Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританияның 1743 - 1754 жылдар аралығындағы 3-ші премьер-министрі Генри Пелхам (25 қыркүйек 1694 - 6 наурыз 1754) – 1743 жылдан 1754 жылы қайтыс болғанға дейін Ұлыбританияның премьер-министрі қызметін атқарған британдық виг саясаткері. Ол Ньюкаслдың 1-ші герцогы Томас Пелхам Холлстың кіші інісі болды, ол Пелхамның үкіметінде қызмет етті және одан кейін премьер-министр болып тағайындалды. Пелхамды Роберт Уолпол мен Уилмингтон графынан кейін Ұлыбританияның үшінші премьер-министрі деп есептейді. Пелхамның премьерлік кезінде ішкі салада айтарлықтай оқиғалар болған жоқ, бірақ 1745 жылғы Якобит көтерілісі осы кезеңде болды. Сыртқы саясатта Ұлыбритания бірнеше соғысқа қатысты. Пелхамның қайтысынан кейін оның інісі Ньюкасл британ үкіметін толық бақылауға алды.
3rd Prime Minister of Great Britain from 1743 to 1754
Henry Pelham (25 September 1694 – 6 March 1754) was a British Whig statesman who served as Prime Minister of Great Britain from 1743 until his death in 1754. He was the younger brother of Thomas Pelham Holles, 1st Duke of Newcastle, who served in Pelham's government and succeeded him as prime minister. Pelham is generally considered to have been Britain's third prime minister, after Robert Walpole and the Earl of Wilmington. Pelham's premiership was relatively uneventful in terms of domestic affairs, although it was during his premiership that Great Britain experienced the tumult of the 1745 Jacobite uprising. In foreign affairs, Britain fought in several wars. On Pelham's death, his brother Newcastle took full control of the British government.
Ерте өмір
Ньюкаслдың кіші інісі Пелхам, Томас Пелхамның, 1-ші Барон Пелхамның және оның әйелі, бұрынғы Грейс Пелхамның, Лаутон Бароншасы Пелхамның, Гилберт Холлс, 3-ші Клэр графы және Грейс Пьерпонттың қызы болған. Ол Вестминстер мектебінде білім алып, 1709 жылғы Пасхада Кембридждегі Король колледжіне қабылданды, сосын Оксфордтағы Харт-Холлға (қазіргі Гертфорд колледжі) ауысты. 1710 жылдың 6 қыркүйегінде өзінің тәлімгері Ричард Ньютон Харт-Холлдың директоры болып тағайындалғаннан кейін оқуға түсті. 1715 жылы Престон шайқасында Домер полкінде ерікті ретінде қызмет етті және континентте біраз уақыт өткізді. 1717 жылдың 28 ақпанында өткен қосымша сайлауда ағасы, Ньюкасл герцогы оны Суссекстің Сифорд округінен Парламент мүшесі етіп сайлады және 1722 жылға дейін сол округтің өкілі болды.
Pelham, Newcastle's younger brother, was a younger son of Thomas Pelham, 1st Baron Pelham, and his wife, the former Grace Pelham, Baroness Pelham of Laughton, the daughter of Gilbert Holles, 3rd Earl of Clare, and Grace Pierrepont. He was educated at Westminster School, and matriculated at King's College, Cambridge at Easter 1709, then migrated to Hart Hall, Oxford (the present day Hertford College), matriculating on 6 September 1710, upon the appointment of his tutor Richard Newton as Principal of Hart Hall. As a volunteer he served in Dormer's regiment at the Battle of Preston in 1715 and spent some time on the Continent. He was returned as Member of Parliament for Seaford in Sussex by his brother, the Duke of Newcastle, at a by election on 28 February 1717 and represented it until 1722.
Үкімет
Отбасының күшті ықпалымен және Роберт Уолполдың ұсынысы арқасында, ол 1721 жылы Қазынашылық Лорды болып тағайындалды. 1722 жылғы жалпы сайлауда ол Сассекс округінен парламент депутаты болып сайланды. 1742 жылы партиялардың бірігуі нәтижесінде, келесі жылы Пелхам премьер-министр болды, ал Вилмингтон графының қайтысынан кейін оның орнын басты.
Through strong family influence, and the recommendation of Robert Walpole, he was chosen in 1721 as Lord of the Treasury. At the 1722 general election he was returned as MP for Sussex county. In 1742 a union of parties resulted in the formation of an administration in which Pelham became Prime Minister the following year, succeeding the Earl of Wilmington after his death.
