Кіріспе
Батыс христиандығында оразаның бірінші күні – Күл сәрсенбісі – көптеген батыс христиан дін тобында дұға мен оразаның қасиетті күні. Оған дейін Шыршалы сейсенбі келеді және ол Пасхаға дейінгі алты апталық тәубе күні, яғни оразаның басталуын білдіреді. Күл сәрсенбісін католиктер, лютерандар, моравиялықтар, англикандар және Біріккен протестанттар, сондай-ақ реформаттардың (кейбір конгрегациялық, континенталдық реформат және пресвитериан шіркеулері), баптист, методист және назареттік дәстүрдегі шіркеулер де сақтайды. Күл сәрсенбісі дәстүрлі түрде көптеген христиан дін тобында ет жеуден бас тартып, ораза ұстаумен аталады. Көптеген христиандар арнайы Күл сәрсенбісі қызметтеріне қатысады, онда шіркеуге келгендерге маңдайларына немесе бастарына күл салынады, себебі Киелі кітапта күл кию – тәубе белгісі саналған. Күл сәрсенбісі осы рәсімнен атын алды, күлдің салынуымен бірге «Тәубе етіңдер және Ілгі хабарға сеніңдер» немесе «Есіңізде болсын, сіздер топырақсыз, топыраққа қайтасыз» деген сөздер айтылады. Күл алдыңғы жылғы Пальма жексенбісі тойынан қалған пальма жапырақтарын өртеп жасалады.
the day of fasting
Ash Wednesday is a holy day of prayer and fasting in many Western Christian denominations. It is preceded by Shrove Tuesday and marks the first day of Lent, the six weeks of penitence before Easter. Ash Wednesday is observed by Catholics, Lutherans, Moravians, Anglicans, and United Protestants, as well as by some churches in the Reformed, (including certain Congregationalist, Continental Reformed, and Presbyterian churches), Baptist, Methodist and Nazarene traditions. Ash Wednesday is traditionally observed with fasting and abstinence from meat in several Christian denominations. Many Christians attend special Ash Wednesday church services at which churchgoers receive ash on their foreheads or the top of their heads, as the wearing of ashes was a sign of repentance in biblical times. Ash Wednesday derives its name from this practice, in which the placement of ashes is accompanied by the words, "Repent, and believe in the Gospel" or the dictum "Remember that you are dust, and to dust you shall return." The ashes are prepared by burning palm leaves from the previous year's Palm Sunday celebrations.
Байқауы бар және байқауы жоқ номиналдары
Күл сәрсенбісі Батыс христиандығының көптеген конфессияларында тойланады. Латын шіркеуінің католиктері оны сақтайды, бірақ барлық католиктер Күл сәрсенбісін сақтамайды. Шығыс католик шіркеулері, Ұлы аптаны оразаның бөлігі ретінде санамайды, күнәдан тазару кезеңін Таза дүйсенбіде, Күл сәрсенбісіне дейінгі дүйсенбіде бастайды, ал Амброзиандық дәстүрді ұстанатын латын католиктері оны оразаның бірінші жексенбісінде бастайды. Латын шіркеуінде, маронит шіркеуінде және Сиро-Малабар католик шіркеуінде ораза басталғанда күл баталанады және рәсімдік түрде таратылады. Амброзиандық дәстүр бойынша бұл жексенбілік әдеттегі қызметтің соңында немесе келесі күні жасалады. Сондай-ақ, кейбір протестанттар, мысалы лютерандар, англикандықтар, көптеген методистер (соның ішінде назареттіктер мен уэслиандар), Евангелиялық келісім шіркеуі және кейбір меннониттер де осы күнді сақтайды. Моравия шіркеуі мен Метрополитен қауымдық шіркеулері Күл сәрсенбісін тойлайды. Біріккен протестанттық дәстүрдегі шіркеулер, мысалы Солтүстік Үндістан шіркеуі және Канада Біріккен шіркеуі де Күл сәрсенбісін құрметтейді. Кейбір тәуелсіз католиктер мен Мәсіх қауымы да оны тойлайды. Реформацияланған шіркеулер тарихи түрде Күл сәрсенбісін және жалпы оразаны сақтамаған, себебі реформацияланған ғибадат принципіне қайшы. Дегенмен, реформациялық дәстүрдегі кейбір шіркеулер (кейбір конгрегациялисттер, континенталдық реформаторлар және пресвитериан шіркеулері) бүгін ораза ұстайды, бірақ көбінесе ерікті түрде. Мысалы, Америкадағы реформацияланған шіркеу Күл сәрсенбісін «намаз, ораза және тәубе күні» деп сипаттайды. Сондықтан, Күл сәрсенбісіне арналған литургияда келесідей «Ораза ұстауға шақыру» оқылады:
