Ақыл-дене дуализмі: философиялық теориялар

Кіріспе

Философиялық теория

Ақыл-ой философиясында ақыл-дене дуализмі ақыл-ой құбылыстарының физикалық емес екенін, немесе ақыл мен дененің ерекше және бөлінетін екенін көрсетеді. Осылайша, ол ақыл мен материя, сондай-ақ субъект пен объект арасындағы қарым-қатынас туралы көзқарастар жиынтығын қамтиды және ақыл-жан проблемасындағы физикализм және энактивизм сияқты басқа ұстанымдармен қарама-қарсы келеді. Ақыл-ойының өшпес, мәңгілік интеллектуалды бөлігі бар. Алайда Платон үшін жан физикалық денеге тәуелді емес еді; ол жанның жаңа денеге көшуіне, яғни метемпсихозға сенген. Кейбір философтар бұл редукционизмнің бір түрі деп санайды, себебі ол зерттелетін құбылысты түсіндіру немесе болжау кезінде оның нақты құндылығын емес, ақыл-ойымен немесе денесімен байланысты деп есептелген көптеген айнымалыларды елемеуге мүмкіндік береді. Дуализм Рене Декарттың (1641) ойларымен тығыз байланысты, ол ақыл-ойы физикалық емес, демек кеңістіктік емес субстанция деп санайды. Декарт сананы және өзіне-өзі әділеттілікті ақыл-оймен анық байланыстырды және оны интеллекттің орны ретінде физикалық мидан ажыратты. Осылайша, ол ақыл-дене проблемасын қазіргі түрінде тұжырымдаған алғашқы батыс философы болды. Дуализм монолизмнің әртүрлі түрлерімен қарама-қарсы қойылады. Заттық дуализм материализмнің барлық түрлеріне қарама-қарсы келеді, бірақ қасиеттік дуализм белгілі бір жағдайда пайда болатын материализмнің немесе редуктивті емес физикализмнің бір түрі болып саналуы мүмкін.

Меншік дуализмі

Меншік дуализмі ақыл мен материяның қасиеттері арасындағы онтологиялық айырмашылыққа және сананың невробиология мен физикаға онтологиялық тұрғыдан толық азайтылмайтынына қатысты тұжырымдайды. Материя тиісті түрде ұйымдастырылған кезде (яғни, тірі адам денелері ұйымдастырылғандай), психикалық қасиеттер пайда болады делінеді. Осылайша, бұл – шығарылымдық материализмнің бір тармағы. Меншік дуализміне қандай көзқарастар жататыны өзі даулы мәселе. Меншік дуализмінің әртүрлі нұсқалары бар, олардың кейбіреулері тәуелсіз жіктелуді қажет етеді. Редуктивті емес физикализм – бұл қасиеттік дуализмнің бір түрі, онда барлық психикалық күйлер себептік тұрғыдан физикалық күйлерге дейін азайтылады деп есептеледі. Дональд Дэвидсонның аномальды монизм тұжырымы осыған дәлел болып табылады, онда психикалық оқиғалар физикалық оқиғалармен сәйкес келеді, бірақ психикалық оқиғалардың арақатынастарын қатаң заңдармен реттелген себеп-салдарлық байланыстармен сипаттау мүмкін емес. Тағы бір аргументті Джон Сёрл, биологиялық натурализм деп аталатын физикализмнің ерекше түрін жақтаушы, келтірген. Оның пікірінше, психикалық күйлер физикалық күйлерге онтологиялық тұрғыдан азайтылмаса да, себептік тұрғыдан азайтылуы мүмкін. Ол өз көзқарастарының және меншік дуалистерінің пікірлерінің "көптеген адамдарға" ұқсас көрінетінін мойындайды, бірақ бұл салыстырудың қате екенін санайды.

Продикат дуализмі

Предикат дуализмі – Дональд Дэвидсон және Джерри Фодор сияқты редуктивті емес физицистер қолдайтын көзқарас. Олар заттар мен заттардың қасиеттерінің (әдетте физикалық) тек бір онтологиялық санаты бар екенін айтады, бірақ біздің психикалық оқиғаларды сипаттауға қолданатын предикаттарды табиғи тілдердің физикалық предикаттары арқылы қайта сипаттауға немесе оларға келтіруге болмайды. Предикат дуализмін ең оңай предикат монизмін жоққа шығару ретінде анықтауға болады. Предикат монизмі – жоюшы материалистер қолдайтын көзқарас. Олар сену, тілек, ойлау, сезіну сияқты қасақана предикаттар ғылым мен күнделікті тілден ақырында жойылатынын, себебі олар сілтеме жасайтын нысандар жоқ деп санайды. Предикат дуалистері «халық психологиясы» деп аталатын, барлық ұйғарымдық атрибуцияларымен бірге, адамның психикалық күйін және мінез-құлқын сипаттау, түсіндіру және түсіну процесінің ажырамас бөлігі деп есептейді. Мысалы, Дэвидсон аномальды монизмін қолдайды, онда психикалық және физикалық оқиғаларды психикалық және физикалық оқиғалар ретінде сипаттау арқылы байланыстыратын қатаң психофизикалық заңдар болуы мүмкін емес. Дегенмен, барлық психикалық оқиғалардың физикалық сипаттамалары да бар. Осы соңғысы арқылы ғана осы оқиғаларды заңдарға ұқсас қатынастар арқылы басқа физикалық оқиғалармен байланыстыруға болады. Психикалық предикаттар физикалық предикаттардан (жайшылықты, атомдық және себептік) өзгеше сипатталады (рационалды, тұтас және қажетті). Джексон эпифеноменализм үшін субъективті аргумент келтірді, бірақ кейіннен одан бас тартып, физикализмді қабылдады.

Паралельдік

Психофизикалық параллелизм – ақыл-ой мен физикалық құбылыстар арасындағы өзара әрекеттесу туралы өте ерекше көзқарас, оны Готфрид Вильгельм фон Лейбниц ең көрнекті және, мүмкін, жалғыз нағыз жақтаушысы ретінде атап көрсетті. Малебранш және одан бұрынғылар сияқты, Лейбниц те Картес ұсынған мида физикалық орында болатын себептік өзара әрекеттесудің нашарлығын мойындады. Малебранш мұндай материалдық және материалдық емес өзара әрекеттесудің материалдық негізі мүмкін емес деп шешті де, соның салдарынан кездейсоқтық доктринасын жасады, оған сәйкес өзара әрекеттесулер әрбір жеке жағдайда Құдайдың араласуы арқылы туындайды. Лейбництің идеясы бойынша, Құдай алдын ала белгіленген үйлесімділікті жаратқан, сондықтан физикалық және психикалық құбылыстар бір-біріне себеп болып көрінеді. Шындығында, психикалық себептердің тек психикалық салдары болады, ал физикалық себептердің тек физикалық салдары болады. Осы себепті, осы көзқарасты сипаттау үшін параллелизм термині қолданылады. Ол физикалық дененің тұрақты екенін, ал ақыл-ой өзгеріске себеп екенін ұсынды. Секст Эмпирик оны Гесиод, Парменид және Эмпедоклмен бірге материялық және белсенді принциптің бірлесіп әлемнің пайда болуы туралы дуалистік теорияны ұстанған философтар тобына жатқызады. Анаксагор да ұқсас идеяларды жеткізген. «Фидон» диалогында Платон өзінің әйгілі Идеялар теориясын ерекше және материалдық емес субстанциялар ретінде тұжырымдады, ал әлемде біз қабылдайтын заттар мен басқа құбылыстар – олардың тек көлеңкелері ғана.

