Кіріспе

Қасапханалар ісі, 83 U.S. (16 Wall.) 36 (1873) – АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды шешімі, ол АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуінің артықшылықтар немесе иммунитеттер туралы бабының тек федералды АҚШ азаматтығымен байланысты заңды құқықтарды ғана қорғайтынын, ал штаттық азаматтыққа қатысты емес екенін анықтады. Қасапханалар ісі бойынша шешім артықшылықтар немесе иммунитеттер туралы баптың штаттық заңға тигізетін әсерін азайтса да, Жоғарғы Сот кейіннен құқықтар туралы заңға басқа баптар негізінде штаттық заңдарды жою үшін оларды енгізді. 2010 жылы Сот McDonald v. Chicago ісінде Қасапханалар ісінің орнатылған үрдісін жоққа шығару туралы аргументтерді қабылдамады және оның орнына он төртінші түзетутің тиісті процестік ережесі арқылы Екінші түзетуді енгізу туралы шешім қабылдады. Санитарлық жағдайды жақсарту мақсатында Луизиана заң шығарушы органы мен Нью-Орлеан қаласы мал сою өнеркәсібін реттеуге жауапты корпорация құрды. Бутчерлердің қайырымдылық қоғамының мүшелері корпорацияның конституциялық заңдылығына күдік келтіріп, он төртінші түзетутің бұзылғанын мәлімдеді. Түзету Американдық Азамат соғысынан кейін оңтүстік АҚШ-та миллиондаған босатылған азат етілген адамдардың азаматтық құқықтарын қорғау ниетімен бекітілді, бірақ бутчерлер түзету олардың "еңбек арқылы өмір сүру құқығын" қорғағанын айтты. Басқа судья Сэмюэл Фриман Миллер жазған көпшілік пікірде, Сот он төртінші түзетуді талапкерлерге қарағанда тар мағынада түсіндірді, ол Луизиананың полициялық өкілеттіктерін шектемейді, өйткені артықшылықтар немесе иммунитеттер туралы бап жеке штаттар емес, тек АҚШ кепілдік берген құқықтарды ғана қорғайды. Нәтижесінде, бұл бап федералдық лауазымға үміткер болу құқығы сияқты шектеулі құқықтарға қатысты шағын қорғауды қамтамасыз ету үшін түсіндірілді. Ал судья Стивен Дж. Филд Миллердің пікірі он төртінші түзетутің "мағынасыз және бос актіге" айналғанын жазды.