The Eastern Orthodox Church does not, in general, observe Ash Wednesday. Instead, Orthodox Great Lent begins on Clean Monday. In many places, Christians historically abstained from food for a whole day until the evening, and at sunset, Western Christians traditionally broke the Lenten fast, which is often known as the Black Fast. In India and Pakistan, many Christians continue this practice of fasting until sunset on Ash Wednesday and Good Friday, with some fasting in this manner throughout the whole season of Lent. In India, Ash Wednesday is called व्रत विभूति (Vrat Vibhuti meaning, "the sacred ash of the Holy Fast"). After attending a worship service, often on Wednesday evenings, it is common for Christians of various denominations that celebrate Lent to break that day's Lenten fast together through a communal Lenten supper, which is held in the church's parish hall. Among Catholics, Ash Wednesday is observed by fasting, abstinence from meat (which begins at age 14 according to canon law 1252), and repentance. On Ash Wednesday and Good Friday, Roman Catholics between the ages of 18 and 59, whose health enables them to fast, are permitted to consume one full meal, along with two smaller meals, which together should not equal the full meal. Some Catholics will go beyond the minimum obligations put forth by the Church and undertake a complete fast or a bread and water fast until sunset. Ash Wednesday and Good Friday are also days of abstinence from meat (mammals and fowl), as are all Fridays during Lent. Some Roman Catholics continue fasting throughout Lent, as was the Church's traditional requirement, concluding only after the celebration of the Easter Vigil. Where the Ambrosian Rite is observed, the day of fasting and abstinence is postponed to the first Friday in the Ambrosian Lent, nine days later. One Lutheran congregation's A Handbook for the Discipline of Lent recommends that the faithful "Fast on Ash Wednesday and Good Friday with only one simple meal during the day, usually without meat". In the Church of England, and throughout much of the Worldwide Anglican Communion, the entire forty days of Lent are designated days of fasting. Fridays are designated as days of abstinence in the 1662 Book of Common Prayer. Saint Augustine's Prayer Book, a resource for Anglo Catholics, defines "Fasting" as "usually meaning not more than a light breakfast, one full meal, and one half meal, on the forty days of Lent." The same text defines abstinence as refraining from flesh meat on all Fridays of the Church Year, except for those during Christmastide. The United Methodist Church therefore states that:
There is a strong biblical base for fasting, particularly during the 40 days of Lent leading to the celebration of Easter. Jesus, as part of his spiritual preparation, went into the wilderness and fasted 40 days and 40 nights, according to the Gospels. Rev. Jacqui King, the minister of Nu Faith Community United Methodist Church in Houston explained the philosophy of fasting during Lent as "I'm not skipping a meal because in place of that meal, I'm dining with God". Members of the Moravian Church may voluntarily fast during the season of Lent, along with making a Lenten sacrifice for the season as a form of penitence.
Шығыс православие шіркеуі, әдетте, Күл сәрсенбісін тойламайды. Оның орнына православиелік Ұлы ораза Таза дүйсенбіде басталады. Көптеген жерлерде христиандар дәстүрлі түрде кешке дейін бір күн бойы тамақтан бас тартады, ал күн батқанда батыс христиандары оразаны бұзып, оны «Қара ораза» деп атайды. Үндістан мен Пәкістанда көптеген христиандар Күл сәрсенбісі мен Ұлы жұма күндері күн батқанға дейін ораза ұстайды, ал кейбіреулері осылай ораза ұстайды. Үндістанда Күл сәрсенбісі व्रत विभूति (Vrat Vibhuti, «Қасиетті оразаның қасиетті күлі» дегенді білдіреді) деп аталады. Қызметке қатысқаннан кейін, әдетте дүйсенбі кештері, әртүрлі конфессиялардың христиандары сол күнгі оразаны шіркеудің қауымдық залында өткізілетін ортақ ораза кешкі асы арқылы бірге бұзуға болады. Католиктер арасында Күл сәрсенбісі ораза ұстап, ет жеуден бас тартумен (1252 жылғы канондық заңға сәйкес 14 жастан басталады) және тәубе етумен тойланады. Күл сәрсенбісі мен Ұлы жұма күндері 18-ден 59 жасқа дейінгі, денсаулығы ораза ұстауға мүмкіндік беретін католиктерге бір толық тағамды және екі кішкентай тағамды жеуге рұқсат етіледі, олардың жалпы мөлшері толық тағамға тең болмауы керек. Кейбір католиктер шіркеудің талап еткен ең төменгі шегінен асып, күн батқанға дейін толық ораза ұстайды немесе нан мен суға ораза ұстайды. Күл сәрсенбісі мен Ұлы жұма күндері, сондай-ақ ораза кезіндегі барлық жұма күндері ет (сүтқоректілер мен құстар) жеуден бас тарту күндері болып табылады. Кейбір католиктер Пасхалық күзет күні өткенге дейін, шіркеудің дәстүрлі талабы бойынша, ораза ұстауды жалғастырады. Амброзиандық дәстүрді ұстанатын жерлерде ораза және бас тарту күні Амброзиандық оразаның бірінші жұмасына, тоғыз күнге кейінге жылжытылады. Бір лютерандық қауымның «Оразаның тәртібіне арналған нұсқаулық» кітабында адалдарға «Күл сәрсенбісі мен Ұлы жұма күндері күніне бір рет ғана, әдетте етсіз қарапайым тағам жеу» ұсынылады. Англия шіркеуінде және бүкіл әлемдегі Англикандық қауымда оразаның барлық қырық күні ораза ұстауға арналған. 