Неоплатониядан схоластикаға дейін

Неоплатонизм философиялық мектебі, соңғы антикалық дәуірде ең белсенді болды, физикалық және рухани екеуі де Бірдің эманациясы екенін мәлімдеді. Неоплатонизм христиан дініне, сондай-ақ Аристотель философиясына схоластика арқылы айтарлықтай әсер етті. Сент-Томас Аквинскийдің схоластикалық дәстүрінде, оның көптеген ілімдері Рим католик догмасына енгізілген, жан – адамның мәнді формасы. Аквинский 1265–1266 оқу жылында Санта-Сабинадағы Доминикан орденінің римдік studium provinciale-де, Сант-Томас Аквинскийдің Понтификалдық университетінің – Angelicum-ның негізін қалады, онда "Жан туралы даулы сұрақтар" (Quaestiones disputate de anima) талқыланды. 1268 жылға қарай Аквинский Аристотельдің "Жан туралы" (De anima) еңбегіне түсіндірмесі – "Сентенция Либри Де Анима" кітабының бірінші бөлімін жазды, ал грек тілінен оның аудармасын Аквинскийдің Витербодағы доминикан әріптесі Вильгельм Моербеке 1267 жылы аяқтады. Аристотель сияқты, Аквинский адамды екі мәнді принциптің – форма мен материяның біріккен құрамы деп санады. Жан – бұл мәнді форма, сондықтан өмірге мүмкіндік беретін материалдық, органикалық дененің алғашқы іске асырылуы. Аквинский адам табиғатының бірлігін форма мен материяның осы екі ажырамас принципінен тұратын құрамдас зат ретінде қорғағанмен, сонымен қатар ақыл-ойдың жанының бүлінбеуін де дәлелдеді. Сондықтан Аквинский "Қасиетті Петірдің жаны біз үшін дұға етсін" дегені, "Қасиетті Петір біз үшін дұға етсін" дегеннен артық деп есептеді, өйткені оның тұлғасымен байланысты барлық нәрсе, соның ішінде естеліктері, оның денелік өмірімен аяқталды. Католик дінінің дене қайта тірілуі туралы ілімі оған келіспейді, дене мен жанды бір тұтас ретінде қарастырады және екінші келгенде, өлгендердің жандары олардың денелерімен толыққанды адам (зат) ретінде қайта біріктіріледі және апокалипсиске куә болады деп мәлімдейді. Догма мен қазіргі ғылым арасындағы толық үйлесімділік, бір жағынан, тек бір ғана шындық болуы мүмкін деген қағидатқа назар аудару арқасында сақталды. Ғылыммен, логикамен, философиямен және сеніммен үйлесімділік ғасырлар бойы жоғары басымдыққа ие болды, ал теология ғылымдарының докторын алу үшін, жалпы алғанда, барлық ғылымдарды оқу міндетті талап болып табылды. Бұл ілімді бүгінде барлық христиандар да қабылдамайды. Көптегендер адамның өлімсіз жаны дене өлгеннен кейін тікелей жұмаққа барады деп сенеді.

The philosophical school of Neoplatonism, most active in Late Antiquity, claimed that the physical and the spiritual are both emanations of the One. Neoplatonism exerted a considerable influence on Christianity, as did the philosophy of Aristotle via scholasticism. In the scholastic tradition of Saint Thomas Aquinas, a number of whose doctrines have been incorporated into Roman Catholic dogma, the soul is the substantial form of a human being. Aquinas held the Quaestiones disputate de anima, or 'Disputed questions on the soul', at the Roman studium provinciale of the Dominican Order at Santa Sabina, the forerunner of the Pontifical University of Saint Thomas Aquinas, Angelicum during the academic year 1265–1266. By 1268 Aquinas had written at least the first book of the Sententia Libri De anima, Aquinas' commentary on Aristotle's De anima, the translation of which from the Greek was completed by Aquinas' Dominican associate at Viterbo, William of Moerbeke in 1267. Like Aristotle, Aquinas held that the human being was a unified composite substance of two substantial principles: form and matter. The soul is the substantial form and so the first actuality of a material organic body with the potentiality for life. While Aquinas defended the unity of human nature as a composite substance constituted by these two inextricable principles of form and matter, he also argued for the incorruptibility of the intellectual soul, Hence, Aquinas held that "soul of St. Peter pray for us" would be more appropriate than "St. Peter pray for us", because all things connected with his person, including memories, ended with his corporeal life. The Catholic doctrine of the resurrection of the body does not subscribe that, sees body and soul as forming a whole and states that at the second coming, the souls of the departed will be reunited with their bodies as a whole person (substance) and witness to the apocalypse. The thorough consistency between dogma and contemporary science was maintained here in part from a serious attendance to the principle that there can be only one truth. Consistency with science, logic, philosophy, and faith remained a high priority for centuries, and a university doctorate in theology generally included the entire science curriculum as a prerequisite. This doctrine is not universally accepted by Christians today. Many believe that one's immortal soul goes directly to Heaven upon death of the body.

Декарт және оның шәкірттері

Рене Декарттың "Бірінші философия туралы толғауларында" ол барлық бұрынғы сенімдерін күдікке салып, ненің анық екенін білу үшін ізденіс жасады.

Соңғы нұсқалары

Дуализмнің бұрын талқыланған теорияларына (әсіресе христиандық және картезиялық модельдер) қоса, дуализмді қорғаудың жаңа теориялары бар. Табиғи дуализм австралиялық философ Дэвид Чалмерстен (1966 жылы туған) шыққан, ол объективті және субъективті тәжірибе арасында түсіндіруге келмейтін алшақтық бар екенін айтады, оны редукционизм арқылы жабу мүмкін емес, себебі сана, кем дегенде, ол негіз болатын физикалық қасиеттерден логикалық тұрғыдан тәуелсіз. Чалмерстің пікірінше, қасиеттік дуализмнің натуралистік тұжырымы супервенцияның жаңа заңдарымен сипатталатын қасиеттердің жаңа негізгі санатын қажет етеді; бұл қиындық Максвелл теңдеулеріне дейінгі материализмнің механикалық және Ньютондық модельдеріне сүйенген электр энергиясын түсінумен салыстырылады. Осыған ұқсас қорғауды австралиялық философ Франк Джексон (1943 жылы туған) жасады, ол психикалық күйлер физикалық күйлерге әсер етпейді дегенді дәлелдейтін эпифеноменализм теориясын қайта жаңғыртты. Джексон дуализмнің екі түрі бар екенін айтады: заттық дуализм, ол шындықтың екінші, денеге жатпайтын түрі бар деп есептейді. Бұл жағдайда дене мен жан – екі бөлек зат. қасиеттік дуализм дене мен жанның бір дененің әртүрлі қасиеттері екенін айтады. Оның сөзіне göre, ақыл-ойының/жанның функциялары – ішкі, өте жеке тәжірибелер, олар басқалардың байқауына қол жетімді емес, сондықтан ғылымның да қол жеткізе алмайтын (кем дегенде, әзірге) нәрселері. Мысалы, біз жарғанақтың эхолокация қабілеті туралы барлық мәліметті біле аламыз, бірақ жарғанақтың осы құбылысты қалай сезінгенін ешқашан білмейміз.

