Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рюгге – Норвегиядағы Øстфолл округінің муниципалитеті. 2020 жылдың 1 қаңтарында Мосс муниципалитетіне біріктірілді. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы – Рюгге ауылы. Рюгге 1838 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет ретінде құрылды (formannskapsdistrikt қараңыз). Рюгге эмблемасы – көктемгі жұлдыз гүлі. Рюгге Осломен екі жолды теміржолмен және төрт қатарлы тас жолмен байланысты. Рюггеге Мосс әуежайы қызмет көрсеткен, ол 2016 жылдан бері тоқтатылған.
Rygge was a municipality in Østfold county, Norway. It was merged into Moss municipality on January 1, 2020. The administrative centre of the municipality is the village of Rygge. Rygge was established as a municipality on 1 January 1838 (see formannskapsdistrikt). The emblem of Rygge is the Pasque flower. Rygge is connected to Oslo by double tracked railway, and four lane motorway. Rygge was served by Moss Airport, which has not been operational since 2016.
Атауы
Муниципалитет (алғашқыда приход) ескі Рюгге шаруашылығының атымен аталыпты, себебі алғашқы шіркеу сол жерде салынған. Ескі норвеж тіліндегі атауы белгісіз (ең көне қолжазбаларда 1353-1528 жылдар аралығында "Ryg(g)jof" түрінде кездеседі). Ғалымдардың болжамы бойынша (бірақ нақты емес) қайта құрастырылған түрі – Рыгюхоф. Бірінші элементі – rýgja сөзінің жаттық жайы, rýgr сөзінің басқаша түрі, яғни "ханым" деген мағынаны білдіреді. (Мысалы, ylgja мен ylgr сөздерінің екеуі де "қасқыр" деген мағынаны білдіреді.) Соңғы элементі – "hof", "ғибадатхана" дегенді білдіреді. Егер бұл дұрыс болса, онда rýgja сөзі Freyja қасиетті әйел құдайына сілтеме жасауы мүмкін, себебі freyja сөзінің де мағынасы 'ханым' болып табылады. Басқа бір түсіндірме бойынша, бұл сөз "rygg" сөзінен шыққан, яғни "тізбек", "жота" дегенді білдіреді және шығысқа қарай "Рен" сияқты жер-су атауларымен байланысты. Сөзбен айтқанда, бұл "тізбек" – мұндағы ландшафтты кесіп өтетін, фьордтың ар жағынан басталып, Швеция арқылы Балтық аймағына дейін созылатын соңғы мұздық моренасы. Эстфолдта бұл морена "Рает" деп аталады.
The municipality (originally the parish) is named after the old Rygge farm, since the first church was built there. The Old Norse form of the name is not known (the oldest manuscripts from 1353 1528 use the form "Ryg(g)jof"). A possible (but uncertain) reconstruction is Rýgjuhof. The first element would then be the genitive case of rýgja, a sideform of rýgr which means "lady". (Like ylgja to ylgr, both forms with the meaning 'she wolf'.) The last element is probably hof meaning "temple". If this is correct, then the word rýgja most probably is referring to the goddess Freyja, since the meaning of the word freyja also is 'lady'. An alternative explanation is that the word is derived from "rygg", which means "ridge", and related to place names like "Ryen" further east. The "ridge" in question would be the end moraine that runs across the landscape here, from the other side of the fjord and stretching east through Sweden and into the Baltic region. In Østfold, this moraine is referred to as the "Raet".
Елтаңба
Герб қазіргі заманға тән. Ол 1984 жылдың 30 қарашасында бекітілді. Елтаңбада қызыл түс фонға алтын түсті өркеш бейнеленген. Осы сияқты өркеш викинг дәуіріне жататын аймақта табылған. Бұл Норвегияда табылған ең ірі алтын заттардың бірі және осы себепті елтаңбаның символы ретінде таңдалды.
The coat of arms is from modern times. It was granted on 30 November 1984. The arms show a golden spur on a red background. A spur like this was found in the area that dated back to the Viking Age. It is one of the largest golden items that was ever found in Norway and was thus chosen as a symbol on the arms.
Рюгге шіркеуі
Rygge шіркеуі (Rygge kirke) – Киркегренда ауылында орналасқан ортағасырлық шіркеу. Шіркеу Борг епархиясының Встре-Боргесиссель деканатына қарасты. Рюгге шіркеуі – аймақтағы жақсы сақталған ортағасырлық тас шіркеулердің бірі. Ол шамамен 1170 жылы салынған. Рюгге шіркеуі бастапқыда капитул шіркеуі болған, ол бірнеше ауылды қамтитын және приходтан ауқымдырақ аумақтан кіріс түсетін. Ғимараттың ерекшелігі – ішінара граниттен тұратын үлкен тастар, ал қасбетінің бір бөлігі әртүрлі тас түрлерінен қашалған, оның ішінде солтүстік порталдың көп бөлігі. Шіркеудің ұзын нефі және төменгі, тар хоры бар. 1967 жылы шіркеу қайта жаңартылды.
Rygge church (Rygge kirke) is a medieval era church located in the village of Kirkegrenda. The church belongs to Vestre Borgesyssel deanery in Diocese of Borg. Rygge church is one of the county's better preserved medieval stone churches. It is built around the year 1170. Rygge church was originally a chapter church, which had income from a larger area than a parish and contained several villages. The building is characterized by the use of large stones, partly of granite, but parts of the facade is carved of stone cultivar, including large parts of the north portal. It has long nave and lower and narrower choir. The church was restored in 1967.
Әскери
Рюгге әуе станциясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс әскерлері салған уақытша әуежайдың орнына салынды. Қазіргі заманғы әуежай, тас жол мен негізгі теміржолдың солтүстік-шығысында, Рюггеде және оның көршілес муниципалитеті Редеде орналасқан. Ол 1952–1954 жылдары салынды және соңғы кездерге дейін Норвегия Корольдік әуе күштерінің ең ірі нысандарының бірі болды. Әуежайдың әскери мақсаттағы қолданылуы қазір күрт азайды. 2008 жылдың басында Moss Airport, Rygge азаматтық әуе терминалы ашылды. Аэропорт 2016 жылдың 1 қарашасында барлық азаматтық рейстерге жабылды, себебі оның негізгі коммерциялық операторы Ryanair базасын жабу туралы шешім қабылдады.
Rygge Air Station replaced a temporary airfield constructed by German forces during World War II. The contemporary airfield, northeast of the highway and main railway is situated in Rygge and its neighbouring municipality Råde. It was constructed from 1952–1954 and until recently it was one of the largest establishments of the Royal Norwegian Air Force. The military use of the airfield is now much reduced. A civilian air terminal Moss Airport, Rygge, was opened in early 2008. The airport was closed to all civilian traffic on 1 November 2016 after its main commercial operator, Ryanair, decided to shut down its base there.