Кіріспе

346 ж. б. з. б. Афина мен Македония арасындағы бейбітшілік туралы келісім Филократ бейбітшілігі - 346 ж. б. з. б. Афина мен Македония арасындағы Филипп II тұсында жасалған бейбітшілік туралы келісімнің атауы. Филократ - Афинадағы келісімнің басты келіссөз жүргізушісі.

Өмірбаян

Афина мен Македония б.з.д. Үшінші қасиетті соғыс Фокияның Дельфидегі Аполлон ғибадатханасын басып алғаннан кейін көп ұзамай басталды. Афина Амфиктион лигасының басқа мүшелеріне қарсы Фокиспен одақтасты. 354 немесе 353 жылы Фойлықтардан жеңілген тесалиялықтар Филипптің Тесалияның архонты болуын өтінді, оған Филипп келісіп, Македонияны қасиетті соғысқа тартты. 352 жылы Филиптің бұрынғы одақтасы Халкид лигасы (Олинтос басқарған) Филиптің өсіп келе жатқан күшімен алаңдаушылық танытып, Афинамен одақтасуға тырысты, бұл Филиппен одақтастығын айқын бұзды. Оған жауап ретінде Филипп б.з.б. 349 жылы Халкидикиге шабуыл жасады, ал б.з.б. Афинаның көрнекті саясаткері Филократ 348 жылы Олинтия соғысы кезінде Филипке бейбітшілік ұсынуды ұсынған болатын. Афина мен Филипп арасындағы соғыс, қасиетті соғыс сияқты, б.з.б. 347 жылға дейін жалғасты.

Бейбітшілік келіссөздері

346 жылдың басында Филипп тесалиялықтармен бірге оңтүстікке қарай аттануды ниет еткенін білдірді, бірақ қайда және неге екенін айтпады. Афиналықтар бұл хабарды естігенде, өздерінің ұстанымын бірден өзгертті. Егер Термопиланы қорғауға мүмкіндік болмаса, онда Афинаның қауіпсіздігіне кепілдік берілмейтін еді. Бұл кездесуде Эскин Филиппен Афинаның бұрынғы колониясы Амфиполисті Афинаға қайтарып беруі керектігін айтты.

