Котецуны басып алмады. Бұл Бошин соғысының соңында Хакодате шайқасының жалпы бөлігі болды.

Дайындықтар

Эдо қамалының жаңа Мэйдзи үкіметінің қол астына берілуіне және Уэно мен Айдзу шайқастарында ауыр шығынға ұшырауына қарамастан, бұрынғы Токугава сёгунатына адал көптеген әскери күштер мен басшылар жеңілдікті қабылдаудан бас тартты. Оуэцу Реппан Домейдің сыпырылып-сыпырылып, адмирал Эномото Такеаки бастаған Токугава флотының бір бөлігі бірнеше мың сарбаздар мен бірнеше француз әскери кеңесшілерімен бірге Хоккайдоның солтүстік аралына қашып барып, Эзо Республикасын құрды. Жақында құрылған Жапон императорлық әскери-теңіз флоты 1869 жылы 9 наурызда Токио шығанағынан шығып, 20 наурызда қазіргі Иватэ префектурасының Мияко қаласында орналасқан Мияко шығанағына жетті. Императорлық флот тезірек француздық темірпен қапталған жапондық әскери кемесі Котецу айналасында құрылды. Басқа кемелерге жапондық соғыс кемесі Касуга, Хирю, жапондық соғыс кемесі Дай Ичи Тейбо, Йошун және 1868 жылы Сага, Чошу және Сацума домендері жаңа орталық үкіметті қамтамасыз еткен жапондық соғыс кемесі Мошун кірді. Империяның сегіз кемесі болды: Котецу, Касуга, үш шағын корвет және үш көлік кемесі. Болашақта Жапон Императорлық Әскери-теңіз флотының бас қолбасшысы болған Того Хейхачиро осы уақытта Касугадағы офицер болды. Императорлық флоттың Эзоға шабуылға баруын болжап, Эномото Такеаки Каигун бугё Арай Икуносуке командалық етуіндегі үш әскери кемесін революциялық жаңа әскери кеме Котецуды басып алу үшін операцияға жіберуді шешті, бұл Императорлық күштерді қатты зақымдайды және Эзо Республикасына шабуылға дайындалуға немесе Сатчо Альянсымен қолайлы шарттарда келіссөз жүргізуге уақыт береді.

Іс-қимыл

Эзо күштеріне Арай Икуносуке командалық етуімен Жапон әскери кемесі Кайтен (Эзо Әскери-теңіз флотының флагманы) және элиталық Шинсенгуми, олардың басшысы Хиджиката Тошидзо, сондай-ақ бұрынғы француз әскери кеңесшісі Анри Николь басқарды. Николь шабуылға таңдалған, өйткені ол Бордоның тумасы еді және сол қалада салынған Kōtetsu әскери кемесінің ерекшеліктері мен құрылысын білген. Жалпы стратегияны басқа француз кеңесшісі Эжен Коллаш жоспарлаған, ол да элиталық Шинбокутаймен бірге жапондық булық соғыс кемесі Такао (бұрынғы USRC Ashuelot) бортында миссияны сүйемелдеді. Езо эскадрильясының үшінші кемесі - жапондық соғыс кемесі Банрю, оның құрамында жоғарғы дәрежелі Югекитай (遊撃隊) және француз әскери-теңіз флотының бұрынғы квартирмейстері Клато болды. Таңдау жасау үшін эскадрилья жалған ту операциясын жоспарлады, онда Кайтен американдық тудың астында Мияко шығанағына кіреді. Алайда, операция мақсатына жетуден бұрын қиындықтарға тап болды. Жолда эскадрилья ауа райына тап болды, онда Такаоның қозғалтқышы бұзылды, ал Банрю бөлініп кетті. Банрю ақырында Хоккайдоға шайқасқа қатыспай қайтып оралды. "Такоо" Каитен шабуылға бастаған кезде, қозғалтқыштағы ақаудан басқа ештеңе істей алмады. Кейтен кемеге кіріп, Котецуға кірмес бұрын Эзо Республикасының туын көтерді. Ол өз ыдысын Котецуның жағына соғып, өз қаруын атып жіберді. Алайда оның палубасы Котецудан үш метрге жоғары болғандықтан, самурайлар бірінен соң бірі секіріп, суға түседі. Алғашқы таңғажайып оқиғадан кейін Котецу Гатлинг пішінімен шабуылды теріске шығарып, шабуылшыларға үлкен залал келтірді. Шабуылдаушы самурайлардың көпшілігі қаза тапты; Николға екі оқ тиді, ал кемеге кіру тобының командирі өлтірілді және оның орнын адмирал Арай Икуносуке алды. Қақтығыста Кайтен үш императорлық соғыс кемесін зақымдады, бірақ ақырында Котецуды тұтқындамай-ақ, кері шегінді. Кейтен Мияко шығанағынан шығып, оған қарсы Император флоты (ол шабуыл басталғанға дейін қозғалтқыштарын жылыта бастаған) соққы берді. Кейіннен Каитен Хоккайдоға қашып кетеді, бірақ Такао өздерінің қуғындарын басып шығаруға тым баяу болды және Мияко шығанағынан аз қашықтықта жағаға жағаланды, сондықтан оның экипажы ішкі жаққа қашып кетуге мүмкіндік алды және жарылыспен батып кетті. 40 экипаж мүшесі (оның ішінде 30 самурай және бұрынғы француз офицері Эжен Коллаш) бірнеше күн қашып құтыла алды, бірақ ақырында үкімет күштеріне берілді. Олар Токиоға сотқа әкелінді. Жапон бүлікшілерінің тағдыры белгісіз болса да, Коляш ақырында кешіріліп, Францияға айдалды.

Қорытынды

Мияко теңіз шайқасы - Езо Республикасы күштерінің күшті Котецуны бейтараптандыруға батыл, бірақ үмітсіз әрекеті. Бұл Жапониядағы темір кеменің борттауына қатысты алғашқы жағдай болды. Ұрысқа қатыспағандарымен, "Такао" кемесі аз ғана зардап шекті. Императорлық әскери-теңіз флоты солтүстікке кедергісіз қарай жалғасты, және Хакодате шайқасында мыңдаған үкіметтік әскерлердің қону және жауынгерлік операцияларын қолдады.