Субъективті аргумент

Маңызды факт – саналар ішкі саналық күйлерді сезімдік құбылыстардан өзгеше қабылдайды, ал бұл танымдық айырмашылық сана мен физикалық құбылыстардың көріне бермейтін қасиеттерге ие болуына себеп болады. Субъективтік аргумент осы қасиеттердің физикалық санамен үйлеспейтінін айтады. Психикалық оқиғалар белгілі бір субъективтік сипатқа ие, ал физикалық оқиғалар сондай емес сияқты. Мысалы, біреу: «Күйген саусақтың сезімі қандай?» немесе «Аспанның көк түсі қалай көрінеді?» немесе «Жағымды музыка қалай естіледі?» деп сұрай алады. Сана философиясы психикалық оқиғалардың субъективтік аспектілерін квалия деп атайды. Ауырсынуды сезіну, көк түстің таныс тонына қарау және т.б. Осы психикалық оқиғаларда квалиялар бар. Ал квалия физикалық ештеңеге келтірілмейді деген пікір бар. Фрэнк Джексон өзінің белгілі білім туралы аргументін осыған ұқсас ойларға негіздеп құрады. «Мэридің бөлмесі» деп аталатын ой тәжірибесінде ол бізден невролог Мэриді қара-ақ бөлмеде, қара-ақ теледидар мен компьютер мониторымен өмір бойы өмір сүргенін, түстердің табиғаты туралы барлық ғылыми деректерді жинап отырғандығын ойластырып көруді сұрайды. Джексон Мэри бөлмеден шыққанда, ол бұрынғыдан жаңа білімге ие болады деп мәлімдейді: түстерді сезіну тәжірибесі (яғни олардың қандай екенін білу). Мэри түстер туралы объективті, үшінші тұлға тұрғысынан барлығын білсе де, Джексонның айтуынша, қызыл, қызғылт сары немесе жасыл түстерді көрудің қандай екенін ешқашан білмеген. Егер Мэри шынымен жаңа нәрсе үйренсе, онда ол физикалық емес нәрсені білуі керек, өйткені ол түстің физикалық аспектілері туралы бәрін білетін. Алайда, Джексон кейіннен өз аргументін қабылдамай, физикализмді қабылдады. Ол Мэри түстер туралы емес, түстерді көрудің жаңа ішкі саналық күйін білетінін айтады. Дэниел Деннет және басқалар да осы пікірге қарсы аргументтер келтіреді.

An important fact is that minds perceive intra mental states differently from sensory phenomena, and this cognitive difference results in mental and physical phenomena having seemingly disparate properties. The subjective argument holds that these properties are irreconcilable under a physical mind. Mental events have a certain subjective quality to them, whereas physical ones seem not to. So, for example, one may ask what a burned finger feels like, or what the blueness of the sky looks like, or what nice music sounds like. Philosophers of mind call the subjective aspects of mental events qualia. There is something that it's like to feel pain, to see a familiar shade of blue, and so on. There are qualia involved in these mental events. And the claim is that qualia cannot be reduced to anything physical. Frank Jackson formulated his well known knowledge argument based upon similar considerations. In this thought experiment, known as Mary's room, he asks us to consider a neuroscientist, Mary, who was born, and has lived all of her life, in a black and white room with a black and white television and computer monitor where she collects all the scientific data she possibly can on the nature of colours. Jackson asserts that as soon as Mary leaves the room, she will come to have new knowledge which she did not possess before: the knowledge of the experience of colours (i. e., what they are like). Although Mary knows everything there is to know about colours from an objective, third person perspective, she has never known, according to Jackson, what it was like to see red, orange, or green. If Mary really learns something new, it must be knowledge of something non physical, since she already knew everything about the physical aspects of colour. However, Jackson later rejected his argument and embraced physicalism. He notes that Mary obtains knowledge not of color, but of a new intramental state, seeing color. Daniel Dennett and others also provide arguments against this notion.

Зомбилер туралы пікірталас

Зомбилер аргументі Дэвид Чалмерстің «квалия» немесе сананың қиын мәселесі бойынша ұсынған ой экспериментіне негізделген. Негізгі идеясы – адам саналы күйлері жоқ, бірақ сырттай жұмыс істейтіндей көрінетін дене немесе адамның болуын көзге елестете алады, сонымен бірге мұндай жанда бар екенін ұғынуға болады. Чалмерстің пікірінше, мұндай жанда болуы мүмкін, себебі физикалық ғылымдар адам туралы сипаттап, байқаған барлық нәрсе зомбиге де тән болуы керек. Бұл ғылымдар санаға немесе басқа психикалық құбылыстарға сілтеме жасамайды, ал кез келген физикалық нысан саналы болсын, болмасын, физика арқылы ғылыми тұрғыдан сипатталуы мүмкін. P-зомбидің логикалық мүмкіндігі сананың қазіргі уақытта толыққанды түсіндірілмейтін табиғи құбылыс екенін көрсетеді. Чалмерс тірі p-зомби құру мүмкін емес дейді, себебі тірі организмдерге сана деңгейі қажет болады. Дегенмен, адамдарды имитациялайтын (санасыз?) роботтар алғашқы нағыз p-зомбилер болуы мүмкін. Сондықтан Чалмерс жартылай әзіл-қалжыңмен кез келген жанда – адамда немесе роботта – сана бар ма, жоқ па, анықтау үшін «сана өлшегіш» құралын жасау қажеттігін айтады. Деннет сияқты басқалар философиялық зомби туралы ұғымның дұрыс емес немесе мүмкін емес екенін дәлелдеді. Атап айтқанда, адамды, әсіресе сезімдерді (мысалы, қуаныш, қорқыныш, ашу) мінсіз имитациялайтын (мысалы, компьютер немесе робот) жанда оларды сезінуі және нағыз адамдағыдай сананың ұқсас күйлері болуы мүмкін екенін ешкім дәлелдей алмайды. Физикализм тұрғысынан қарағанда, әркім, тіпті өзіңіз де зомби болуы мүмкін деп сену керек немесе ешкім зомби бола алмайды деп сену керек. Себебі зомби болу (немесе болмау) туралы жеке сенім физикалық әлемнің өнімі және сондықтан басқалардың пікірінен ешқандай айырмасы жоқ.

