Кіріспе
Матрицаның диагоналі бойынша кері аударылатын операция – матрицалардың транспозициясы және [[Сызықтық бейнелеудің транспозициясы. Сызықтық алгебрада, матрицаның транспозициясы – матрицаны оның диагоналі бойынша кері аударатын оператор; яғни, ол "A" матрицасының қатар және баған индекстерін ауыстырып, жаңа матрицаны құрады, ол көбінесе "Aᵀ" деп белгіленеді (басқа белгілердің арасында). Матрицаның транспозициясы 1858 жылы британдық математик Артур Кейлимен енгізілген. Егер R бинарлық қатынасты көрсететін логикалық матрица болса, онда оның транспозициясы RT кері қатынасқа сәйкес келеді.
the transpose of matrices and [[Transpose of a linear map
In linear algebra, the transpose of a matrix is an operator which flips a matrix over its diagonal;
that is, it switches the row and column indices of the matrix 'A' by producing another matrix, often denoted by 'A'^(T) (among other notations). The transpose of a matrix was introduced in 1858 by the British mathematician Arthur Cayley. In the case of a logical matrix representing a binary relation R, the transpose corresponds to the converse relation RT.
Компьютерлерде матрицалық транспозицияны іске асыру
Компьютерде матрицаны жадыда ашық түрде транспозициялаудан аулақ болуға болады, оны әртүрлі тәртіппен қол жеткізу арқылы. Мысалы, BLAS сияқты сызықтық алгебра кітапханалары, деректерді жылжыту қажеттілігін болдырмау үшін, белгілі бір матрицаларды транспозицияланған тәртіппен интерпретациялау опцияларын ұсынады. Дегенмен, матрицаны жадыда физикалық түрде транспозицияланған күйге қайта реттеу қажет немесе ыңғайлы жағдайлар да бар. Мысалы, егер матрица жол бойынша сақталса, онда оның жолдары жадыда біріктірілген, ал бағандары біріктірілмеген болады. Егер бағандар бойынша қайталамалы операциялар орындалуы керек болса, мысалы, жылдам Фурье түрлендіру алгоритмінде, матрицаны жадыда транспозициялау (бағандарды біріктіру үшін) жадтың локальдығын арттыру арқылы өнімділікті жақсарта алады. Идеалды жағдайда, матрицаны ең аз қосымша жадты пайдалана отырып транспозициялауға болады. Бұл n × m матрицасын орнында транспозициялау мәселесіне әкеледі, O(1) қосымша жадты немесе ең көп дегенде mn-ден әлдеқайда аз жадты пайдалана отырып. n ≠ m болған жағдайда, бұл дерек элементтерінің күрделі ауысуын қамтиды, оны орнында жүзеге асыру қиын. Сондықтан, тиімді орнындағы матрица транспозициясы 1950 жылдардың соңынан бастап компьютерлік ғылымда көптеген зерттеу жұмыстарының тақырыбы болды және бірнеше алгоритмдер әзірленді.
Сызықтық карталар мен билинейрлік нысандардың көшірмелері
Матрицалардың басты қолданысы – шекті өлшемді векторлық кеңістіктер арасындағы сызықтық түрлендірулерді бейнелеу болғандықтан, транспонирование – сызықтық түрлендірулердегі белгілі бір амалдың бейнесі ретінде қарастырылатын матрицалармен жасалатын амал. Бұл, сызықтық түрлендірулерді матрица түрінде көрсету мүмкін болмаған жағдайларда да (мысалы, шексіз өлшемді векторлық кеңістіктерде) қолданылатын, транспонированиедің әлдеқайда жалпылама анықтамасына әкеледі. Шекті өлшемді жағдайда, сызықтық түрлендірудің транспонированиесін көрсететін матрица – негіз таңдалысына тәуелсіз, сол сызықтық түрлендіруді көрсететін матрицаның транспонированиесі болып табылады.
Билинеарлық нысанды көшіру
Кез келген сызықтық бейнелеу екілік кеңістікке u : X → X^(#) екі сызықтық форманы анықтайды B : X × X → F, мына қатынас арқылы. Осы екі сызықтық форманың транспозициясын, транспозды ^(t)u : X^(##) → X^(#) арқылы анықталған tB екі сызықтық формасы ретінде анықтасақ, мынаны анықтаймыз. Мұнда, Ψ – қос екілікке X → X^(##) табиғи гомоморфизм.
By defining the transpose of this bilinear form as the bilinear form tB defined by the transpose ^(t)u : X^(##) → X^(#) i. e. , we find that
Here, Ψ is the natural homomorphism X → X^(##) into the double dual.