1662 жылғы «Ортақ дұғалар кітабында» жұма күндері бас тарту күндері ретінде белгіленген. Англокатоликтер үшін пайдалы құрал болған «Августин дұғалары кітабында» ораза тұту «әдетте оразаның қырық күнінде жеңіл таңғы ас, бір толық тағам және жартылай тағамнан артық емес» деп түсіндіріледі. Сол мәтінде бас тарту шіркеу жылының барлық жұма күндері, Рождество мезгілінен басқа, ет жеуден бас тарту деп анықталады. Сондықтан, Біріккен методистік шіркеу былай мәлімдейді:
The Eastern Orthodox Church does not, in general, observe Ash Wednesday. Instead, Orthodox Great Lent begins on Clean Monday. In many places, Christians historically abstained from food for a whole day until the evening, and at sunset, Western Christians traditionally broke the Lenten fast, which is often known as the Black Fast. In India and Pakistan, many Christians continue this practice of fasting until sunset on Ash Wednesday and Good Friday, with some fasting in this manner throughout the whole season of Lent. In India, Ash Wednesday is called व्रत विभूति (Vrat Vibhuti meaning, "the sacred ash of the Holy Fast"). After attending a worship service, often on Wednesday evenings, it is common for Christians of various denominations that celebrate Lent to break that day's Lenten fast together through a communal Lenten supper, which is held in the church's parish hall. Among Catholics, Ash Wednesday is observed by fasting, abstinence from meat (which begins at age 14 according to canon law 1252), and repentance. On Ash Wednesday and Good Friday, Roman Catholics between the ages of 18 and 59, whose health enables them to fast, are permitted to consume one full meal, along with two smaller meals, which together should not equal the full meal. Some Catholics will go beyond the minimum obligations put forth by the Church and undertake a complete fast or a bread and water fast until sunset. Ash Wednesday and Good Friday are also days of abstinence from meat (mammals and fowl), as are all Fridays during Lent. Some Roman Catholics continue fasting throughout Lent, as was the Church's traditional requirement, concluding only after the celebration of the Easter Vigil. Where the Ambrosian Rite is observed, the day of fasting and abstinence is postponed to the first Friday in the Ambrosian Lent, nine days later. One Lutheran congregation's A Handbook for the Discipline of Lent recommends that the faithful "Fast on Ash Wednesday and Good Friday with only one simple meal during the day, usually without meat". In the Church of England, and throughout much of the Worldwide Anglican Communion, the entire forty days of Lent are designated days of fasting. Fridays are designated as days of abstinence in the 1662 Book of Common Prayer. Saint Augustine's Prayer Book, a resource for Anglo Catholics, defines "Fasting" as "usually meaning not more than a light breakfast, one full meal, and one half meal, on the forty days of Lent." The same text defines abstinence as refraining from flesh meat on all Fridays of the Church Year, except for those during Christmastide. The United Methodist Church therefore states that:
There is a strong biblical base for fasting, particularly during the 40 days of Lent leading to the celebration of Easter. Jesus, as part of his spiritual preparation, went into the wilderness and fasted 40 days and 40 nights, according to the Gospels. Rev. Jacqui King, the minister of Nu Faith Community United Methodist Church in Houston explained the philosophy of fasting during Lent as "I'm not skipping a meal because in place of that meal, I'm dining with God". Members of the Moravian Church may voluntarily fast during the season of Lent, along with making a Lenten sacrifice for the season as a form of penitence.
Оразаға, әсіресе Пасха мерекесіне дейінгі 40 күндік ораза кезінде, Киелі кітапта берік негіз бар. Ізгі хабарда айтылғандай, Иса рухани дайындық үшін шөлге барып, 40 күн, 40 түн ораза ұстаған. Хьюстон қаласындағы Ню Фейт қауымының біріккен министрі Жакки Кинг оразаның философиясын былай түсіндірді: «Мен тамақтан бас тартпаймын, себебі оның орнына Құдаймен тамақтанамын». Моравия шіркеуінің мүшелері ораза маусымында ерікті түрде ораза ұстай алады, сондай-ақ тәубе ету нысаны ретінде оразалық құрбандық әкеледі.