Тағайындау
Пелхэмнің премьер-министрлік қызметінің алғашқы жылы Карретт министрлігінің жалғасы саналды, Лорд Карретт сыртқы істерге жауапты Солтүстік департаменттің мемлекеттік хатшысы қызметін атқаруын жалғастырды; Карретт король Георг II-ге жақын болған. Пелхам Қазынашылықтың бірінші лорды, Қазынашылық канцлері және Парламенттің төрағасы болды. 1744 жылдың қараша айында Пелхамдар Лорд Карретті министрліктен кетуге мәжбүр етті: Пелхам патшаға егер Карретт отставкаға кетпесе, Пелхамдар кетіп, оның мәртебесі үкіметсіз қалуы мүмкін екенін тікелей айтты. Одан кейін Пелхам билікті өзінің інісі, Ньюкасл-апон-Тайн герцогымен бөлісті. Пелхам жетекші тұлға ретінде танылды, бірақ оның інісінің мәртебесі мен ықпалы оны Кабинетте өте күшті етті. Шынайы бірлік болғанына қарамастан, олардың арасында кейде даулар туып, одан әрі қиындықтарға соқты.
The first year of Pelham's premiership is regarded as a continuation of the Carteret ministry, with Lord Carteret continuing as Secretary of State for the Northern Department with responsibility for foreign affairs; Carteret was close to King George II. Pelham served as First Lord of the Treasury, Chancellor of the Exchequer and Leader of the House of Commons. In November 1744, the Pelhams forced Lord Carteret out of the ministry: Pelham bluntly told the king that either Carteret step down, or the Pelhamites would, leaving His Majesty without a government. Thereafter Pelham shared power with his brother, the Duke of Newcastle upon Tyne. Pelham was regarded as the leading figure, but rank and influence made his brother very powerful in the Cabinet. In spite of a genuine attachment, there were occasional disputes between them, which sometimes led to further difficulties.
"Ақылды әкімшіліктің"
Бейбітшілікке берілген Пельхам Австрия мұрагерлік соғысын шаршаңқы және сәл табыспен жүргізді, бірақ соғысқа тығырықтан шығуды қалаған ел оның сыртқы саясатына шағымсыз көнді. Король Георг II өзінің қалаған жоспарларына тосқауалғандықтан, 1746 жылдың ақпан айында лорд Батқа ұсыныс жасады, бірақ екі Пелхэмнің (Генри мен Ньюкасл) отставкасы оның ниетін күйретіп жіберді. Бат пен Картерет (қазір граф Гранвилл) екі күнге үзіліс жасағаннан кейін министрлік құра алмады, содан кейін корольдің өтініші бойынша қайтадан қызметке кірісті. Олардың бірінен талабы – корольдың вигтерді жартылай ғана мойындауының орнына, министрлікке ‘толық сенім’ білдіруі керек еді. Август дәуірі премьер-министрлік биліктің дамуына өте маңызды болды, себебі ол патшалық өкімділіктің араласуының орнына, парламенттің көпшілігіне толық тәуелді болды. Король өзінің ерсілі-қарсылы ұлы, Уэльс ханзадасы Фредерикпен күрескенде, оның конституциялық мәртебесі Лестер Хаусының партиялық топтарында маңызды мәселе болды. 1748 жылы консерватор Фредерик келесі жылы өтетін жалпы сайлауда Пельхамдықтарды құлатуды жоспарлады. 1748 жылы премьер-министр парламентті таратуды сұрап, 1747 жылы мерзімінен бұрын сайлау шақырды. Патша мен оның ұлы бір-біріне шексіз жек көрумен қарады. Бірақ оның бір салдары Генри Пелхам мен монархтың жақындасуына әкелді. Ол 1754 жылы қайтыс болғанда, король: «Енді мен тыныштық көрмеймін» деді. 1748 жылы Экс-ла-Шапель келісіміне қол қойылды, бұл бюджеттік шығыстарды қысқартуға бағытталған бірқатар шараларға әкелді.
Being strongly in favour of peace, Pelham carried on the War of the Austrian Succession with languor and indifferent success, but the country, wearied of the interminable struggle, was disposed to acquiesce in his foreign policy almost without a murmur. King George II, thwarted in his own favourite schemes, made overtures in February 1746 to Lord Bath, but his purpose was upset by the resignation of the two Pelhams (Henry and Newcastle), who, after a two day hiatus in which Bath and Carteret (now earl Granville) proved unable to form a ministry, resumed office at the king's request. One of their terms was to insist that the king should have 'total confidence' in a ministry; rather than partial grudging acceptance of the Whigs. The Augustan era was essential to the development of prime ministerial power as being entirely dependent on a Commons majority, rather than royal prerogative interventions. While the king struggled with his headstrong son, Frederick, Prince of Wales, his son's uncertain constitutional position was high in the Leicester House party set. In 1748 Frederick, a Tory, planned to bring down the Pelhamites at a general election due the following year. The Prime Minister called an early poll in 1748 by asking the king to dissolve parliament in 1747. The prince and his father, the king grew to hate one another with unspeakable animosity. But one consequence was a closer relationship between Henry Pelham and the Sovereign. When he finally died in 1754, the King remarked "Now I shall have no more peace." The Treaty of Aix la Chapelle had been signed in 1748 leading inexorably to a number of cost cutting budgetary measures.