The zombie argument is based on a thought experiment proposed by David Chalmers over the issue of qualia or the hard problem of consciousness. The basic idea is that one can imagine, and, therefore, conceive the existence of, an apparently functioning human being/body without any conscious states being associated with it. Chalmers' argument is that it seems plausible that such a being could exist because all that is needed is that all and only the things that the physical sciences describe and observe about a human being must be true of the zombie. None of the concepts involved in these sciences make reference to consciousness or other mental phenomena, and any physical entity can be described scientifically via physics whether it is conscious or not. The mere logical possibility of a p zombie demonstrates that consciousness is a natural phenomenon beyond the current unsatisfactory explanations. Chalmers states that one probably could not build a living p zombie because living things seem to require a level of consciousness. However (unconscious?) robots built to simulate humans may become the first real p zombies. Hence Chalmers half joking calls for the need to build a "consciousness meter" to ascertain if any given entity, human or robot, is conscious or not. Others such as Dennett have argued that the notion of a philosophical zombie is an incoherent, or unlikely, concept. In particular, nothing proves that an entity (e. g., a computer or robot) which would perfectly mimic human beings, and especially perfectly mimic expressions of feelings (like joy, fear, anger, ), would not indeed experience them, thus having similar states of consciousness to what a real human would have. It is argued that under physicalism, one must either believe that anyone including oneself might be a zombie, or that no one can be a zombie—following from the assertion that one's own conviction about being (or not being) a zombie is a product of the physical world and is therefore no different from anyone else's.

Арнайы ғылымдар аргументі

Говард Робинсон егер предикаттық дуализм дұрыс болса, онда физикаға келтірілмейтін "арнайы ғылымдар" бар екенін айтады. Бұл келтірілмейтін пәндер, оларда келтірілмейтін предикаттар бар, қызығушылыққа байланысты екендігімен қатаң ғылымдардан өзгешеленеді. Мұнда қызығушылыққа байланысты салалар, қызығушылық танытатын перспективаға ие сананың болуына тәуелді. Ал психология сананың келтірілмейтін болуын талап етпейді және оның физикалық негізі бар деген тұжырыммен жұмыс істейді. Шындығында, ғылымда күрделі жүйені алдын ала қарастыру кең таралған; химия, биология немесе геология сияқты салаларды кванттық өріс теориясы тұрғысынан толыққанды түсіндіруге болар болса да, молекулалар, жасушалар немесе мантия сияқты абстракция деңгейлерін пайдалану ыңғайлы. Бұл деңгейлерді терең талдау мен есептеулерсіз бөліп қарастыру қиын. Сонымен қатар, Собер келтірілмейтін түсінікке қарсы философиялық аргументтер келтірді.

Жеке тұлғалық дәлел

Бұл аргумент бір жағынан физикалық объектілерге, екінші жағынан саналы, жеке тұлғаларға қарсы фактілік шарттардың қолданылуы арасындағы айырмашылықтарға қатысты. Кез келген материалдық заттың мысалы ретінде, принтерді алсақ, біз қарсы фактілік жағдайлардың тізбесін былай құрастыра аламыз: Бұл принтер сабаннан жасалған болуы мүмкін еді. Бұл принтер басқа түрдегі пластиктен және вакуумдық транзисторлардан жасалған болуы мүмкін еді. Бұл принтер өзінің құрамындағы материалдардың 95%-нан және 5%-дан вакуумдық транзисторлардан тұрған болуы мүмкін, және т.б. Принтердің нақты құрамындағы бөлшектер мен материалдардан, мысалы, 20%-ы басқа заттардан тұратын принтерге дейін, бұл принтердің сол принтер бола беруі кездейсоқ келісім мәселесіне айналады. Фредерик есімді адамды көзге елестетіңіз, ол бір жұмыртқадан және сәл гендік өзгеріске ұшыраған сперматозоидтан туған баламаға ие. Принтерге қатысты мысалдарға сәйкес келетін қарсы фактілік жағдайлар тізбесін ойлап көріңіз. Бір кезде Фредериктің кім екеніне көз жеткізу мүмкін болмайды. Осындай жағдайда, құрамының үстіне түсуі сананың өзіндігіне қолданыла алмайды деп есептеледі. Маделлтің айтуынша, осы дилемманы шешудің бір жолы – ашық индивидуализм. Ричард Суинберн өзінің «Құдайдың бар екендігі» атты кітабында жеке тұлғаға негізделген сана-дене дуализмі үшін аргумент келтірді. Оның сөзіне қарағанда, ми екі жарты шардан және оларды байланыстыратын жіпшеден тұрады, және қазіргі ғылым көрсеткендей, екеуін де адамның есте сақтау қабілеті мен ойлау қабілетін жоғалтпай алып тастауға болады. Содан кейін ол оқырманға ой эксперименті ұсынады: егер бір адамның екі жарты шары екі түрлі адамның ішіне салынатын болса, не болады? Суинберннің пікірінше, екеуінің бірі – менмін, немесе екеуі де емес, және қайсысы екенін анықтаудың жолы жоқ, себебі олардың әрқайсысы екіншісіне ұқсас естеліктер мен ойлау қабілеттеріне ие болады. Шындығында, Суинберн айтады, тіпті адамның есте сақтауы мен ойлау қабілеттері басқаларға қарағанда түпнұсқа адамға көбірек ұқсаса да, бәрібір ол адам емес болуы мүмкін. Осыдан ол, егер біз адамның миындағы әрбір атомға не болғанын білсек те, «ол» жеке тұлға ретінде не болғанын білмейміз деген қорытындыға келеді. Осыдан біздің санамыздың бір бөлігі, немесе жанымыз, материалдық емес екендігі және, демек, сана-дене дуализмі дұрыс екендігі көрінеді.

This argument concerns the differences between the applicability of counterfactual conditionals to physical objects, on the one hand, and to conscious, personal agents on the other. In the case of any material object, e. g. a printer, we can formulate a series of counterfactuals in the following manner:

This printer could have been made of straw. This printer could have been made of some other kind of plastics and vacuum tube transistors. This printer could have been made of 95% of what it is actually made of and 5% vacuum tube transistors, etc

Somewhere along the way from the printer's being made up exactly of the parts and materials which actually constitute it to the printer's being made up of some different matter at, say, 20%, the question of whether this printer is the same printer becomes a matter of arbitrary convention. Imagine the case of a person, Frederick, who has a counterpart born from the same egg and a slightly genetically modified sperm. Imagine a series of counterfactual cases corresponding to the examples applied to the printer. Somewhere along the way, one is no longer sure about the identity of Frederick. In this latter case, it has been claimed, overlap of constitution cannot be applied to the identity of mind. As Madell puts it: A possible solution to this dilemma is that of open individualism. Richard Swinburne, in his book The Existence of God, put forward an argument for mind body dualism based upon personal identity. He states that the brain is composed of two hemispheres and a cord linking the two and that, as modern science has shown, either of these can be removed without the person losing any memories or mental capacities. He then cites a thought experiment for the reader, asking what would happen if each of the two hemispheres of one person were placed inside two different people. Either, Swinburne claims, one of the two is me or neither is—and there is no way of telling which, as each will have similar memories and mental capacities to the other. In fact, Swinburne claims, even if one's mental capacities and memories are far more similar to the original person than the others' are, they still may not be him. From here, he deduces that even if we know what has happened to every single atom inside a person's brain, we still do not know what has happened to 'them' as an identity. From here it follows that a part of our mind, or our soul, is immaterial, and, as a consequence, that mind body dualism is true.

