Кіріспе

Галуа кеңейтімі, оның Галуа тобы абельдік болып табылады. Абстракт алгебрада, абельдік кеңейту – Галуа тобы абельдік болатын Галуа кеңейтімі. Егер Галуа тобы сондай-ақ циклдік болса, онда кеңейту циклдік кеңейту деп аталады. Керісінше, Галуа кеңейтімі, егер оның Галуа тобы шешілетін болса, шешілетін деп аталады, яғни егер топты абельдік топтың қалыпты кеңейтулер тізбегіне жіктеуге болады. Кез келген шекті өрістің шекті кеңейтілуі циклдік кеңейту болып табылады.

Сипаттама

Сыныптық өріс теориясы сан өрістерінің абельдік кеңейтулері, шекті өрістердегі алгебралық қисықтардың функциялық өрістері және жергілікті өрістер туралы толыққанды ақпарат береді. Циклотомиялық кеңею терминінің екі сәл өзгеше анықтамасы бар. Ол бірлік түбірлерін қосып құрылған кеңеюді немесе мұндай кеңеюдің ішкі кеңеюін білдіруі мүмкін. Циклотомиялық өрістер осыған мысал. Циклотомиялық кеңею, егер қай анықтама қолданылса да, әрқашан абельдік болады. Егер K өрісі бірліктің n-ші түбірін және K өрісінің бір элементінің n-ші түбірін қамтитын болса, нәтижедегі Куммер кеңейтуі абельдік кеңею болады (егер K өрісінің сипаттамасы p болса, онда p саны n-ді бөле алмайды деу керек, әйтпесе бұл тіпті ажыратылмайтын кеңею де болуы мүмкін). Дегенмен, жалпы жағдайда, элементтердің n-ші түбірлерінің Галуа топтары n-ші түбірлердің және бірлік түбірлерінің үстінен әрекет етеді, нәтижесінде жартылай тікелей көбейтінді түрінде абельдік емес Галуа тобы пайда болады. Куммер теориясы абельдік кеңею жағдайын толық сипаттайды, ал Кронекер-Вебер теоремасы K өрісі рационал сандар өрісі болса, кеңею абельдік болады, егер ол бірлік түбірін қосу арқылы алынған өрістің ішкі өрісі болса ғана. Топологиядағы негізгі топпен маңызды аналогия бар, ол кеңістіктің барлық жабатын кеңістіктерін жіктейді: абельдік жабындар оның бірінші гомологиялық тобымен тікелей байланысты абелиандалуы арқылы жіктеледі.