Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Финмарк, Норвегиядағы муниципалитет Порсангер (;
Municipality in Finnmark, Norway
Porsanger (;
Жалпы ақпарат
Кистранд муниципалитеті (1964 жылы Порсангер деп аталды) 1838 жылдың 1 қаңтарында құрылды (formannskapsdistrikt заңына сәйкес). 1851 жылдың 1 қаңтарында Кистранның оңтүстік бөлігі (халық саны: 869) бөлініп, жаңа Каутокеино муниципалитетіне айналды. 1861 жылдың 1 қаңтарында Кистранның солтүстік бөлігі (халық саны: 345) бөлініп, жаңа Кьелвик муниципалитеті құрылды. 1866 жылдың 1 қаңтарында Кистранның оңтүстік бөлігі (халық саны: 515) бөлініп, жаңа Карашок муниципалитетіне айналды. 2020 жылдың 1 қаңтарында муниципалитет жаңа құрылған Тромс-ог Финнмарк округінің құрамына кірді. Бұрын ол Финнмарк округінің құрамында болған. 2024 жылдың 1 қаңтарында Тромс-ог Финнмарк округі бөлінді және муниципалитет қайтадан Финнмарк округіне қосылды.
The municipality of Kistrand (renamed Porsanger in 1964) was established on 1 January 1838 (see formannskapsdistrikt law). On 1 January 1851, the southern part of Kistrand (population: 869) was separated to become the new Kautokeino Municipality. On 1 January 1861, the northern part of Kistrand (population: 345) was separated to become the new Kjelvik Municipality. On 1 January 1866, the southern part of Kistrand (population: 515) was separated to become the new Karasjok Municipality. On 1 January 2020, the municipality became part of the newly formed Troms og Finnmark county. Previously, it had been part of the old Finnmark county. On 1 January 2024, the Troms og Finnmark county was divided and the municipality once again became part of Finnmark county.
Атауы
Муниципалитет (алғашқыда приход) алғаш рет ескі Кистранд шаруашылығынан кейін аталған, себебі алғашқы Кистранд шіркеуі сонда салынған. Бірінші элемент, мүмкін, "бала" дегенді білдіретін "kid" сөзінен (жас ешкі сияқты) туындаған. Соңғы элемент – strand, яғни "жаға" немесе "жағалау". 1962 жылдың 2 қарашасында патшалық қаулымен муниципалитеттің атауы Порсангерге өзгертілді. Жаңа атау жергілікті Porsangerfjorden-нен алынған. Бірінші элемент, бәлкім, pors немесе finnmarkspors (Rhododendron tomentosum) өсімдігінің атауы. Тағы бір теория бойынша, бірінші элемент "сарқырама" дегенді білдіретін Солтүстік саам сөзінен туындаған. Соңғы элемент – angr, яғни "фьорд" немесе "шиғанақ". 2004 жылдан бері муниципалитеттің үш ресми, тең құқықты, қолданысқа ие атауы бар: Порсангер*, Порсаŋгу* және Порсанки*, себебі оның үш ресми тілі бар: норвегиялық, Солтүстік саам және квен. Саам және квен тілдеріндегі атаулардың жазылуы қолданылуына қарай өзгереді. Саам тілінде ол Porsáŋgu деп аталады, ал "Порсангер муниципалитеті" деген мағынаны беретін саам тіліндегі сәйкес сөз тіркесімен қолданғанда – Porsáŋggu gielda деп аталады. Квен тілінде ол жалғыз жазылғанда Порсанки деп аталады, ал "Порсангер муниципалитеті" деген мағынаны беретін квен тіліндегі сәйкес сөз тіркесімен қолданғанда – Porsangin komuuni деп аталады.
The municipality (originally the parish) was first named after the old Kistrand farm since the first Kistrand Church was built there. The first element is possibly derived from the word kid which means "kid" (as in a young goat). The last element is strand which means "beach" or "shore". On 2 November 1962, a royal resolution changed the name of the municipality to Porsanger. The new name comes the local Porsangerfjorden The first element is probably the name of the plant pors or finnmarkspors (Rhododendron tomentosum). Another theory is that the first element is derived from the Northern Sami word borsi which means "waterfall". The last element is angr which means "fjord" or "bay". Since 2004, the municipality has had three co official, co equal, interchangeable names: Porsanger*, Porsáŋgu*, and Porsanki*, since it has three official languages: Norwegian, Northern Sami, and Kven. The spelling of the Sami and Kven language names change depending on how they are used. In Sami, it is called Porsáŋgu when it is spelled alone, but it is Porsáŋggu gielda when using the Sami language equivalent to "Porsanger Municipality". In Kven, it is called Porsanki when it is spelled alone, and it is Porsangin komuuni when using the Kven language equivalent to "Porsanger municipality".
Елтаңба
Герб 1967 жылғы 16 маусымда бекітілді. Ресми сипаттамасы: "Қызыл түсті фонға үш ақ бұғы секіріп тұрған" (På rød bunn tre springende hvite rein). Бұл гербтің қызыл фоннан тұратынын және оның негізгі бейнесі – екеуі бірінің үстінде секіріп тұрған үш бұғы екенін білдіреді. Бұғылардың түсі күміс, яғни олар көбінесе ақ түспен бейнеленеді, бірақ металдан жасалса, күміс қолданылады. Порсангер – Солтүстік Норвегиядағы балық аулауға тәуелді емес, ең ірі муниципалитеттердің бірі. Оның орнына, жергілікті халық дәстүрлі түрде бұғы шаруашылығымен айналысқан, және бұл әлі де тұрғындар үшін маңызды табыс көзі болып табылады. Гербті Hallvard Trætteberg жасаған.