Картезиандық аргументтер

Декарт "Ойланулар" еңбегінде дуализмді қолдауға екі негізгі аргумент ұсынады: біріншісі – "модальдық аргумент" немесе "ашық және айқын қабылдау аргументі", ал екіншісі – "бөлінбеушілік" немесе "бөлінушілік" аргументі. + "Модальдық аргумент" тұжырымы Адамның санасы денесіз болуы мүмкін. Сондықтан адамның санасы денесіз өмір сүруі мүмкін. Сондықтан сананың денесіз болуы мүмкін. Сондықтан сана денеден өзгеше бірлік. Бұл аргумент зомби аргументінен өзгеше, себебі ол дене өзгермей тұрып санасыз болуына емес, сананың денесіз болуына мүмкіндік беретінін көрсетеді. Альвин Плантинга, Дж. П. Морленд және Эдвард Фезер бұл аргументті қолдады, бірақ Фезер мен Морленд оны тиімді ету үшін мұқият қайта формулиреу керек деп санайды. Декарт дуализмнің бөлінбеушілік аргументін былай түсіндірді: сана мен дене арасында үлкен айырмашылық бар, себебі дене өзінің табиғаты бойынша бөлінетін нәрсе, ал сана, мен тек ойлайтын нәрсе болғандықтан, өзімде ешқандай бөлікті ажырата алмаймын. Бүкіл сана бүкіл денеге біріккендей көрінгенімен, егер аяқ немесе қол немесе басқа да дене мүшесі кесілсе, санадан ештеңе алынбайтынын білемін. Аргумент Лейбництің ажырамас сәйкестік принципіне негізделген, ол екі нәрсе бірдей, егер және тек егер олардың барлық қасиеттері ортақ болса ғана. Қарсы аргумент – материя шексіз бөлінбейтіндігі туралы идея, сондықтан сана бөлінбейтін материалдық заттармен немесе потенциалды Лейбництік монадтармен теңестірілуі мүмкін.

Себеп-салдарлық өзара әрекеттесудің дәлелдері

Дуализмге қарсы бір аргумент – себеп-салдарлық байланысқа қатысты. Егер сана (ой) физикалық шындықтан (мидан) тәуелсіз болса, онда физикалық естеліктер санаға қатысты қалай қалыптасатынын түсіндіру қажет. Сондықтан дуализм сананың физикалық шындыққа қалай әсер ететінін түсіндіруі керек. Дуалистік өзара әрекеттесуге қарсы басты шағымдардың бірі – материалдық және материалдық емес арасындағы өзара әрекеттесуді түсіндірудің жоқтығы. Материалдық емес сананың материалдық денеге себептік әсер етуі және керісінше деген пікірлер әртүрлі жақтардан, әсіресе 20-шы ғасырда сынға ұшырады. Дуализмді сынаушылар көбінесе қалай мүлдем материалдық емес нәрсе мүлдем материалдық нәрсеге әсер ете алады деп сұрайды – бұл себеп-салдарлық байланыс мәселесінің түпкісі. Біріншіден, өзара әрекеттесу қайда болады деген сұрақ туындайды. Мысалы, саусақты күйдіргенде ауыру сезімі пайда болады. Оқиғалардың тізбегі бар: терінің күюі, жүйке ұштарының тітіркенуі, денедегі шеткі жүйкелердегі өзгерістер, миға сигналдың жеткізілуі, мидың белгілі бір бөлігіндегі процестер және соңында ауыру сезімінің туындауы. Бірақ ауыру сезімінің кеңістікте орналасқан жері анық емес. Оған «ауырсыну мида болады» деп жауап беруге болады. Бірақ бұл жағдайда ауырсыну саусақта екені анық. Бұл сынның өте күшті екенін айту қиын. Дегенмен, өзара әрекеттесуде екінші мәселе бар. Атап айтқанда, өзара әрекеттесу қалай жүзеге асады деген сұрақ. Дуализмде «ой» физикалық емес және анықтама бойынша ғылымның құзырына кірмейді делінеді. Сондықтан психикалық пен физикалық арасындағы байланысты түсіндіретін механизм ғылыми теорияға қарағанда философиялық ұсыныс болар еді. Мысалы, мұндай механизмді жақсы түсінілген физикалық механизммен салыстырып көрейік. Бір қарапайым себеп-салдарлық байланысты қарастырайық, мысалы, бір шардың сегізінші шарға соққы беруі және оның қапшыққа түсуі. Бұл жағдайда, шар белгілі бір жылдамдықпен бильярд үстелінде қозғалғанда белгілі бір импульсқа ие болады, содан кейін бұл импульс сегізінші шарға беріледі, ол қапшыққа қарай қозғалады. Бұл жағдайды мидегі жағдаймен салыстырып көрейік, онда шешімнің кейбір нейрондарды белсендіру арқылы дененің қозғалысына себеп болатынын айтуға болады. «Енді бөлмені кесіп өту» ниеті – психикалық оқиға және сондықтан күш сияқты физикалық қасиеттері жоқ. Егер оның күші болмаса, онда ол нейронды белсендіре алмайды деген қорытындыға келеміз. Алайда, дуализмде физикалық қасиеттері жоқ нәрсенің физикалық әсерін қалай тудыратынын түсіндіру қажет.

One argument against dualism is with regard to causal interaction. If consciousness (the mind) can exist independently of physical reality (the brain), one must explain how physical memories are created concerning consciousness. Dualism must therefore explain how consciousness affects physical reality. One of the main objections to dualistic interactionism is lack of explanation of how the material and immaterial are able to interact. Varieties of dualism according to which an immaterial mind causally affects the material body and vice versa have come under strenuous attack from different quarters, especially in the 20th century. Critics of dualism have often asked how something totally immaterial can affect something totally material—this is the basic problem of causal interaction. First, it is not clear where the interaction would take place. For example, burning one's finger causes pain. Apparently there is some chain of events, leading from the burning of skin, to the stimulation of nerve endings, to something happening in the peripheral nerves of one's body that lead to one's brain, to something happening in a particular part of one's brain, and finally resulting in the sensation of pain. But pain is not supposed to be spatially locatable. It might be responded that the pain "takes place in the brain." But evidently, the pain is in the finger. This may not be a devastating criticism. However, there is a second problem about the interaction. Namely, the question of how the interaction takes place, where in dualism "the mind" is assumed to be non physical and by definition outside of the realm of science. The mechanism which explains the connection between the mental and the physical would therefore be a philosophical proposition as compared to a scientific theory. For example, compare such a mechanism to a physical mechanism that is well understood. Take a very simple causal relation, such as when a cue ball strikes an eight ball and causes it to go into the pocket. What happens in this case is that the cue ball has a certain amount of momentum as its mass moves across the pool table with a certain velocity, and then that momentum is transferred to the eight ball, which then heads toward the pocket. Compare this to the situation in the brain, where one wants to say that a decision causes some neurons to fire and thus causes a body to move across the room. The intention to "cross the room now" is a mental event and, as such, it does not have physical properties such as force. If it has no force, then it would seem that it could not possibly cause any neuron to fire. However, with Dualism, an explanation is required of how something without any physical properties has physical effects.