Өмірбаян

Бір жазушы XIX ғасырдың ортасында Нью-Орлеанды сипаттағанда, Миссисипи өзенінің ағысы төмен болған кезде, "ішектер мен шіріген жануарлардың бөліктері [ауыз су құбырының маңында] жиналатынын" айтқан; бұл қалдықтар қаланың мал сою орындарынан келген. Қаладан шамамен 2,4 шақырым жоғарыда, 1000 қасапшы жылына 300 мыңнан астам малдың ішегін шығарған. Сол кезде Нью-Йорк, Сан-Франциско, Бостон, Милуоки және Филадельфия қалалары да мал сою орындарын белгілі бір аудандарға шектеу туралы ұқсас ережелер қабылдаған, осылайша су көзінің ластануын болдырмақ болған. Заң шығарушы орган Crescent City Live Stock Landing and Slaughter House Company деген жеке компанияны қаланың оңтүстік бөлігінде, Миссисипи өзеніне қарап тұрған жерде ірі мал сою комбинатын салуға рұхсат берді. Осы тұрғыдан алғанда, сот он үшінші және он төртінші түзетулердің мақсатын өте тар ауқымда түсіндірді. Біріншіден, сот қасапшылардың тең қорғалу құқығы туралы талаптарын қабылдамады, олардың қара нәсілділерге қатысты мемлекеттік заңдарды кемсітуге бағытталмаған жағдайда бұл құқық қолданылмайды деп күмәнданды. Содан кейін сот қасапшылардың тиісті сот процесі туралы талаптарын жоққа шығарды, ешқандай түсіндірме бойынша мемлекеттік шектеулер қасапшылардың жұмысына кедеріл келтіру арқылы "мүліктік құқықтан айыру" құрамайды деді. Содан кейін сот артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ережеге жүгінді, оны тиісті сот процесі мен тең қорғалу құқығы туралы ережелермен салыстырғанда да тар ауқымда қарастырды. Сот адамдарды мемлекеттік биліктің әрекеттерінен қорғау артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ережелердің мақсаты емес екенін, және бұл ереже соттарға мемлекеттік заңдарды жоюға негіз болмайтынын мәлімдеді. Егер артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ереже осылай түсіндірілсе және Луизиана Жоғарғы Сотының осы істердегі шешімдері күштен шығарылса, онда бұл сот штаттардың азаматтарының азаматтық құқықтарына қатысты барлық заңнаманы цензуралаушы органға айналған болар еді, және бұл түзету күшіне енген кезде олар қолданыста болған құқықтарға сәйкес келмейтін заңдарды жоюға өкілетті болар еді. Біз Конгресс, осы түзетулерді ұсынған, және оларды ратификациялаған штаттардың заң шығарушы органдары мұндай нәтижелерді көздемегеніне сенімдіміз. (Slaughter House Cases, 83 U. S. at 78). Осы тар түсінікті қабылдаған сот артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ереже тек федералды АҚШ азаматтығына қатысты құқықтарды ғана қорғайтынын, ал штаттық азаматтыққа емес деп шешті. Бұл түсінік артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ереже американдықтардың өз штаттарының азаматтары ретіндегі кең құқықтарын қорғамайтынын білдірді, ал Миллер бұл құқықтар "ұйымдастырылған үкіметтің құрылуы мен қорғалуы үшін барлық азаматтық құқықтарды қамтиды" деді. Сот бұл федералдық-штаттық азаматтық айырмашылығын Миллердің он төртінші түзетутің азаматтық туралы ережесін оқығаннан кейін тапты, бұл ереже бостандыққа шыққан қара құлдарға АҚШ-тың ұлттық азаматтығын берді және 1857 жылғы Дред Скотт ісі бойынша Соттың бұрынғы шешімін жойды. Миллер АҚШ Конституциясының төртінші бабындағы бастапқы артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ереже, он төртінші түзетутің артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ережесінің үлгісі болғанын мойындады, және ол американдықтардың кең штаттық құқықтарын қорғады. Бірақ Миллер он төртінші түзетутегі мәтін төртінші баптан ерекшеленеді деді. Миллер он төртінші түзетутің мәтінін қате келтіре отырып, "Артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ереже" тек Америка Құрама Штаттарының азаматтарының артықшылықтары мен иммунитеттері туралы айтады, ал бірнеше штаттардың азаматтарының артықшылықтары мен иммунитеттері туралы айтпайды" деп жазды. Ол "штаттардың артықшылықтары мен иммунитеттерінің барлық саласы штаттардың конституциялық және заңнамалық өкілеттігіне жатады, ал федералды үкіметтің өкілеттігіне емес" деген қорытындыға келді. Миллер соттың федералдық азаматтықтың барлық "артықшылықтары мен иммунитеттерін" анықтауы міндетті емес екенін, бірақ АҚШ Конгрессіне өтініш беру құқығы, федералды сайлауда дауыс беру құқығы, мемлекетаралық саяхат пен сауда жасау құқығы, федералды жерлерге кіру құқығы және "бейбіт жиналу және наразылықтарды жою туралы өтініш" және "хабеас корпустың артықшылығы" сияқты басқа да құқықтарды атап көрсетті. Миллер АҚШ-тың федералдық азаматтығының құқықтары туралы қосымша тізімді жасамады, ол соттың "[Нью-Орлеан қасапшылары] талап еткен құқықтар, егер олар бар болса, он төртінші түзетудің [Артықшылықтар мен иммунитеттер туралы ережесі] мағынасында Америка Құрама Штаттарының азаматтарының артықшылықтары мен иммунитеттері емес" деген пікірде екенін айтты.