The coat of arms was granted on 16 June 1967. The official blazon is "Gules, three reindeer salient argent" (På rød bunn tre springende hvite rein). This means the arms have a red field (background) and the charge is three leaping reindeer, two over one. The reindeer have a tincture of argent which means it is commonly colored white, but if it is made out of metal, then silver is used. Porsanger is one of the largest municipalities in the Northern Norway that is not dependent on fishing. Instead, the local people historically farmed reindeer, which is still an importance source of income for the residents. The arms were designed by Hallvard Trætteberg.
Тарих
Бұл аймақты норвегиялықтар мен саам халқы ежелден мекендеп келеді. 18 ғасырда аштықтан және соғыстан қашып келген финляндиялықтар Порсангерфьорден жағалауына қоныстанды. Бұл адамдар қазір Квен деп белгілі.
The area has been settled by Norwegians and Sami people since time immemorial. In the 18th century, people from Finland, escaping famine and war, settled along the Porsangerfjorden. These people are today known as Kven.
Үкімет
Порсангер муниципалитеті бастауыш білім беру (10-сыныпқа дейін), амбулаториялық денсаулық сақтау қызметтері, зейнеткерлерге қызмет көрсету, әлеуметтік жәрдем және басқа да әлеуметтік қызметтер, жер учаскелерін жоспарлау, экономикалық даму, муниципалдық жолдар мен коммуналдық желілерді ұстауға жауапты. Муниципалитет тікелей сайланған өкілдерден құралған муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім муниципалдық кеңес мүшелерінің дауысымен тағайындалады. Муниципалитет Индре-ог-Остре-Финнмарк аудандық сотының және Хологланд апелляциялық сотының қарауында болады.
Porsanger Municipality is responsible for primary education (through 10th grade), outpatient health services, senior citizen services, welfare and other social services, zoning, economic development, and municipal roads and utilities. The municipality is governed by a municipal council of directly elected representatives. The mayor is indirectly elected by a vote of the municipal council. The municipality is under the jurisdiction of the Indre og Østre Finnmark District Court and the Hålogaland Court of Appeal.
Муниципалды кеңес
Порсангер коммунасының кеңесі (Kommunestyre) 19 өкілден тұрады, олар төрт жылдық мерзімге сайланады. Келесі кестелерде саяси партиялар бойынша кеңестің қазіргі және бұрынғы құрамы көрсетілген.
The municipal council (Kommunestyre) of Porsanger is made up of 19 representatives that are elected to four year terms. The tables below show the current and historical composition of the council by political party.
Экономика
Банактың Лакселв әуежайы Банак түбегінде, Лакселв ауылының солтүстігінде, фьорд жағалауында орналасқан. Аэропорт Тромсё және Киркенес қалаларымен байланысқан, ал оны Widerøe компаниясы басқарады. Жазғы маусымда чартерлік рейстер де бар. Бұл әуежайды Норвегия Корольдік Әуе күштерінің Банак станциясы тобы да пайдаланады. Норвегия армиясы Порсангермоенде (Порсангер гарнизоны) гарнизонға ие, сондықтан Порсангердегі әскери күштердің саны көп. Жергілікті газеттер – Finnmark Dagblad және Ságat. Дүниедегі ең солтүстік шарап зауыты осы жерде орналасқан, ол жүзімнің орнына долана жемісін пайдаланады.
Lakselv Airport, Banak is located on the Banak peninsula, just north of Lakselv village, along the coast of the fjord. The airport has connections to Tromsø and Kirkenes and it is operated by Widerøe. There are also charter flights in the summer season. The airport is also used by the Royal Norwegian Air Force's Station Group Banak. The Norwegian Army also has a garrison at Porsangermoen (Garrison of Porsanger), and so the military presence in Porsanger is quite heavy. The local newspapers are Finnmark Dagblad and Ságat. The northernmost winery is located here, using crowberries instead of grapes.
География
Порсангер муниципалитеті - Норвегиядағы аумағы бойынша үшінші үлкен муниципалитет. Муниципалитет Порсангерфьордтың ішкі бөлігін қоршап жатыр, бұл Норвегиядағы төртінші ең ұзын және Солтүстік Норвегиядағы ең ұзын фьорд. Муниципалитеттегі ең биік нүкте - Čohkkarášša тауы. Бұл Еуропада 70 градус солтүстік енінен жоғары тіркелген ең жоғары температура. Ең төменгі температура 1986 жылғы қаңтарда тіркелген. Көктемдегі соңғы түнгі аяздың (нөлден төмен температураның) орташа күні 24 мамыр, ал күздегі алғашқы аяздың орташа күні 6 қыркүйек, бұл 105 күндік аязсыз маусымды құрайды. Ауа райы станциясы (1945 жылғы тамыздан бастап жазбалар жүргізіледі) Банақ әуежайында орналасқан, ол қаладан шалқары орналасқан.
Porsanger Municipality is the third largest municipality in Norway by area, with The municipality surrounds the inner part of the Porsangerfjorden, the fourth longest fjord in Norway and the longest in Northern Norway. The highest point in the municipality is the tall mountain Čohkkarášša. This is the warmest temperature ever recorded north of 70 degrees North in Europe. The all time low is from January 1986. The average date for the last overnight freeze (low below ) in spring is 24 May and average date for first freeze in autumn is 6 September giving a frost free season of 105 days. The weather station (recording since Aug 1945) is located at Banak Airport, from the town.