Экономикалық реформа
Әскери-теңіз күштеріне жұмсалатын қаржы жылына 12 миллион фунттан 7 миллион фунтқа дейін азайтылды. Пелхам 1757 жылға дейін теңгерімділік шарасын енгізу арқылы пайыздық ставканы 4%-дан 3%-ға дейін төмендетуге уәде берді. Ол сондай-ақ Ұлттық қарызды азайтуға көмектесетін қорға да қолдау көрсетті. 1749 жылы Корольдік теңіз күштерін қайта ұйымдастырған консолидациялық акт қабылданды. 1751 жылдың 20 наурызында британдық күнтізбе де қайта ұйымдастырылды (Жаңа жыл 1 қаңтарда тойлана бастады); Ұлыбритания бір жылдан кейін Григориан күнтізбесін қабылдады. 1752 жылы ол жер салығын фунттың 4 шиллингинен 2 шиллингіне дейін төмендетті (тиімді түрде 20%-дан 10%-ға дейін азайту). Теңіз флотының кеңейіп, теңізге шығуының салдарынан соғысқа қажетті өнеркәсіптік процестер дамыды. Джиннің құюы алкогольдің бағасын төмендетті, нәтижесінде ішімдікке мас болу кеңінен тарады, бұл Хогарттың "Джин-лейн" картинасында айқын көрінеді. Ішімдікке шектен тыс берілуге қарсы уағыздау және мас солдаттар мен теңізшілердің салдарынан туған әлеуметтік мәселелер әкімшілікті Джин заңдарын қабылдауға итермеледі. 1751 жылғы Джин заңы – бұл үлкен әлеуметтік толқуларды, соның ішінде Лондондағы бүліктерді тоқтатуға көмектеспеген төрт заңның соңғысы болды, ол лицензияланған сатушылар мен спиртті ішімдік сатушылардың санын азайтты. Жеткізілімді шектеу арқасында тұтыну төмендеді және бағасы түсті, бұл мәселені шешуге көмектесті.
The Army and Navy spending shrunk from £12 m to £7 million per annum. Pelham promised to reduce interest rates through introduction of a balancing act measure from 4% to 3% by 1757. He also assisted a fund to reduce the National Debt. In 1749, the Consolidation Act was passed, reorganising the Royal Navy. On 20 March 1751, the British calendar was reorganised as well (New Year's Day became 1 January); Britain would adopt the Gregorian calendar one year later. In 1752 he was able to reduce the land tax from 4 s to 2 s in the pound (an effective reduction from 20% to 10%). One social consequence of the press gangs going to sea in an expansive navy fleet was the growth of industrial processes necessary for warfare. The distillation of gin reduced the price of alcohol, resulting in widespread drunkenness, demonstrated clearly by Hogarth in "Gin Lane". Preaching in favour of temperance, and social problems caused by drunken soldiers and sailors, persuaded the administration to introduce the Gin Acts. The Gin Act 1751 was the last of four that had largely failed to prevent serious social unrest, including riots in London, reduced the number licensed dealers and sellers of liquor. By restricting supply the consumption dropped and price fell helping to manage the problem.
Өлім
Пелхамның соңғы екі шарасы – 1753 жылғы еврейлер туралы заң жобасы, ол еврейлерге Парламентке өтініш беру арқылы натуралдануға мүмкіндік берді, және 1753 жылғы Неке туралы заң, ол некеге тұруға келісетін жас шегін белгіледі. Ол қайтыс болғаннан кейін үкіметті оның інісі (жоғарыда аталған Ньюкасл-апон-Тайн герцогы) басқарды.
Two of Pelham's final acts were the Jew Bill of 1753, which allowed Jews to become naturalized by application to Parliament, and the Marriage Act of 1753, which enumerated the minimum age of consent for marriage. Upon his death, his brother (the aforementioned Duke of Newcastle upon Tyne) took over government.
Танымал мәдениетте
Пелхэмді Роджер Аллам 2011 жылғы "Кариб теңізінің қарақшылары: бейтаныс толқындар" фильмінде сомдады.
Pelham was played by Roger Allam in the 2011 film Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides.