Кіріспе

Абердинширдегі өзен, Шотландия. Дон (Диатан) өзені – Шотландияның солтүстік-шығысындағы өзен. Ол Грампиан тауларынан басталып, Абердиншир арқылы шығысқа қарай ағып, Абердинде Солтүстік теңізіне құяды. Дон Альфорд, Кемней, Инверри, Кинтор және Дайс қалаларынан өтеді. Оның ең ірі саласы – Ури өзені Инверриде қосылады.

Өзен ағысы

Дон өзені Дрюим-на-Фейте астындағы торфты жазықтықта және Глен-Авонның көлеңкесінде бастау алады. Дхивер, Фейт Бхаит, Меоир Вейнайн, Кок Берн және Алт-нан-Айген сияқты бірнеше арналар бірігіп, Дон өзенінің бастауын құрайды. Браун Коу Хиллдің солтүстігінен су Донға ағып келеді, ал батыс жағынан Спей өзеніне, оңтүстік жағынан Ди өзеніне құяды. Дон Коргарф қамалынан шығысқа қарай айнала жолмен өтіп, Стратдон және Альфордтың Хоу аймағы арқылы Солтүстік теңізіне, Олд-Абердиннің солтүстігінде құяды. Басты салалары – Конри, Ернан, Карви, Нохти, Дескри, Бухат, Кинди, Букс, Моссат, Леохел және Юри өзендері.

Тарих

Өзенді біздің заманымыздың 2-ші ғасырында Александриялық космограф Птолемей (ш. 168 ж.) Δηουανα Девона деп тіркеген, яғни «құдай» деген мағынаны білдіреді, бұл өзеннің бір кезде қасиетті саналғандығын көрсетеді. Дон өзенінен көп алыс емес Кинторе маңында «Дирс Ден» римдік лагері орналасқан. 1750 жылы Донның төменгі ағысы теңізге қарай арнаға түсіріліп, теңізге құятын жерін солтүстікке жылжытты.

Экономика

Стратдонды шабуылшылар шалыбас және форель балық аулауға, сондай-ақ оның қамалдары мен табиғатына тартылады. Тиллидрондегі 100 кВт-тық су электр станциясы бұрынғы Донсайд қағаз фабрикасының орнында салынған.