The Eastern Orthodox Church does not, in general, observe Ash Wednesday. Instead, Orthodox Great Lent begins on Clean Monday. In many places, Christians historically abstained from food for a whole day until the evening, and at sunset, Western Christians traditionally broke the Lenten fast, which is often known as the Black Fast. In India and Pakistan, many Christians continue this practice of fasting until sunset on Ash Wednesday and Good Friday, with some fasting in this manner throughout the whole season of Lent. In India, Ash Wednesday is called व्रत विभूति (Vrat Vibhuti meaning, "the sacred ash of the Holy Fast"). After attending a worship service, often on Wednesday evenings, it is common for Christians of various denominations that celebrate Lent to break that day's Lenten fast together through a communal Lenten supper, which is held in the church's parish hall. Among Catholics, Ash Wednesday is observed by fasting, abstinence from meat (which begins at age 14 according to canon law 1252), and repentance. On Ash Wednesday and Good Friday, Roman Catholics between the ages of 18 and 59, whose health enables them to fast, are permitted to consume one full meal, along with two smaller meals, which together should not equal the full meal. Some Catholics will go beyond the minimum obligations put forth by the Church and undertake a complete fast or a bread and water fast until sunset. Ash Wednesday and Good Friday are also days of abstinence from meat (mammals and fowl), as are all Fridays during Lent. Some Roman Catholics continue fasting throughout Lent, as was the Church's traditional requirement, concluding only after the celebration of the Easter Vigil. Where the Ambrosian Rite is observed, the day of fasting and abstinence is postponed to the first Friday in the Ambrosian Lent, nine days later. One Lutheran congregation's A Handbook for the Discipline of Lent recommends that the faithful "Fast on Ash Wednesday and Good Friday with only one simple meal during the day, usually without meat". In the Church of England, and throughout much of the Worldwide Anglican Communion, the entire forty days of Lent are designated days of fasting. Fridays are designated as days of abstinence in the 1662 Book of Common Prayer. Saint Augustine's Prayer Book, a resource for Anglo Catholics, defines "Fasting" as "usually meaning not more than a light breakfast, one full meal, and one half meal, on the forty days of Lent." The same text defines abstinence as refraining from flesh meat on all Fridays of the Church Year, except for those during Christmastide. The United Methodist Church therefore states that:
There is a strong biblical base for fasting, particularly during the 40 days of Lent leading to the celebration of Easter. Jesus, as part of his spiritual preparation, went into the wilderness and fasted 40 days and 40 nights, according to the Gospels. Rev. Jacqui King, the minister of Nu Faith Community United Methodist Church in Houston explained the philosophy of fasting during Lent as "I'm not skipping a meal because in place of that meal, I'm dining with God". Members of the Moravian Church may voluntarily fast during the season of Lent, along with making a Lenten sacrifice for the season as a form of penitence.
Қаңқасәрсенбі күні
Күл түскісі әрқашан Пасхаға 46 күн бұрын болады. Пасха, наурыз айының теңелуінен бастап немесе одан кейін туған алғашқы толық айдан кейінгі жексенбі күні ретінде белгіленеді (ол әрқашан 21 наурызға сәйкес келеді). Ораза 40 күнге созылады, жексенбі күндері есептелмейді. Күнтізбе бойынша, бұл маусымның жалпы ұзақтығы 46 күнге жетеді. Ораза Күл түскісімен басталып, Қасиетті сенбіде (Моравия шіркеуі, Лютеран шіркеуі, Англикан шіркеуі, Методист шіркеуі, Реформация шіркеулері {Континентальдық реформация, Пресвитериан және Конгрегационалист}, Батыс обряды православие шіркеуі және Біріккен протестант шіркеулері) немесе Католик шіркеуінде Ұлы бейсенбі кешінде Пасха Тридуумының басталуымен аяқталады.
