Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі
Species of flowering plant
Асклепиас тубероза, көбінесе көбелек арамшөбі деп аталады, Солтүстік Американың шығысы мен оңтүстік-батысында табиғи түрде өсетін сүтқұрттың бір түрі. Өсімдіктің түсі мен көп мөлшерде шығаратын нектары көбелектерді қызықтыратындықтан, оған көбелек арамшөбі деген ат берілген.
Asclepias tuberosa, commonly known as butterfly weed, is a species of milkweed native to eastern and southwestern North America. It is commonly known as butterfly weed because of the butterflies that are attracted to the plant by its color and its copious production of nectar.
Сипаттама
Бұл биікке дейін өсетін көпжылдық өсімдік. Жапырақтары спиральді орналасқан, ланцет тәрізді, ұзындығы және ені бар. Сәуірден қыркүйекке дейін жоғарғы жапырақ қойнауларында қызғылт сары, сары немесе қызыл түсті, - см-ге дейін кеңінен тараған шатырша гүлдер пайда болады. Әр гүлдің бес құлпынауы мен бес тостаған жапырағы болады. Asclepias tuberosa subsp. rolfsii – Ролфс сүтқорегі (АҚШ-тың оңтүстік-шығысы) Asclepias tuberosa subsp. tuberosa – (АҚШ-тың шығысы)
It is a perennial plant growing to tall. The leaves are spirally arranged, lanceolate, long, and broad. From April to September, in the upper axils, –wide umbels of orange, yellow or red flowers wide appear. They each have five petals and five sepals.) Asclepias tuberosa subsp. rolfsii – Rolfs milkweed (Southeastern United States)
Asclepias tuberosa subsp. tuberosa – (Eastern United States)
Таралуы және мекендейтін ортасы
Бұл түрді Оңтүстік Дакотадан оңтүстікке қарай Техас пен Мексикаға дейін, батысқа қарай Юта мен Аризонаға дейін, сондай-ақ шығысқа қарай тағы да көп аймақтарда кездестіруге болады. Көктемгі соңғы аяз өткеннен кейін тоқым жасалса, өсімдік үшінші жылы гүлдеп, тұқым береді. Оның терең, ағаш тәрізді түбірсабары болғандықтан, орныққаннан кейін оны көшіру қиын. A. tuberosa – патша және монарх көбелектерінің, сондай-ақ иттің жолақты көбелегінің, сүткөбелек көбелегінің және күтпеген цикнияның дернәсілімен қоректенеді. Оның жалпы жапырақтары мен трихомаларының кедір-бұдырлығынан монарх көбелектері үшін ең қолайлы қоныс емес, бірақ олардың дернәсілін осы өсімдікте сәтті өсіруге болады. Бұдан әрі, бұл карденолидтерге ең аз мөлшерде ие Асклепиа түрлерінің бірі, сондықтан ол құстардың шабуылынан және паразиттің күшті әсерінен нашар қорғаныш береді, және бұл монарх көбелектерінің оған жұмыртқа салуға құштар болмауына себеп болуы мүмкін.
The species can be found from South Dakota south to Texas and Mexico, west to Utah and Arizona, as well as many other areas further east. Sown outdoors after frost, a plant will flower and produce seed in the third year. It is difficult to transplant once established, as it has a deep, woody taproot. A. tuberosa is a larval food plant of the queen and monarch butterflies, as well as the dogbane tiger moth, milkweed tussock moth, and the unexpected cycnia. Because of its rough leaves and trichomes, it is not a preferred host plant of the monarch butterfly but caterpillars can be reared on it successfully. Further, it is one of the very lowest Asclepias species in cardenolide content, making it a poor source of protection from bird predation and parasite virulence and perhaps contributing to its lack of attractiveness to egg laying monarchs.
Өсіру
Көпшілік бақшаларда әдемі қызғылт-сары гүлдері үшін жиі өсіріледі, олар араларға ерекше тартымды, сонымен қатар құстар, мотыршақтар мен көбелектер де оларды аралайды. Тұқымнан оңай өсіріледі, бірақ тамырларының үлкендігіне байланысты көшіру қиын. Тұқымнан өсірілген өсімдіктер орташа жағдайда гүлдейтін шаққа жете алмай, шамамен екі-үш жылға жуық уақыт қажет. Басқа сүт шөптері үшін 1–2 см қалыңдықтағы жұқа қабатты мульча тозаңдану деңгейін арттырады, бірақ бабочка шөбі туралы нақты зерттеулер жоқ. Өсімдіктің құрамындағы резиноидтар мен прегнандар сияқты уыттарына байланысты жүктілік кезінде, бала емізу кезінде немесе нәрестелерге қолдануға болмайды.
Butterfly weed is frequently grown in gardens for its showy orange flowers which are especially attractive to bees, though also visited by hummingbirds, moths, and butterflies. It is easily grown from seeds and is difficult to transplant due to the size of its roots. Grown from seed plants will take about two to three years to reach flowering size in average conditions. For other milkweeds a thin layer of mulch a layer 1–2 cm thick increases the germination rate, though specific research on butterfly weed is lacking. Use of the plant is contraindicated in pregnancy, during lactation or with infants due to its toxins, which include resinoids and pregnanes.
Қолданылуы
Американың жергілікті тұрғындары мен еуропалық пионерлер қайнатылған тамырларын диарея және тыныс алу ауруларын емдеу үшін пайдаланған. Жас тұқымдық қабықшаларын бірнеше рет суын ауыстырып қайнатқаннан кейін тамақ ретінде жеген. Тұқымдық қабықшасының жұмсақ түктерін иіріп, шамға арналған фитильдер жасаған. Бұрын оның тамыры плевритті емдеу үшін қолданылған.
Native Americans and European pioneers used the boiled roots to treat diarrhea and respiratory illnesses. The young seed pods were used as food after being boiled in several changes of water. The seed pod down was spun and used to make candle wicks. The root was once used to treat pleurisy.