Кіріспе

Сэм Тейлордың 1929 жылғы «Кокетка» фильмі — Мэри Пикфордтың басты рөлде ойнаған 1929 жылғы американдық кодекске дейінгі драмалық фильм. Фильм кассада сәтті болды. Пикфорд осы рөлі үшін екінші «Үздік әйел актер» сыйлығын «Оскар» марапатымен жеңіп алды.

Сюжет

Норма Бесант, оңтүстік дәрігерінің қызы, оңалмайтын флирт және көптеген үміткерлері бар. Оның әкесі доктор Бесант (Джон Сент Полис) Нормамен бірге болған Стэнлиді (Мэтт Мур) жақсы көреді. Алайда Норма Майкл Джеффри (Джонни Мак Браун) есімді қарапайым адаммен танысады, ол оған ғашық болады. Доктор Бесант Майклға қарсы шығып, Нормаға оны енді ешқашан көрмеуді бұйырады. Норма оған өз сөзін береді, содан кейін Майклмен 6 ай ішінде үйленуді жоспарлайды, ол "тауларда жақсы" болған кезде, оған аңғарда үй сатып алуға болады. Бірнеше ай өткен соң Майкл Норманы көру үшін таудан шықты. Олар жалғыз уақыт өткізгісі келіп, Майклдың анасының қорасына қашып барады. Норманың айтуынша, олар кофе жасап, түн бойы болашақ туралы әңгімелескен. Ол келесі күні таңғы 4-те үйге оралады. Майкл ашуланып, оның әкесімен бірден некеге тұруға өтініш жасайды. Доктор Бесант ашуланып, Майклдың Нормамен мүмкіндігінше тезірек қашуға ант беруімен қызу сөз алмасуы болады. Доктор Бессант Нормаға бөлмесіне барып, қолындағы тапаншасымен кетеді. Норманың ағасы оның назарын аударуға тырысқанда Стэнли келіп, Нормаға Майклдың әкесі өлтіріп жарақаттағанын айтады. Норма Майклдың қорасына жүгіріп барады, ол оның қолында қайтыс болады. Доктор Бесанттың досы адвокат Нормаға келіп, әкесінің өмірін сақтап қалу үшін полицияға өтірік айтуын сұрайды. Норма бас тартады, бірақ кейінірек сот процесінің жүріп өтуіне байланысты ол ойын өзгертеді. Ол куәлік береді және әкесі үшін Майкл туралы өтірік айтады. Норма қарсы тергеу кезінде күйреген кезде, оның әкесі куәгерлер алқасына келіп, оны жұбатады. Ол оған енді өтірік айтудың қажеті жоқ екенін айтқанда, ол дәлел үстелінде қаруды байқайды. Норманы жұбатып, доктор Бесант төрешіге жақындап, өзінің кінәсін мойындайды, ол қателік жасады және ақысын төлеуге дайын екенін айтады. Содан кейін ол қаруды алып, соттың алдында өзін-өзі өлтіреді. Кейін Стенлидің судьяның кабинетіне кірген Норманы күтіп тұрғанын көреміз. Ол оны үйге дейін алып жүруді ұсынады, бірақ Норма үйге жалғыз жүруді қалайтынын айтып, бас тартады.

Өндірістік негіздер

Фильмде үнсіз жұлдыз Мэри Пикфорд өзінің алғашқы дыбысты фильмде, Джонни Мак Браун өзінің ерте рөлдерінің бірінде, Джон Сент-Полис, Мэтт Мур (Пикфордтың бұрынғы күйеу інісі) және Луиза Биверс ойнайды. Фильмді Джон Грей, Аллен МакНил және Сэм Тейлор Джордж Эбботт пен Энн Престон Бриджерс жазған пьесадан бейімдеді, ал режиссерлігін Сэм Тейлор жүзеге асырды. Пьеса Солтүстік Каролина штатының Ричмонд округінде болған нақты оқиғаларға негізделген, ал кейбір диалогтар сот куәлігінен тікелей алынған. Пьеса алғаш рет 1927 жылдың 8 қарашасында Нью-Йоркте Хелен Хейстің ойнауымен қойылды. Кодтан бұрынғы Голливудтың өнімі болғанымен, фильм сценарий жазылғанда қатты цензураланды. Пьесада басты кейіпкер жүкті, ал оқиғаның мәні оның әкесі өлтірген адамның баласын күтіп жүргендігінде. Оның әкесі, қызға үйленуге ұсыныс жасағандықтан, оны өлтірді. Бірақ жүктілігі байқалар болған соң, әкесінің ұятқа қалуын болдырмау үшін, ол өзін-өзі өлтіріп қояды. Эрнст пен Лоренц: «Цензураны ескеретін продюсер фильмде жүкті қызды көрсетуге рұқсат бермейді, осылайша бүкіл сюжетті жояды» деп жазды. 1928 жылы анасы қайтыс болғаннан кейін ол әйгілі иірім шаштарын қырқып тастады. Дыбысты фильмдер пайда болғанда Пикфорд бірден жаңа ортаға бейімделді, ол осыны жасаған алғашқы ірі жұлдыздардың бірі болды. Pickfair студиясында ол 1928 жылы дыбыс жазу студиясын орнатып, өзінің алғашқы дыбысты фильмін дайындауға кірісті. Ол Хелен Хейс сахнада танымал еткен «Кокет» пьесасының құқықтарын сатып алды. «Кокет» – әкесі сүйген адамын өлтіргеннен кейін оның артында тұруды шешкен оңтүстік қызының оқиғасы. «My Best Girl» сияқты, бұл рөл де ересектерге арналған, ал Пикфорд алғаш рет флэппер бейнесін сомдады. Сол кездегі дыбыс технологиясы өте нәзік болды, қадамдардың дыбысы немесе әшекейлердің сыңғыры бұрылуына себеп болатын. Камералар көбінесе қозғалмайтын, дыбыс жазуға кедергі келтірмеу үшін шыныға жасырылып қойылды. Пикфорд мүмкіндігінше ең жақсы технологияны қолданды, нәтижесінде басқа ерте дыбысты фильмдерге қарағанда көбірек табиғи қозғалыс пен актерлік шеберлігі бар фильм шықты. Ол рөлге оңтүстік акцентін дамыту үшін қарқынды дауыс сабақтарын бастады. Пикфорд дайындық кезінде шаршап, оның дыбыс операторын уақытында қарап шығуға дайын болмағандықтан жұмыстан босатты. Бірде ол эмоционалды сахнадағы түсірілім кезінде ұзақ жылдар бойы дос болған операторы Чарльз Рошерді оның сөзін кеспегендігі үшін жұмыстан босатты. Ол кезде оның бетіне көлеңке түскенін білмеді, себебі оны кедергі келтіргені үшін ашуланды. Мінез-құлқынан ұялып, қателік жасағанын түсінген ол оған хат жазып: «Трагедия – бұл жаман маска. Мен тәтті қораптағы немесе валентин картасындағыдай көрінгім келмейді» деді.