Күлі
[[File:US Navy 080206 N 7869M 057 Электрондық техника 3-сынып Лейла Тардье Асәрсенбі мерекесі кезінде құрметті күл алады. jpg|thumb|Құрметті күлді алған адамның маңдайына крест белгісін қоятын дін қызметкері, бұл ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде кең таралған форма. Бірақ бұл дұрыс емес, себебі күлдіршәмбе оның заманында Ұлы оразаның бөлігі болмаған. 1969 жылғы Рим ритуалдық миссалында (Марк 1:15-ке негізделген) балама формула енгізіліп, бірінші орынға «Төбеңіздер және Ізгі хабарға сеніңіздер» деп берілді, ал ескі формула «Есіңізде болсын, сіздер топырақсыз және топыраққа қайтасыз» деп аударылды. Адам ата мен Хауа ана күнә жасағаннан кейін айтылған сөздерге негізделген ежелгі формула ғибадат етушілерге олардың күнәлі екендігін және өлімге ұшырағандықтарын, сондай-ақ уақытында тәубе ету қажеттігін еске салады. Латын шіркеуінде күлді басына салудың әртүрлі тәсілдері қолданылады, ең көп тарағандары – маңдайға крест белгісін салу және басына шашу. Бастапқыда күл ер адамдардың басына шашылып, бірақ әйелдер шіркеуде бастарын жауып тұрғандықтан, әйелдердің маңдайына қойылды. Католик шіркеуінде күлді қалай салу жергілікті әдет-ғұрыпқа байланысты, өйткені нақты ереже жоқ. Англия шіркеуінің, Англикан қауымының ана шіркеуінің күл шәрі күні рәсімінде оның күл шәрі күні литургиясында «Күлді салу» бар. Асәрсенбіде Рим папасы, Рим епискобы, дәстүрлі түрде Қасиетті Ансельм шіркеуінен Санта-Сабина базиликасына өкініш процессиясына қатысады, онда Италияда және басқа көптеген елдерде әдет бойынша оның маңдайына емес, басына күл шашылады, ал ол басқалардың басына күлді сол сияқты орналастырады. Папуа-Жаңа Гвинеяда қолданылатын англикандық рәсімде «Дін қызметкері өзінің маңдайына, содан кейін келіп, тізе бүгіп не тұрып, әдеттегідей қасиетті тағамды қабылдайтын қызметшілер мен қауымның маңдайына белгі қояды» деп айтылған. 1969 жылғы Рим ритуалының қайта қаралуында Ежелгі діни рәсімге күлді баталау және оны басына қою салтанатты рәсімі енгізілген, бірақ сонымен қатар Ежелгі діни рәсімнен тыс осындай салтанатты рәсім қарастырылған. «Бақыт кітабында» қарапайым рәсім бар. Сонымен қатар, шіркеуде немесе басқа жерде осындай католиктік қызметке қатысқан адамдар дәстүр бойынша үйлеріне алып барып, басқа отбасы мүшелерінің басына батасын береді. Тіпті қауымнан шығарылғандарға да, сондықтан да олар діни рәсімдерді өткізуге тыйым салынған, бірақ оларды қабылдауға тыйым салынбайды. Қасиетті рәсімнің сипаттамасынан кейін, Қасиетті рәсімнің және күлдің таратылуының рәсімі (Массаның ішінде) былай дейді: «Содан кейін діни қызметкер оған келгендердің бәрінің басына күл төгеді». Мұндай мерекелер орынды аймақты дайындауды талап етеді және Киелі жазбалардан (кем дегенде бірін) оқу мен дұғаларды қамтиды, егер күл бата алған болса, олар әлдеқайда қысқа болады. Католик шіркеуі мен методист шіркеуі күлді өткен жылғы Пальма жексенбісінде баталанған пальма бұтақтарынан жасалуы керек дейді, ал Англия шіркеуі басылымында олар өткен жылғы өртелген пальма айқыштарынан «жасалуы мүмкін» деп жазылған. Маңдайға крест белгісін жапқанда, шаң басынан түсіп, көптеген мәсіхшілер күні бойы белгісін көрінетін етіп қалдырады. Діндарлар бұл міндетті ереже ретінде енгізбейді, тіпті күлді алғаннан кейін бірден сүртіп тастауға болады; бірақ кейбір христиан басшылары, мысалы лютерандық пастор Ричард П. Бухер және католик епискобы Киран Конри, күлді күннің қалған бөлігінде маңдайына қалдыруды ұсынады, бұл – христиандық сенімін ашық мойындау. Морган Гейтон, методист пасторы және Қызыл әріпті христиан қозғалысының жетекшісі, христиандарды күн бойы күлден жасалған крест киюге шақырады, бұл діни еркіндікті жүзеге асыру болып табылады.
Астындағы күл
Американың Бока-Ратон қаласында екі англикан діни қызметкері «Күлді алып кету» қозғалысы аясында көшеде жүрген адамдарға күл шашады. 2007 жылдан бері АҚШ-тағы ірі христиан шіркеулерінің мүшелері, оның ішінде англикандықтар, лютерандықтар және методистер «Күлді алып кету» акцияларына қатысып келеді. Осы акциялар барысында дін қызметкерлері шіркеулерден тыс, қала орталықтары, тротуарлар және теміржол станциялары сияқты қоғамдық орындарға барып, күлді жолшыбайларға, тіпті көлігімен тоқтау сигналын күтіп тұрған адамдарға да таратады. Ломбардтағы Голгофа шіркеуінің англикан діни қызметкері Эмили Меллот бұл идеяны қолдап, оны қозғалысқа айналдырды және бұл амалдың евангелизмнің бір түрі екенін айтты. Ұлыбританияның Сандерленд сияқты аймақтарындағы католиктер мен англикандықтар бірлесіп «Күлді алып кету» акциясын ұйымдастырып жатыр: Сент-Мэри шіркеуінің діни қызметкері Марк Лайден Смит бұл бірлескен күш-жігердің «қаламыздағы үлкен жетістік екенін, католиктер мен англикандықтардың бірлесіп Ораза айының басталуын белгілеуі, мүмкін, діннен алысқан немесе ешқашан шіркеуге келмеген адамдарға Сандерлендте христиан дінінің тірі және белсенді екенін еске салады» деді. Кент мемлекеттік университетінің католик студенттік қауымы, Университет шіркеуінің Ньюман орталығында орналасқан, 2012 жылы осы мекеменің студенттер орталығынан өтіп бара жатқан студенттерге күл шашты, сондай-ақ Стейтсбородағы Әулие Матай Рим-католик шіркеуінің Дуглас Кларкі және басқалар «Күлді алып кету» акциясына қатысты. 2017 жылғы Күл шәрбі күні Ирландияның Гленмадди қаласындағы Әулие Патрик Рим-католик шіркеуінің діни қызметкері Падди Муни жүргіншілердің көліктерімен өте алатын «Күлді алып кету» бекетін құрды, осылайша олар көлігінен түспей күл ала алды; сонымен қатар, приход шіркеуі Ораза айында «көлікте отырып дұға ету» мүмкіндігін ұсынды, адамдар тілектерін шіркеу аумағында қалдырылған жәшікке салу арқылы білдіре алатын болды. Урбан ауылының біріккен методистік шіркеуінің пасторы Трей Холл олардың жергілікті шіркеуі Чикагода күл шашқанда «шамамен 300 адам күл алғанын, оның ішінде тоқтау сигналын күтіп тұрған екі адам да бар екенін» мәлімдеді. 2016 жылы шіркеу ғимаратының сыртында Кантон қаласындағы Әулие Стефан Мартир лютеран шіркеуі «дәстүрлі қызметке қатысуға уақыты жетпейтін сенушілер» үшін «Күлді алып кету» акциясын өткізді. АҚШ-тың өзінде 34 штат және Колумбия округінде кем дегенде бір шіркеу осы акцияға қатысты. Бұл шіркеулердің (приходтардың) көпшілігі епископалдық болды, бірақ бірнеше методистік шіркеулер, сондай-ақ пресвитериандық және католик шіркеулері де болды.
Комминация кеңсесі
thumb|Мемфис, Теннесси штатындағы Әулие Мария епископтік соборы, 2011 жылғы Күлдірме күні. Ораза айында жамылған алтарь кресі және қызғылт түсті киімдер әдетке айналған. Робин Ноулс Уоллес шіркеудің дәстүрлі Күлдірме қызметіне 51-ші псалом (Мизерере), күнә тазару дұғалары және күл белгісі кіретінін айтады. Дәстүрлі қызметтердің ешқайсысының ішінде осы элементтердің бәрі бірге кездеспейді. Англикан шіркеуінің дәстүрлі Күлдірме қызметі, «Аспанға шақыру» деп аталады, алғашқы екі элементті қамтиды, бірақ үшіншісін қамтимайды. Ал, католик шіркеуінің дәстүрлі қызметіне күлді баталау және тарату кіреді, алайда, күнә тазару дұғалары мен 51-ші псаломды оқу (барлық ораза күндері, соның ішінде Күлдірме күні Лаудстағы бірінші псалом) оның жалпы дәстүрлі Күлдірме күнгі литургиясының бір бөлігі болса да, 1970 жылдан бастап, ол Құрбандыққа енгізілгеннен кейін ғана, осы псаломмен дәстүрлі емес байланыс пайда болды. Дәстүрлі Григориан әндері әлі де қолданылып жүрген жерлерде, псалом салтанаттың маңызды бөлігі болып табылады. 