Келіспеушіліктер

Төрт судья сот шешіміне қарсы дауыс берді, ал олардың үшеуі өздерінің қарсы пікірлерін жазды. Судья Стивен Дж. Филд Миллердің Он төртінші түзетуді тар мағынада түсіндіруі оны "ешбір нәтиже бермейтін және қабылдау кезінде Конгресс пен халықты қажетсіз қоздырған бос және мәнсіз заңға" айналдырғанына наразылық білдірді. Филд Кемпбеллдің түзетуді тек босатылған құлдарды қорғаумен ғана шектелмей, заңды кәсіппен айналысуға жеке құқыққа қатысты ортақ құқықтың қағидасын қабылдағанын мойындады. Филдтің түзетудегі тең процеске қатысты түсіндіруі болашақта соттың түзетуді мемлекеттік заңдарға қарсы жеке мүдделерді қорғау үшін кеңінен түсіндірген жағдайларда басымдыққа ие болады. Судья Джозеф П. Брэдлидің қарсы пікірі соттың Артықшылықтар немесе Иммунитеттер туралы бапта қорғалатын құқықтарды түсіндіруімен келіспеді. Ол АҚШ Конституциясында және Құқықтар туралы билльде көрсетілген көптеген құқықтарды тізімдеді, мысалы, қазылар алдында сотталу құқығы, дін бостандығы және негізсіз іздеу мен тінтеуден қорғану құқығы. Брэдли былай деп қорытындылады: "Осылар және тағы да басқалары АҚШ азаматтарының артықшылықтары мен иммунитеттері ретінде немесе, дәлелдің күшінен гөрі, азамат болсын, болмасын, барлық адамдардың құқықтары ретінде Конституцияда немесе оның алғашқы түзетулерінде нақты көрсетілген". Судья Ноа Х. Суэйннің қарсы пікірі соттың Он төртінші түзету мен оның Артықшылықтар немесе Иммунитеттер туралы баптың американдық үкіметті өзгертуге бағытталғаны туралы ұғымды қабылдамауына сын айтты. Соттың бапты кеңінен түсіндірсе, ол мемлекеттік үкіметтерге "мұңғыл цензура" болады деген қарсылыққа жауап берген Суэйн, Конгресс пен штаттар Он төртінші түзетуді қабылдаған кезде мұны білгенін айтты. text=Бұл берілген өкілеттіктің жаңа және үлкен екендігіне қарсылық білдіріледі. Жауап: жаңалық белгілі болды және шара әдейі қабылданды. Ұлттың үкіметіне өз құзыретіндегі әрбір адамға санамаланған құқықтар мен артықшылықтарды қамтамасыз етуі үшін қажеттілік туындайды, олардың барлығы ақыл мен әділдіктің ең қарапайым талаптарына және әлеуметтік келісімнің негізгі қағидаларына сәйкес пайдалануға құқылы. Мұндай билік болмаса, өзін ұлттық деп жариялайтын кез келген үкімет айқын кемшіліктерге толы болады. "Slaughter House Cases" ісі, 83 АҚШ, 129 (Суэйн, судья, қарсы пікір).

Кейінгі дамуы

"Кресент-Сити" компаниясының жеңісі бар болғаны 11 жылға созылды. 1879 жылға қарай Луизиана штаты жаңа конституцияны қабылдады, ол штаттың мал сою монополиясын беру мүмкіндігін тыйым салып, мал союды реттеуді округтерге және муниципалитеттерге жүктеді, сондай-ақ осындай қызметтерге монополиялық құқықтарды беруден бағынышты мемлекеттік органдарды тыйым салды. Өзінің монополиялық қорғанысын жоғалтқан "Кресент-Сити" компаниясы сотқа шағымданды. Бұл іс Butchers' Union Co. v. Crescent City Co. (1884) ісімен аяқталды, онда Жоғарғы Сот "Кресент-Сити" компаниясы штатпен келісімшарт жасалмағанын және монополиялық артықшылықты жою шартты бұзу емес деп шешті.

Талдау

"Қырғын үйі" ісі негізінен "Артықшылықтар немесе иммунитеттер" тарауын жоққа шығарды. Америкалық ғалым Эдвард Сэмюэл Корвин: "Конституциялық ережелердің арасында, он төртінші түзетудегі артықшылықтар мен иммунитеттер туралы тарау, ратификацияланғаннан кейін бес жыл ішінде Жоғарғы Соттың бір шешімімен іс жүзінде күшін жойғандықтан ерекшеленеді". 2001 жылы американдық заң ғалымы Ахил Рид Амар былай деп жазды: "Қазіргі кездегі бірде-бір белгілі ғалым – солшыл, оңшыл және орталық – бұл шешімді [он төртінші] түзетутің сенімді түсіндірмесі деп есептемейді". Бұл пікірді тарихшы Эрик Фоннер де қолдады, ол: "[Соттың] мемлекеттік және ұлттық азаматтықтан туындайтын артықшылықтар арасындағы мұқият айырмашылығын 1860 жылдардағы Конгресс талқылауларын оқыған кез келген адам дұрыс түсінбегеніне күмән келтірген болар" деп жазды. Америкалық конституциялық ғалым және тарихшы Кевин Гутцман он төртінші түзету бастапқыда тек "нақты федералдық құқықтарды" қорғау үшін жасалғанын және түзетудің кейінгі, кең ауқымды түсіндірмесін "Соттың ұлттық сот билігін кеңейту үшін он төртінші түзетуді пайдалануы" деп сипаттайды. Гутцман "заңгерлер "Қырғын үйі" шешімін жек көреді, себебі олар федералдық соттардың штаттардағы барлық заңнамаға мәңгілік цензурашы болуы керек деп санайды".