Жауаптар

Альфред Норт Уайтхед және кейін Дэвид Рэй Гриффин жаңа онтологияны (процесс философиясы) құруға тырысты, онтологиялық дуализмнің қаупінен қашу мақсатында. Арнольд Геулинкс пен Николас Малебранш түсіндіргендей, барлық сана-дене өзара әрекеттесулері Құдайдың тікелей араласуын талап етеді. С.С. Льюис "Ғажайапаттар" кітабын жазған кезде кванттық механика (және физикалық беймәлімдік) қабылдаудың бастапқы сатысында болғанмен, Льюис физикалық әлем беймәлім екені дәлелденсе, бұл дәстүрлі жабық жүйеге ену (өзара әрекеттесу) мүмкіндігін беретінін айтты, онда ғылыми тұрғыдан сипатталған физикалық ықтимал/ықтимал емес оқиға философиялық тұрғыдан физикалық емес бірліктердің физикалық шындыққа тигізетін әрекеті ретінде сипатталуы мүмкін. Дегенмен, ол кітабындағы ешбір аргументтің осыған сүйенбейтінін мәлімдейді. Кванттық механиканың кейбір түсіндірмелері толқындық функцияның құлауын беймәлім деп қарастырса, ал басқаларында бұл оқиға детерминистік деп анықталады.

Тілге негізделген дәлел

Колин Мюррей Турбейн Картезиандық онтологиялық жүйеде бекітілген сана-дене дуализмінің таза тілдік негізде ерекше мәселелі екенін дәлелдеді. Турбейн пікірінше, Декарттың шындықтың өзін құрайтын субстанцияны «res cogitans» және «res extensa» деп екіге бөлуі, көбінесе объективті шындық емес, метафоралық құрылымдармен байланысты болатын «санаттық қателік» тұрғысынан қарағанда дұрыс сипатталады. Берклидің еңбектеріне сілтеме жасай отырып, Турбейн Декарттың «субстанция» және «субстрат» ұғымдарының ең жақсы жағдайда мардымсыз мағынаға ие екенін айтады. Ол сондай-ақ, адамзаттың сана-дене дуализмін қабылдауының себебін Декарт пен Исаак Ньютонның еңбектерінен алынған «механикалық» және «физикалистік» метафораларды заманауи ғылыми гипотезаларға енгізу үшін салдарынан туындаған дедуктивтік логиканың қолданылуынан табуға болады деп санайды. Қысқасы, Турбейн сана-дене дуализмінің негізгі ұғымдарын қате түсініп, сөзжұйіспен қабылдау нәтижесінде адамзат объективті ғылыми шындыққа айналған метафораның құрбаны болды деп тұжырымдайды. Детерминистік физикалық әлемді қабылдағанда, қарсылықты нақтырақ формулиреуге болады. Адам бір бөлмеден өтуді шешкенде, бұл шешім – саналық оқиға, сол адамның миындағы нейрондардың бірден белсенділігіне себеп болады, бұл физикалық оқиға, нәтижесінде ол бөлмеден өтеді. Мәселе мынада, егер нейрондардың белсенділігіне физикалық емес нәрсе себеп болса, онда бұл белсенділіктің физикалық себебі болмайды. Демек, детерминистік әлемнің физикалық заңдарын бұзып, физикалық энергияны жасау қажет – бұл, анықтама бойынша, керемет құбылыс және оны ғылыми тұрғыдан түсіндіру мүмкін емес (қайталама эксперимент жүргізу арқылы) белсенділікке қажетті физикалық энергия қайдан келді. Мұндай өзара әрекеттесу физиканың негізгі заңдарын бұзуға әкеледі. Атап айтқанда, егер өзара әрекеттесуге сыртқы энергия көзі жауапты болса, онда энергияның сақталу заңы бұзылады. Сондықтан дуалистік интеракционизм ғылымның жалпы эвристикалық принципін бұзғаны үшін сынға ұшырады: физикалық әлемнің себептік жабылуы.

Colin Murray Turbayne put forth an argument that the Mind Body dualism codified within the Cartesian ontological system is particularly problematic on purely linguistic grounds. In Turbayne's view, Descartes' bifurcation of the substance which presumably underlies reality as a whole into "res cogitans" and "res extensa" is more properly characterized as a prime example of a "category mistake" which is often associated with metaphorical constructs rather than an objective truth. Citing the work of Berkeley, Turbayne holds that the Cartesian concepts of "substance" and "substratum" convey little if any meaning at best. He further argues that mankind's general acceptance of the mind body dualism can be traced to an inadvertent use of deductive logic to incorporate "mechanistic" and "physicalist" metaphors from the works of both DesCartes and Isaac Newton into modern scientific hypotheses. In short, Turbayne holds that as a result of a misguided and literal interpretation of the concepts underlying mind body dualism, mankind has fallen victim to a metaphor which has taken on the guise of an objective scientific truth. By assuming a deterministic physical universe, the objection can be formulated more precisely. When a person decides to walk across a room, it is generally understood that the decision to do so, a mental event, immediately causes a group of neurons in that person's brain to fire, a physical event, which ultimately results in his walking across the room. The problem is that if there is something totally non physical causing a bunch of neurons to fire, then there is no physical event which causes the firing. This means that some physical energy is required to be generated against the physical laws of the deterministic universe—this is by definition a miracle and there can be no scientific explanation of (repeatable experiment performed regarding) where the physical energy for the firing came from. Such interactions would violate the fundamental laws of physics. In particular, if some external source of energy is responsible for the interactions, then this would violate the law of the conservation of energy. Dualistic interactionism has therefore been criticized for violating a general heuristic principle of science: the causal closure of the physical world.

