Кіріспе

Техникалық деңгейі жоғары триллер жанры

Технотриллер – ғылыми фантастика, триллер, шпиондық әдебиет, әрекетке толы шығармалар мен соғыс романдарынан құралған қоспа жанр. Олар өз тақырыбы бойынша (әдетте әскери технология) өте көп техникалық бөлшектерді қамтиды, бұл басқа жанрларға қарағанда ерекшеленеді. Тек қатаң ғылыми фантастика ғана техникалық жағынан сондай деңгейде толыққанды мәліметтер беруге талпынады. Технологияның ішкі құрылысы мен түрлі салалардың (жасұру, жекпе-жек, саясат) қағидалары жан-жақты зерттеледі, ал сюжет көбінесе осы зерттеулердің ерекшеліктеріне байланысты дамиды. Бұл жанр 20 ғасырдың басында пайда болып, 20 ғасырдың ортасында жанрдың дамуына және оған назар аудару арқылы қалыптасты.

Тарих

Жанр 20 ғасырдың басына дейін жетеді, және көптеген техно-триллерлер ғылыми фантастикаға және оның көптеген тармақтарына ұқсас. Жанрдың танымалдылығы айтарлықтай өсті және ол әлі де дамып келе жатқан, зерттеліп, қазіргі күні гүлденіп тұрған жанр болып табылады. Соғысқа дейінгі және соғыстан кейінгі Кеңес Одағында ғылыми фантастика деп есептелген көптеген туындылар негізінен техникалық мәліметтерге толы және күрделі тыңшылық сюжеттері бар техно-триллерлер болды, олардың ең танымал мысалы Григорий Адамовтың "Екі мұхиттың құпиясы" (1939) еді. Майкл Крайтон мен Том Клэнси "қазіргі заманғы техно-триллердің" негізін қалаушылары деп саналады; Крайтонның "Андромеда штаммы" және Клэнсидің "Қызыл қазанды іздеу" кітаптары жанрды анықтаған нақты үлгіні көрсетті, бірақ Крейг Томас сияқты көптеген авторлар одан бұрын да ұқсас материалдар жазған, ал BBC News оны жанрдың ертедегі инноваторы деп атайды.

Стиль

Техно-триллерлер ең көп назарды технологияға, әсіресе әскери технологияға бөледі. Техно-триллерлерде оқиға кең көлемде дамиды және оларды көбінесе заманауи болжамды әдебиет деп қарастыруға болады; әлемдік соғыстар – жиі кездесетін тақырып. Жанрлық ерекшеліктеріне байланысты техно-триллерлер жақын болашақтың ғылыми фантастикасы, әскери және тыңшылық жанрларымен байланысты болады. Технология қазіргі әлемдік мәдениеттің маңызды бөлігі болғандықтан, көптеген заманауи триллерлер жалпы мағынада «техно-триллерлер» болып саналады, ал жанр өте кең таралған. Техно-триллерлер қатаң ғылыми фантастика жанрымен біте қалады; техно-триллердің ерекше белгісі – нақты әлемдегі немесе болашақта қолданылуы мүмкін технологияға баса назар аудару. Көбінесе әскери немесе әскери-саяси әрекеттерге ден қойылады. Техно-триллерлер сонымен қатар қастандық және апаттық фантастикамен де байланысты. Техно-триллерлер басқа жанрлардан, әсіресе ғылыми фантастикадан және оның тармақтарынан идеялар мен концепцияларды қарыз алғанымен, ол өте жаңа және даму үстіндегі стиль, көбінесе гибридтік жанр болып табылады, ол триллер мен технологияға жақын. Технология үнемі өзгеріп отыратындықтан, техно-триллерлерге жаңа көзқарас келтіреді, олардың дамуы үнемі байқалады.

Түрлері

Техно-триллерлер жанрында кем дегенде бес түрі бар. Бұл – әскери техно-триллерлер, тыңшы техно-триллерлер, крипто техно-триллерлер, апаттық техно-триллерлер және ғылыми-фантастикалық техно-триллерлер. Әскери техно-триллерлер: Бұл техно-триллерлер негізінен әскери мәселелер мен проблемаларға бағытталған. Олар оқиғадағы әскери орталықтандырумен байланысты және әскери технологияға ден қояды. Том Клэнси осы санатта үлкен жетістікке жеткен. Тыңшы техно-триллерлер: Бұл техно-триллерлер дәстүрлі техно-триллерлерге ұқсас, бірақ қарқындылығын сақтайды және тыңшылық жанрынан да элементтер алады. Бұл санаттың басты мақсаты – тыңшылық және оның тактикасы туралы жазу. Олар қарсыласты жеңу және олардың мақсаттарына жетуіне кедергі келтірумен байланысты. Крипто техно-триллерлер: Бұл техно-триллерлерде оқиға мен драма көбінесе интернет желісінде өрбуі мүмкін. Апаттық техно-триллерлер: Бұл техно-триллерлер әдетте жер сілкінісі немесе кез келген табиғи апат, соғыс және ядролық соғыс, апокалипсис және әлемнің аяқталуы сияқты ауыр оқиғалармен байланысты. Көбінесе проблема ауқымды болып, жергілікті емес, бүкіл әлемге қатысты келеді. Басты кейіпкердің мақсаты – дағдарысты шешудің орнына аман қалу. Бұл жанрдың көрнекті қаламгері – Бойд Моррисон, «Нью-Йорк Таймс» бестселлерінің авторы. Ғылыми-фантастикалық техно-триллерлер: Ғылыми фантастикаға көп сүйенеді және көбінесе болашақта өрбуі мүмкін. Техно-триллерлер ғылыми фантастикадан түйсіктерді қарыз алады. Бұл техно-триллердің мысалы – «Джурасик Парк» фильміндегі ғылыми негіздер.