Кіріспе

Димбулагала Раджа Маха Вихара Шри-Ланканың ежелгі Полоннарува қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 16 шақырым жерде орналасқан. Димбулагала жотасында жартастан ойылып жасалған, тамшылап жатқан жартастарында брахми жазулары бар үңгірлер бар. Бұл ортағасырлық орманды кемелер, ежелден бері қасиетті мекен, ертедегі фрескалардың ең құнды бөлшектерінің бірі - британдықтар "Ганнерс-Куоин" деп атаған. Полоннарува патшалығынан кейін тасталып кеткен бұл будда монастыры 1950 жылдары Киталагама Шри Селаланкара Тераның күш-жігеріне байланысты қазіргі мәртебесіне қайта оралды.

Пуллигода

Димбулагала ғибадатханасынан өтіп, су қоймасы болып табылатын жалғыз көрініс сол жаққа бұрылады және таңбаланған емес жолмен жалғасады, ол керемет Хитча Питча вевадан өтеді (вева - су қоймасы), тағы бір бұрылыс қалың тастың етегінде. Қысқаша көтерілудің арқасында бұл ұмытылған фрескаға жетіп, Шри-Ланканың көркемдік мұрасының маңызды кезеңін құрайды.

Фрескалар

Пуллигодадағы фрескалар туралы Белл 1897 жылы хабарлаған. Бүгінде бір кездегі үлкен сахнаның бір бөлшегі, ол кең орындыққа орналастырылған лотос жаздықтарына отырған бес ер адамнан тұрады. Бұл фрескалардың қашан салынғандығы талқылануда. Кумарасвами мен Винсент Смит суреттерді 8 ғасырдан бастап суреттеп шығарады. Паранавитана оларды 12 ғасырдан ертерекке жатқызған, бірақ Полоннарува кескіндемелерімен (12 ғасыр) замандас болуы мүмкін. Раджа де Силва Пуллигоданың материалдық технологиясының ертерек Анурадхапура кезеңіндегі суреттерде жиі кездесетінін атап өтті. Д. Раджа де Силва (Шри-Ланканың бұрынғы археологиялық комиссары) б.з.д. 247 жылдан 800 жылға дейінгі ерте кезеңдегі суреттерді зерттеу барысында Пуллигода фрескаларының бірнеше ерекшеліктері мен элементтерін анықтайды. Ол мұнда бейнеленген еркек фигуралар жетілу сатысына жеткенін (сован, сакрудагами, анагами немесе архат) әр басының артында қызыл түстес сопақша аурамен білдіреді. Қасиеттілердің барлығы аяқтары қиылысқан күйінде отыр. Аяқ табандары, алақан сияқты, косметикамен қызыл боялған. Төменгі киім - қарапайым қызыл немесе аяқ-қолтыққа дейін жететін жолақты шалбар. Олардың бас киімдері әр түрлі, екі суретті брахман ретінде ажыратып көрсетеді. Басқасы ақ түсті киіп, денесінің жоғарғы жағына киіп, ақылды адам екенін көрсетеді. Құлаққа шығыршық, алқа, қолғап, білезік тағылады. Бір суретші жасыл түсті. Олар (орындықтар) әшекейленген. Тек кішкентай бір бөлшегі ғана таңғалдыратын болды, ол осы орманды ермектер ұнаған рухани күйді, тыныштық пен тыныштықты сәулелендірді. Ол сәнділік, нәзіктік, салмақтылық пен сұлулық туралы айтады. Бір суретші тұяғынан лотос гүлін ұстап, сол қолымен көкірекке асып, сый-тарту жасаудың әсем қимылын жасады. Басқалары өздерінің алақандарын бір-біріне сымбатты түрде ұстап тұр. Жерге ұқсайтын қызыл, ақшыл, сары және жасыл түсті пигменттер ақ түстегі шағын дөңгелек үлгілермен орналасты. Көп жылдар өткен соң да фрескалар әлі де күшті. Доктор де Силваның айтуынша, Пуллигодадағы суреттер, көлеңкелер, перспектива және стильдік әдістер Сигириядағы суреттерді еске салады, бұл екі сайттағы суретшілер ғибадатхана суреттерінің консервативті мектебінің өкілдері болғандығын білдіреді. Ал одан әрі - тақта шатыры бар үйдің құрылысына ұқсас қызықты жартасты үңгір.

Намал Покуна, тау бассейндері

Намал Покуна кешені Димбулагала ғибадатханасынан 2 шақырым бұрын орналасқан. Сонымен қатар, бұл көне орманның түбіне монахилер тұратын кішкентай ғибадатхана орналасқан. Қираған үйінділерге жету үшін, тасты бетпен, таңғажайып жарықтар мен тасты көлденең жерлерден өтуге тура келеді. Мұнда монастырьдың қираған жерлері, соның ішінде Чайтия, бодхигара, пояж, дамма-саба мандапая, ежелгі күзетші тастар мен ай тастары бар. Қираған жерлер төрт негізгі кіреберіспен тас парапетпен қоршалған, тікелей сыртында покуна (сауық) және тас көпір болды. Жаңғақ жолындағы жол Димбулагаланың басына қарай Акаса Чайтияға жетеді. Осындай бір қалың тау жыныстары үңгірдің қабырғаларын, оның ішінде шағын веранданы да көптеген бөлмелерге бөледі. Алдымен атақты Намал Покунаның шипалы сулары мен Маравидия үңгірлері орналасқан.

Пандукабхая патшасы

Анурадхапураның Пандукабхаясы IV ғасырда қысқа уақытқа осы жерде тұрған. Анурадхапура дәуірінде мұнда маңызды вихара болған. 12 ғасырдағы Сундарамаха девидің жазуында сол кезде мұнда 500 монах тұрғаны айтылған.

Патша Паракрамбаху ІІ

Оның тарихындағы ең елеулі кезең 12 ғасырда Димбулагала Маха Кассапа Тераның Буддизм дінін тазарту мен жаңартуда патшаға көмектескенімен байланысты. Ерте ғасырларда Димбулагала Дхумараккхапаббата немесе Удумбарапаббата деп аталатын.