Жауаптар

Стэнфорд философия энциклопедиясы жоғарыда айтылған шағымдарға екі мүмкін жауап ұсынады. Бірінші жауап – сана энергияның таралуына әсер етуі мүмкін, бірақ оның мөлшерін өзгертпейді. Екінші мүмкіндік – адам денесінің себептік жабық еместігін жоққа шығару, себебі энергияның сақталу заңы жабық жүйелерге ғана қатысты. Дегенмен, физикалистер адам денесінің себептік жабылмауына ешқандай дәлел жоқ деп мәлімдейді. Робин Коллинз энергияны сақтау туралы шағымдар физикадағы энергияны сақтау рөлін дұрыс түсінбейтінін айтады. Жалпы салыстырмалылықтағы жақсы түсінілген сценарийлер энергияны сақтау заңын бұзады, ал кванттық механика энергия немесе импульс алмасусыз себеп-салдарлық байланысқа немесе корреляцияға мысал келтіреді. Алайда, бұл сана энергия жұмсайды дегенді білдірмейді және бұған қарамастан, ол табиғаттан тыс нәрсені жоққа шығармайды. Тағы бір жауап – параллелизмге ұқсас. Миллс мінез-құлық оқиғалары себептік тұрғыдан артық анықталған және оларды физикалық немесе психикалық себептердің кез келгенімен түсіндіруге болады деп санайды. Артық анықталған оқиға бір уақытта бірнеше себеппен толыққанды түсіндіріледі. Алайда, Дж. Дж. Смарт және Пол Черчленд физикалық құбылыстар мінез-құлық оқиғаларын толық анықтайтын болса, Оккамның қылышы бойынша физикалық емес сананың қажеті жоқ екенін көрсетті. Робинсон өзара әрекеттесуге қара энергия, қара материя немесе басқа да қазіргі кезде белгісіз ғылыми процестер қатысуы мүмкін деп ұсынады. Алайда, Макс Тегмарк классикалық және кванттық есептеулер кванттық декогеренция әсерлерінің ми қызметінде рөл атпайтынын көрсетеді деп дәлелдеді. Шындығында, макроскопиялық кванттық күйлер тек абсолюттік нөлге жақын температурадағы супепроводниктерде ғана байқалған. Өзара әрекеттесу мәселесіне тағы бір жауап – барлық субстанциялық дуализм түрлері үшін де өзара әрекеттесу мәселесі бар сияқты емес. Мысалы, Фомалық дуализм өзара әрекеттесуге қатысты ешқандай мәселеге тап болмайды, өйткені бұл көзқарас бойынша жан мен дене форма мен материя ретінде байланысты.

Мидың зақымдануынан туындаған дәлел

Бұл аргументті Пол Черчленд және басқалар да ұсынған. Мәселе мынада, мидың қандай да бір зақымдануы (мысалы, автокөлік апаты, есірткіге тәуелділік, патологиялық аурулар және т.б.) кезінде адамның психикалық субстанциясы және/немесе қасиеттері әлдеқайда өзгереді немесе зақымданады. Егер сана мидан толыққанды бөлек бір зат болса, қалай ми зақымданған сайын сана да зақымдалады? Шындығында, адамның миының белгілі бір бөлігі зақымданғанда, ол қандай психикалық немесе психологиялық құлдырауға ұшырайтынын немесе қалай өзгеретінін болжап, түсіндіруге болады. Дуалист алдында тұрған сұрақ: сана мидан бөлек және материалдық емес зат болса, немесе оның қасиеттері мидан онтологиялық тұрғыдан тәуелсіз болса, мұның бәрін қалай түсіндіруге болады? Фенеас Гейдж, миының маңдай бөлігінің бірін немесе екеуін темір таяқшамен зақымдаған, ми сананы тудыратын мысал ретінде жиі келтіріледі. Гейдж апаттан кейін қандай да бір психикалық өзгерістерге ұшырағаны анық, бұл ми күйі мен сана күйі арасындағы байланысты көрсетеді. Дегенмен, Гейдждің ең ауыр психикалық өзгерістері уақытша болды және ол қоғамдық және психикалық жағынан жақсы жағдайға келді. Бұл өзгерістер ғылыми және көпшілік әдебиеттерде көбінесе бұрмаланып, асыра көрсетілген, көбінесе естімеген сөздерге сүйенген. Осыған ұқсас мысалдар көп; нейробиолог Дэвид Иглман екі рет педофилияға бейімділігі күшейген адамның жағдайын сипаттайды, және екі жағдайда да оның миының белгілі бір бөлігінде ісіктер табылды. Жағдайларды қарастырмайынша, қазіргі заманғы тәжірибелер ми мен сана арасындағы байланыстың қарапайым корреляциядан гөрі әлдеқайда күрделі екенін көрсетті. Мидың белгілі бір аймақтарын бақыланатын жағдайларда (мысалы, маймылдарда) қайта-қайта зақымдау немесе манипуляциялау арқылы және сана күйі мен қабілеттерін өлшеуде бірдей нәтижелерді сенімді түрде алу арқылы нейробиологтар мидың зақымдануы мен психикалық құлдырау арасындағы байланыстың себептік болуы мүмкін екенін көрсетті. Бұл қорытынды нейробелсенді химиялық заттардың (мысалы, нейротрансмиттерлерге әсер ететіндер) психикалық функцияларға тигізетін әсерінен алынған деректермен, сондай-ақ нейростимуляция (мидың тікелей электрлік стимуляциясы, соның ішінде транскраниалды магниттік стимуляция) зерттеулерімен расталады.

This argument has been formulated by Paul Churchland, among others. The point is that, in instances of some sort of brain damage (e. g. caused by automobile accidents, drug abuse, pathological diseases, etc. ), it is always the case that the mental substance and/or properties of the person are significantly changed or compromised. If the mind were a completely separate substance from the brain, how could it be possible that every single time the brain is injured, the mind is also injured? Indeed, it is very frequently the case that one can even predict and explain the kind of mental or psychological deterioration or change that human beings will undergo when specific parts of their brains are damaged. So the question for the dualist to try to confront is how can all of this be explained if the mind is a separate and immaterial substance from, or if its properties are ontologically independent of, the brain. Phineas Gage, who suffered destruction of one or both frontal lobes by a projectile iron rod, is often cited as an example illustrating that the brain causes mind. Gage certainly exhibited some mental changes after his accident, suggesting a correlation between brain states and mental states. It has been noted, however, that Gage's most serious mental changes were only temporary, and that he made a reasonable social and mental recovery. The changes in question have almost always been distorted and exaggerated by scientific and popular literature, often relying on hearsay. Similar examples abound; neuroscientist David Eagleman describes the case of another individual who exhibited escalating pedophilic tendencies at two different times, and in each case was found to have tumors growing in a particular part of his brain. Case studies aside, modern experiments have demonstrated that the relation between brain and mind is much more than simple correlation. By damaging, or manipulating, specific areas of the brain repeatedly under controlled conditions (e. g. in monkeys) and reliably obtaining the same results in measures of mental state and abilities, neuroscientists have shown that the relation between damage to the brain and mental deterioration is likely causal. This conclusion is further supported by data from the effects of neuro active chemicals (e. g., those affecting neurotransmitters) on mental functions, but also from research on neurostimulation (direct electrical stimulation of the brain, including transcranial magnetic stimulation).