Шығару

Фильмнің премьерасы 1929 жылғы 5 сәуірде Нью-Йорктегі «Риволи» театрында өтті. Сақтандырғыш жарылып, фильм үнсіз қалды. Ол қайта оралып, тағы көрсетілді, бірақ бұл жолы дыбысы үзіліссіз, нашар естілді. Соңында техниктер бұл мәселені шешіп, фильм үшінші рет басталды. Фильмнің толық түпнұсқалары бүгінге дейін сақталып қалған. 1990 жылдары АҚШ Конгресінің кітапханасы және Мэри Пикфорд институты оны қалпына келтірді. Пикфордтың мұрагерлері енді фильмге құқығы жоқ, себебі MGM (UA компаниясының бас компаниясы) оны ешқашан түсірілмеген қайта түсіру үшін сатып алған. «Кокетт» фильмі 1990 жылдары MGM/UA Home Video арқылы үй бейнежазбасында шығарылды. Бұл фильм MGM-нің 1986 жылға дейінгі кітапханасының бір бөлігі болып табылады және «Тернер Энтертейнмент» компаниясына тиесілі, ал таратуын «Warner Bros.» жүзеге асырады. «United Artists» компаниясының фильмдерінің арасында бұл фильм – екеудің бірі және «Warner Archive Collection» арқылы DVD форматында жарық көрген.

Марапаттар

Пикфорд кино өнері мен ғылым академиясының негізін қалаушы мүшесі болды, оның күйеуі академияның бірінші президенті болды. Ол құрылтайшы үш әйел мүшесінің бірі еді. Алғашқы «Оскар» марапаттары 1929 жылы өткізілді, бірақ Пикфордқа ешқандай номинация берілмеді. Ол 1930 жылы 2-ші «Оскар» марапаттарында «Ең үздік әйел актер» номинациясына ұсынылды. Көптеген адамдар Пикфордты әділетсіз жеңіске жеткені үшін айыптады, оның өнердегі беделі мен ықпалын лайықсыз марапат алу үшін пайдаланғанын айтты. Пикфорд «Оскар» марапатын алу үшін белсенді түрде лобби жасады, төрешілерді Pickfair үйіне шайына шақырды. Дегенмен, оның актерлік шеберлігі сыншылар мен жұртшылық тарапынан жоғары бағаланды. Пикфорд 1976 жылы тағы бір «Оскар» марапатын алды, ол өмір бойы жетістіктері үшін берілген құрметті сыйлық еді. 2008 жылы «Кокет» Оскарының сатылуына қатысты «The» және Бадди Роджерстің мұрагерлері арасында заңдық дау туды. Мұрагерлер Роджерстің екінші әйелінің өсиетіне сәйкес, марапатты қайырымдылыққа сатуға тырысты. «The» компаниясы Пикфорд «Оскар» сыйлығын жеңгеннен кейін қабылданған ережеге сәйкес, марапатты 1 долларға қайтару керек деп талап етті. Олар Пикфорд 1970 жылдары құрметті «Оскар» марапатын алған кезде «Кокет» мүсіншесін қамтитын келісімшартқа қол қойғанын мәлімдеді. Мұрагерлер Пикфорд өмірінің соңында денсаулығы нашар болғандықтан, бұл қолтаңба оның болмауы мүмкін екенін айтты. «The» компаниясы сотта жеңіске жетті, бірақ мұрагерлермен жеке келісімге келуге дайын екенін хабарлады. Бұл келісімнің нәтижесі әлі белгісіз.