1549 жылғы басылымда бұл рәсім «Оразаның бірінші күні: Күлдірме деп аталады» деп тақырыпталған. Күлдірме рәсіміне тыйым салынбаған, бірақ ол шіркеудің ресми литургиясына енбеген. «Күнәлілерге қарсы Құдайдың қаһары мен жазаларын жариялау» мәтіні былай басталады: «Алғашқы шіркеуде құдайға адал қызмет етудің бір тәртібі болған, оразаның басында, айыпталған күнәлілер ашық өкініш білдіріп, осы дүниеде жазаланған, осылайша олардың жандары Раббының күні құтқарылуы мүмкін болған; ал басқалары, олардың мысалынан сабақ алып, одан да көп қорқуға ұмтылған. Оның орнына, егер бұл тәртіп қайта жаңғыртылмаса (мұны қатты тілейміз), осы уақытта (баршаңыздың алдында) Құдайдың өкінішсіз күнәлілерге қарсы айтқан қарғыстарының жалпы сөздерін оқу дұрыс деп саналады». Осыған сәйкес, Джозеф Хупер Мод реформаторлардың «шіркеудегі ашық өкініштің алғашқы тәртібін қалпына келтіру» ниетімен «Аспанға шақыру» дінін құрғанын жазды. Ол сондай-ақ «Аспанға шақыру» кітабындағы «ең үлкен жазалау туралы сөйлемдер» ежелгі шіркеуде қолданылғандарға сәйкес келетінін айтты. Англикан шіркеуінің Күлдірме күнгі литургиясына дәстүрлі түрде «Мизерере» кіретінін, ол қызметтің қалған бөлігімен (кіші Литания, Раббының дұғасы, кешірім және соңғы бата үшін үш дұға) «Сарум қызметінен алынған» деді. Сарум рәсімінде Miserere псаломы рәсімнің басында оқылған жеті өкініш псаломының бірі болды. 20-ғасырда Епископальдық шіркеу Сарум рәсімінен үш дұғаны енгізіп, литургиясынан «Аспанға шақыру» кеңсесін алып тастады.
The rite of blessing has acquired an untraditionally weak association with that particular psalm only since 1970 when it was inserted into the celebration of Mass, at which a few verses of Psalm 51 are used as a responsorial psalm. Where the traditional Gregorian Chants are still used, the psalm continues to enjoy a prominent place in the ceremony. In that 1549 edition, the rite was headed: "The First Day of Lent: Commonly Called Ash Wednesday". The ashes ceremony was not forbidden, but was not included in the church's official liturgy. The text of the "Commination or Denouncing of God's Anger and Judgments against Sinners" begins: "In the primitive Church there was a godly discipline, that, at the beginning of Lent, such persons as stood convicted of notorious sin were put to open penance, and punished in this world, that their souls might be saved in the day of the Lord; and that others, admonished by their example, might be the more afraid to offend. Instead whereof, until the said discipline may be restored, (which is much to be wished,) it is thought good that at this time (in the presence of you all) should be read the general sentences of God's cursing against impenitent sinners". In line with this, Joseph Hooper Maude wrote that the establishment of The Commination was due to a desire of the reformers "to restore the primitive practice of public penance in church". He further stated that "the sentences of the greater excommunication" within The Commination corresponded to those used in the ancient Church. The Anglican Church's Ash Wednesday liturgy, he wrote, also traditionally included the Miserere, which, along with "what follows" in the rest of the service (lesser Litany, Lord's Prayer, three prayers for pardon and final blessing), "was taken from the Sarum services for Ash Wednesday". In the Sarum Rite, the Miserere psalm was one of the seven penitential psalms that were recited at the beginning of the ceremony. In the 20th century, the Episcopal Church introduced three prayers from the Sarum Rite and omitted the Commination Office from its liturgy.
Өңірлік кеден
Виктория дәуірінде театрлар Күл салған сәрсенбі күні костюмді қойындарды көрсетуден бас тартты, сондықтан Англия шіркеуінің (Англикан шіркеуі) бұйрығымен басқа да ойын-сауықтар ұсынды. Исландияда балалар "күшін білмейтін адамның арқасына кішкентай күл қаптарын іліп қояды", костюм киіп, тәттілік алмастырып ән айтады. Венгрияда егер ауылдағы біреу күл алмаса, олар маңдайларын бір-біріне сүртіп, "құт-берекелерін бөліседі", ал Молдованың Цсанго халқы тіпті ыдыстарды күлмен жауып, жақсылыққа шақырады. Күл салған сәрсенбі сонымен қатар Ұзақ оразаның басталуын білдіреді. Бір қызығы, билеуге тыйым салынғандықтан, балалар би ойындары (улицсказас және хайуйваразс) мен доп ойындары (манчозас, чюлгозес, кутясату және сайбозас) ойнады, бұл ойындардың бәрі Венгрияға тән.
Киелі кітаптағы күлдің мәні
Ежелгі заманда күл қайғы-қасіретті білдіру үшін қолданылған. Тамарды туған ағасы зорлағанда, "оның басына күл шашып, шапанын жыртып, бетін қолына ұстап жылап кетіпті" (Самуил 13:19 (GNT)). Сондай-ақ, бұл әрекет күнә мен қателік үшін қайғыруды білдіретін. Күл – күнәкар ескі жаныңның өліп, топыраққа қайта оралуының символы болатын. Әйүп кітабында ол Құдайға былай дейді: «Мен сен туралы естіген едім, енді көзім сені көріп отыр. Сондықтан өзімді жек көріп, күл мен тозаңда өкінемін». Еремия пайғамбар: «Ей, халқымның қызы, азалы киім киіп, күлге оралып жүр» (Еремия 6:26) деп айтып, тәубе етуге шақырады. Пайғамбар Даниял Құдайға жалбарыну туралы былай деп жазды: «Мен Құдай Иеге бет бұрып, ораза тұтып, азалы киім киіп, күлге шомылып, Оған мінажат еттім» (Даниял 9:3). Жаңа Келісім кезеңінен бұрын яһуди тәуелсіздігі үшін күрескен маккабейлер шайқасқа дайындалғанда күл қолданды: «Сол күні олар ораза ұстады, азалы киім киді, бастарына күл шашып, киімдерін жыртысты» (1 Маккабилер 3:47; 4:39 қараңыз). Осы әдет-ғұрыптың мысалдары Киелі кітаптың басқа да кітабтарында кездеседі, мысалы, Сандар, Жүніс, Естер, және Иса Матай және Лұқада былай дейді: «Егер сендерде жасалған кереметтер Тир мен Сидон қалаларында болғанда, олар бұрыннан-ақ азалы киім киіп, күлге отырып тәубе етер еді».
Күндері
Қаңырсәрсенбі – Пасха жексенбісіне дейін нақты 46 күн, бұл айдың циклдарына негізделген жылжымалы мереке. Қаңырсәрсенбі ең ерте 4 ақпанда болуы мүмкін (бұл тек 22 наурыздағы Пасха жексенбісімен бірге ғана мүмкін), ол 1598, 1693, 1761 және 1818 жылдары болды және 2285 жылы қайта болады. Қаңырсәрсенбінің соңғы күні 10 наурыз (Пасха жексенбісі 25 сәуірге сәйкес келгенде), ол 1666, 1734, 1886 және 1943 жылдары болды және 2038 жылы болады. 1582 жылы Григориан күнтізбесі енгізілгеннен бері, Қаңырсәрсенбі ешқашан шашу жылының күніне (29 ақпан) келмеген, бірақ 2096 жылы алғаш рет болады. Үшінші мыңжылдықтың 29 ақпанда Қаңырсәрсенбі болатын басқа жылдары 2468, 2688, 2840 және 2992 жылдар. (Егер Пасха шашу жылы 15 сәуірде болса, онда ғана 29 ақпанда Қаңырсәрсенбі болады.) Сондай-ақ, Қаңырсәрсенбі Валентин күнімен (14 ақпан) тұспа-тұс келетін кездер де бар, ол 1923, 1934, 1945, 2018, 2024 жылдары болды және келесіде 2029 жылы болады. Қаңырсәрсенбі – 40 күндік кезеңнің басталуы, бұл Исаның ораза ұстап, дұға ету үшін шөлге кеткеніне сілтеме. Осы уақыт ішінде ол азғырылды. Киелі кітапта 40 күн бойы ораза ұстау және дұға ету туралы тікелей айтылмаған, бірақ бұл 40 күн Мұсаның алтын бұзау жасағаны үшін өкініп, ораза ұстаған 40 күнімен салмақтас (Шығ. 34:27–28). (Қазіргі еврейлер Рош Ходеш Элулдан Йом Кипурға дейінгі қасиетті күндерге дайындалу және оларды тойлау үшін 40 күн бойы өкініш көрсетеді.)
thumb|upright|The chancel of a church on Ash Wednesday 2015 (the veiled altar cross and purple paraments are customary during Lent). Ash Wednesday marks the start of a 40 day period which is an allusion to the separation of Jesus in the desert to fast and pray. During this time he was tempted. , , and While not specifically instituted in the Bible text, the 40 days of fast and pray is also analogous to the 40 days during which Moses repented and fasted in response to the making of the Golden calf (Exo. 34:27–28). (Jews today follow 40 days of repenting in preparation for and during the High Holy Days from Rosh Chodesh Elul to Yom Kippur.)
Ұлттық темекі тартусыз күн
Ирландия Республикасында Күл жексенбісі Ұлттық темекі тартуды тоқтату күні болып табылады. Бұл күннің таңдалнуы темекі тастаудың Ұлы ораза кезінде бір нәрседен бас тартумен үйлесуімен және күл мен темекі шегу арасындағы байланыспен байланысты. Ұлыбританияда темекі тартуды тоқтату күні алғаш рет 1984 жылы Күл жексенбісінде өткізілді, бірақ қазір наурыз айының екінші сәрсенбісі ретінде белгіленген.