Жауаптар

Меншік дуализмі және Уильям Хаскердің "шығарып жіберілген дуализмі" осы мәселенің алдын алуға тырысады. Олар сана – физикалық материяның тиісті реттелуінен пайда болатын қасиет немесе субстанция екенін, демек, материяның кез келген өзгерісіне әсер етуі мүмкін екенін айтады. 13 ғасырда жазған Әулие Томас Аквина: «Дене, интеллект әрекеті үшін қажет, бірақ әрекеттің бастауы емес» деп жазды. Осылайша, егер дене жұмыс істемейтін болса, интеллект өз ниетіне сәйкес іске аспайды. Философ Стивен Эванс былай дейді:

Басына таяқпен соққан адамның ойлау қабілетін тез жоғалтып, ешқандай саналы процестерді жүзеге асыра алмайтынын білу үшін бізге нейрофизиология қажет емес. Нейрофизиологиялық жаңалықтар адамзат әрқашан білген немесе білуі мүмкін нәрсені – яғни сана (кем дегенде осы дүниелік өмірде) жұмыс істейтін миды қажет етеді және оған тәуелді болады – туралы егжей-тегжейлі, нақты білім береді деп неге ойламауымыз керек? Қазір біз сананың денеге қалай тәуелді екені туралы бұрынғыдан гөрі әлдеқайда көп білеміз. Дегенмен, сананың денеге тәуелділігі, кем дегенде өлімге дейін, 20 ғасырда ғана жаңадан ашылған нәрсе емес».

Биологиялық дамудың дәлелі

Дуализмге қарсы тағы бір жиі кездесетін аргумент – адамдар (филогенетикалық және онтогенетикалық тұрғыдан) өмірін толығымен физикалық немесе материалдық организм ретінде бастайды, және даму барысында физикалық құбылыстардан тыс ештеңе қосылмайды, сондықтан біз міндетті түрде толыққанды дамыған материалдық организмдерге айналуымыз керек деген пікір. Ұрықтану, блястула, гаструла және осы сияқты кезеңдерде ешқандай материалдық емес немесе саналық элементтер қатыспайды. Физикалық емес сананың болуы артық көрінеді.

Нейробиологиялық дәлел

Кейбір жағдайларда адамның қабылдаған шешімдері оның ми қызметін сканерлеу арқылы 10 секундқа дейін бұрын анықталуы мүмкін. Жеке тәжірибелер мен жасырын көзқарастар, сондай-ақ ойдағы кескіндерді де анықтауға болады. Бұл – когнитивтік процестердің мида физикалық негізі бар екенін көрсететін мықты эмпириялық дәлел.

Қарапайымдыққа негізделген дәлел

Қарапайымдыққа негізделген аргумент, ақыл-жаның дуализміне қарсы келтірілетін ең қарапайым және ең көп таралған аргументтердің бірі болып саналады. Дуалист әрдайым екі, онтологиялық тұрғыдан ерекшеленетін құбылыстың (ақыл мен ми) болуына сенудің қажеттілігі туралы сұраққа тап болады. Ал егер осы оқиғалар мен қасиеттерді бір арқылы түсіндіру мүмкін болса және ғылыми деректерге сәйкес тексеруге ыңғайлы жағдай жасаса, онда бұл жағдай қарапайым болып көрінеді. Ғылым мен философияда нақты түсіндіру мен болжам жасау үшін қажеттіден артық құбылыстың бар екенін жорамалдауға болмайды. Бұл аргументті Питер Глассен 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында «Философия» журналында Дж. Дж. Смартпен болған пікірсайысында сынға алды. Глассен физикалық құбылыс болмағандықтан, Оккамның қырғышын физикалист немесе материалист ақыл-жаның күйлерін немесе оқиғаларын, мысалы, дуализмнің жалған екеніне сенуді негіздеу үшін тұрақты түрде пайдалана алмайды деп мәлімдеді. Мұның себебі Оккамның қырғышы әдеттегідей «шексіз» болмауы мүмкін (барлық сапалық постулаттарға, тіпті абстрактілілерге де қатысты), бірақ нақты (тек физикалық объектілерге ғана қатысты). Егер Оккамның қырғышы шексіз қолданылса, онда ол плюрализмге қолдау көрсетілгенге дейін немесе жоққа шығарылғанға дейін монизмді ұсынады. Егер Оккамның қырғышы тек нақты түрде қолданылса, онда оны абстрактілі ұғымдарға қолдануға болмайды (бірақ бұл жол абстрактілі туралы гипотезаларды таңдауда ауыр салдарға әкелуі мүмкін). Бұл аргументті Сейед Джабер Мусавирад та сынға алды, ол қарапайымдық принципі қосымша құбылыс қажет болмаған жағдайда ғана қолданылуы мүмкін деп санайды. Жанның қажеттілігін көрсететін аргументтерге қарамастан, қарапайымдық принципі қолданылмайды. Сондықтан, егер жанның бар екенін дәлелдейтін аргумент болмаса, онда қарапайымдық принципіне сүйене отырып, оның бар екенін жоққа шығаруға болады. Дегенмен, оның бар екенін дәлелдеу үшін әртүрлі аргументтер келтірілді. Бұл аргументтер нейроғылымның материалдық мидың құпияларын түсіндіре алатынын көрсетеді, бірақ жеке тұлға және ерік бостандығы сияқты маңызды мәселелер нейроғылымның шегінен тыс қалады. Мәселенің түйіні нейроғылымның негізгі шектеулерінде және осы құбылыстарды түсіндірудегі субстанциялық дуализмнің күшінде жатыр.

The argument from simplicity is probably the simplest and also the most common form of argument against dualism of the mental. The dualist is always faced with the question of why anyone should find it necessary to believe in the existence of two, ontologically distinct, entities (mind and brain), when it seems possible and would make for a simpler thesis to test against scientific evidence, to explain the same events and properties in terms of one. It is a heuristic principle in science and philosophy not to assume the existence of more entities than is necessary for clear explanation and prediction. This argument was criticized by Peter Glassen in a debate with J. J. C. Smart in the pages of Philosophy in the late 1970s and early 1980s. Glassen argued that, because it is not a physical entity, Occam's razor cannot consistently be appealed to by a physicalist or materialist as a justification of mental states or events, such as the belief that dualism is false. The idea is that Occam's razor may not be as "unrestricted" as it is normally described (applying to all qualitative postulates, even abstract ones) but instead concrete (only applies to physical objects). If one applies Occam's Razor unrestrictedly, then it recommends monism until pluralism either receives more support or is disproved. If one applies Occam's Razor only concretely, then it may not be used on abstract concepts (this route, however, has serious consequences for selecting between hypotheses about the abstract). This argument has also been criticized by Seyyed Jaaber Mousavirad, who argues that the principle of simplicity could only be applied when there is no need for an additional entity. Despite arguments indicating the need for the soul, the principle of simplicity does not apply. Therefore, if there were no argument establishing the existence of the soul, one could deny its existence based on the principle of simplicity. However, various arguments have been put forth to establish its existence. These arguments demonstrate that while neuroscience can explain the mysteries of the material brain, certain significant issues, such as personal identity and free will, remain beyond the scope of neuroscience. The crux of the matter lies in the essential limitations of neuroscience and the potency of substance dualism in explaining these phenomena.