Ратификациялау

Содан кейін елшілік Афинаға оралып, ұсынылған шарттарды Екклесияға ұсынды, сонымен бірге Филиппен келісімді аяқтау үшін Афинадағы Македония елшілігімен бірге. Афиналықтар сәуір айында бейбітшілік туралы келісімді талқылады және бейбітшілік "жалпы бейбітшілік" түрінде болуы керек деп ұсынды, оған барлық грек мемлекеттері (фокисті қоса алғанда) қатыса алады. Дегенмен, Демосфен (бұл кезде бейбітшіліктің жақтаушысы) Эклезияны Филиптің мұндай бейбітшілікке ешқашан келіспейтініне және Афинаның осал жағдайы олардың Филиптің шарттарын қабылдаудан басқа амалы жоқ екеніне сендірді. Олар келген кезде афиналықтар (қайтадан Демосфен мен Эскиндерді қоса алғанда) қасиетті соғыстағы барлық негізгі жауынгерлердің елшілігін соғысқа реттеу туралы талқылау үшін тапқандарына таң қалды. Демосфен осы кешіктірулерден қатты алаңдай бастады және афиналық делегация Филиппен кездесетін кез-келген жерге тез арада жүзіп барып, одан ратификация антын алуды ұсынды. Кейінірек Демосфен Филиптің Фракия қалаларын басып алуына жол бермеуге тырысқанын мәлімдеді. Филип Фракиядан оралғанда, ол афиналық және басқа елшілікті қабылдады. Осы кезеңде Пеллада әскери дайындықтар жүргізіліп жатты, бірақ Филип елшілерге олар оған қарсы шыққан шағын тесалиялық қала Халусқа қарсы науқанға баратынын айтты. Бүкіл орталық және оңтүстік Грекия енді Филипптің мейіріміне ие болды. Алайда, афиналықтар 9 шілдеде фокиялық елшілер Афинаға әскери көмек сұрауға келген кезде оқиғалардың бұрылысын әлі білмеді. Келесі бірнеше жылда Демосфен Афинадағы "соғыс партиясының" басшысы болды және ол әр мүмкіндікті пайдаланып, бейбітшілікті бұзуға тырысты: "Оның әдісі қарапайым және тиімді болды. Ол афиналықтардың көбіне сенімін жойғанша, жалған ілімдерді талай рет қолданады". Демосфен Филипптің барлық табыстары гректерді параға алу мен жемқорлыққа байланысты деп санайды, бұл көзқарас, оған дәлел аз болса да, қазіргі тарихшылар қайта қарағанға дейін кәдімгі нәрсеге айналды. Керісінше, Афинада да, Эскиннің басшылығымен, бейбітшілікті сақтау және дамыту керек деген сезім бар еді. Бұл кездегі саяси сот процестерін Афинадағы көңіл-күйді бағалау үшін қолдануға болады; б. з. б. 345 жылы Эскин Демосфеннің одақтасы Тимархты соттады, ол тиісті түрде сотталды; керісінше, б. з. б. 343 жылы Демосфен Эскинді соттады, ол ең аз үкіммен ақталды. 343 жылға дейін афиналықтардың көпшілігі бейбітшілікті сақтап қалуға мүдделі болды, тіпті олар оны ұнатпаса да. 344 және 342 жылдар аралығында Филипп оны "жалпы бейбітшілікке" айналдырып, бейбітшілікті нығайтуға тырысты, оған барлық грек мемлекеттері қосыла алды. 344 жылы Филипп оратор Питонды Афинаға жіберді, ол Филиппті соғыс партиясының шабуылынан қорғап, бейбітшілікке мүмкін өзгерістерді ұсынды. Бұл сөзге жауап ретінде Демосфен өзінің ең әсерлі және әйгілі сөздерінің бірі, екінші Филиппик деп аталатын сөзін айтты, ол Филиппен және оның барлық шығармаларына шабуыл жасады. Мысалы, б.з.б. 342 жылы Филип Кассопаиандарға қарсы жорық жүргізген кезде, олар Филип Амбракияға қарсы жорық жүргізетінін мәлімдеді, ал афиналық экспедиция Амбракияға емес, Акарнанияға жіберілді. Ақыры, б. з. б. 341 жылы жағдай күрт өзгерді. Афина Диопефтің қолбасшылығымен Херсонсездегі дін қызметкерлеріне жаңа қоныстанушыларды жіберді, олар Филиптің одақтасы Кардияның аумағын қиратуға кірісті. Сондықтан Филип афиналықтарға хат жазып, олардың тоқтауын талап етті, бірақ өзінің "Херсонес туралы" баяндамасында Демостен афиналықтарды Афинаның қалай болғанда да Филиппен соғыста болғандықтан, Филиптің сұрағанын жасаудың қажеті жоқ деп сендірді; Диопеф сондықтан Тракияда қиындық тудыруды жалғастырды. Халкис қаласының Калиас афинялықтардың әлеуетті одақтасы ретінде пайда болды; әлі де оның басшылығымен Эвбея қалаларын біріктіруге ниетті, ол Эвбея қалаларының, әсіресе Эретрея мен Ореус қалаларының санынан алаңдай бастады, олар Македония жағына қарай ұстанымымен. 341 жылы маусымда Афина мен Халкис одақтасып, Эритрея мен Ореусқа шабуыл жасап, сол қалаларда қолайлы басқару орнатты. Кейін Каллиас қалаларды және Пагасае шығанағындағы кемелерді қинауға кірісті. Хаеронея шайқасында жеңіске жеткеннен кейін Филипп ежелгі Грекияның абсолюттік билеушісі ретінде жаңа бейбіт келісім жасасты, оның шарттары жеңілген тарапқа өте қолайлы болды, бірақ Филократ бейбітшілігіндегідей қолайлы емес.